• OKRĘTY PRZEDWOJENNEJ MARYNARKI WOJENNEJ
    19
    22
    W połowie września 1939 roku wyniszczona przez Kriegsmarine Marynarka Wojenna zaprzestała obrony polskiego morza, ale marynarze nie zamierzali się poddawać. "Wciąż walczy Hel!" - takie hasło podawane z ust do ust dodawało otuchy polskim żołnierzom. Okręty wojenne, którym udało się przetrwać konfrontację z niemiecką flotą, próbowały wyrwać się z Bałtyku. Wśród nich były również jednostki podwodne - ORP "Orzeł", ORP "Sęp", ORP "Wilk" oraz dwie inne okręty tego typu, "Żbik" i "Ryś".
  • WYPADKI DROGOWE W STYLU RETRO
    2
    17
    Niejednemu miłośnikowi starych aut łza się w oku zakręci, kiedy będzie przeglądał te fotografie. Perełki dawnej motoryzacji, królowe i królowie szos, cudeńka ówczesnej techniki, które dziś można oglądać wyłącznie w muzeach - tutaj kompletnie rozbite, po dzwonach, dachowaniach oraz mniejszych i większych stłuczkach. Oto zdjęcia z czasów, kiedy konstruktorzy aut nie znali pojęcia "strefa zgniotu", a inżynierom nawet nie śniły się jeszcze ani poduszki powietrzne, ani bezwładnościowe pasy bezpieczeństwa, ani aktywne zagłówki ratujące kręgosłupy szyjne kierowców i pasażerów. Z tego właśnie powodu - choć tamte automobile poruszały się bez porównania wolniej od współczesnych samochodów, a w samej Warszawie 100 lat temu, w roku 1914, zarejestrowanych było zaledwie 92 pojazdy - wypadki drogowe statystycznie znacznie częściej kończyły się śmiercią i ciężkimi obrażeniami, a każda kraksa urastała do rangi wielkiego lokalnego wydarzenia.
  • Ludzka czaszka w błocie
    5
    29
    Odkryte dwa groby Gotów - to wynik dotychczasowych prac archeologicznych na poligonie w Drawsku Pomorskim (Zachodniopomorskie). "Po raz pierwszy znaleźliśmy pochówek kurhanowy odstępujący od żelaznej zasady kultury wielbarskiej" - ogłasza archeolog Andrzej Kasprzak.
  • OBRACANIE PAŁACU LUBOMIRSKICH
    6
    9
    Na ten pomysł wpadł sam marszałek Marian Spychalski, z wykształcenia architekt. Już osiem lat wcześniej tylko w ciągu jednej nocy udało się przesunąć o 21 metrów kościół przy ówczesnej ulicy Świerczewskiego, a dziś - Alei Solidarności. Ale obrócić cały Pałac Lubomirskich? Jednak władze zdecydowały się podjąć to z pozoru niewykonalne wyzwanie architektoniczne. Operacja zakończyła się 18 maja 1970 roku.
  • Leonid Breżniew i Edward Gierek
    3
    "Pociąg o Nadzwyczajnym Przeznaczeniu" powstał w latach 70. na zamówienie Edwarda Gierka. 
  • Leonardo da Vinci. Autoportret z 1512 roku
    15
    53
    Po ponad 500 latach znaleziono rysunek profilu Leonarda da Vinci - poinformowała włoska badaczka Carla Glori. Twierdzi ona, że profil ten jest ukryty na rysunku młodej kobiety w Kodeksie Atlantyckim, czyli największym zbiorze notatek i szkiców artysty.
  • OPUSZCZONY BROWAR GLOGERA W JEŻEWIE STARYM
    2
    97
     Jeszcze w latach pięćdziesiątych działał i tętnił życiem, dziś popada w ruinę i przyciąga miłośników tajemnic oraz miejskich eksploracji. Rozsypujące się ściany, zapadający się dach, wiatr hulający wśród odrapanych ścian, dreszcze na plecach i niesamowita historia, sięgająca drugiej połowy XIX wieku.
  • Egzemplarz Konstytucji 3 maja
    2
    14
    Jeden z oryginalnych czystopiśmiennych egzemplarzy Konstytucji 3 maja wywieziony przez Rosjan po III rozbiorze do Moskwy wrócił do Warszawy na mocy traktatu ryskiego; ocalał w powstaniu warszawskim tylko dlatego, że został przeniesiony do jednego z fortów Cytadeli Warszawskiej - opowiada PAP dr Michał Kulecki z Archiwum Głównym Akt Dawnych.
  • PSAŁTERZ FLORIAŃSKI I JEGO NIEZWYKŁE DEKORACJE
    5
    50
    Psałterz floriański od lat zadziwia historyków. Cenna księga powstała na przełomie XIV i XV wieku kryje wiele tajemnic. Nie wiadomo, gdzie powstał, na czyje zlecenie, kto go przygotował i ile osób pracowało nad tym dziełem. Bez odpowiedzi pozostaje również najważniejsze pytanie: co oznaczają zdobiące go ilustracje, a wśród nich na przykład postać wyglądająca jak mistrz Yoda z "Gwiezdnych Wojen" lub czarodziej Gandalf Szary z "Władcy Pierścieni"... W ten weekend każdy może sam się przekonać, jakie jeszcze niespodzianki można tam znaleźć. 23 kwietnia Psałterz floriański opuści skarbiec Biblioteki Narodowej i zostanie wystawiony w Pałacu Rzeczpospolitej w Warszawie. A tymczasem zapraszamy do obejrzenia najciekawszych ilustracji z tego niepowtarzalnego średniowiecznego rękopisu.
  • Bunkier w Mamerkach
    11
    7
    To może być odkrycie większe niż pociąg z hitlerowskim złotem, do którego wciąż nie udało się dotrzeć. W pozostałych po wojnie bunkrach w mazurskich Mamerkach zlokalizowano ukryte pomieszczenie. Według pracowników miejscowego muzeum, niewykluczone, że znajduje się tam zaginiona słynna Bursztynowa Komnata, zrabowana w 1941 roku przez hitlerowców z rezydencji cara.
  • Archeolog podczas wykopalisk
    2
    5
    Na liczne pozostałości po średniowiecznych siedzibach rycerskich natrafili w Pniowie i Starych Tarnowicach dzięki zastosowaniu nowoczesnych metod badawczych archeolodzy z Muzeum w Gliwicach.
  • PRZEDWOJENNI POLSCY POLICJANCI
    21
    90
    Na początku była Milicja Ludowa Polskiej Partii Socjalistycznej, którą w grudniu 1918 roku specjalnym dekretem upaństwowił Józef Piłsudski. Potem powołał drugą służbę - Policję Komunalną. Sejm początkowo proponował utworzenie nowej formacji o nazwie Straż Bezpieczeństwa, ale w końcu posłowie zmienili tę nazwę i już w lipcu 1919 roku uchwalono ustawę o Policji Państwowej. Pierwszym komendantem głównym został inspektor generalny Władysław Henszel, zaś pierwszym poważnym sprawdzianem nowej formacji była wojna polsko-bolszewicka 1920 roku. Wielu policjantów, zamiast pilnować porządku w kraju, ruszyło wtedy ochotniczo na front. Po zwycięstwie wrócili na ulice miast i miasteczek bogatsi o wojenne doświadczenia. Jakim sprzętem wówczas dysponowali? Jak wyglądała codzienność ich służby? Prezentujemy najlepsze fotografie przedstawiające funkcjonariuszy przedwojennej policji zgromadzone w zasobach Narodowego Archiwum Cyfrowego.