Protestujący przebrani za żółwie morskie. Gaz łzawiący snujący się po ulicach. Sromotna porażka prób rozpoczęcia nowej rundy globalnych rozmów handlowych. Mija dziesięć lat odkąd spotkanie Światowej Organizacji Handlu (WTO) w Seattle pogrążyło się w chaosie.

Odbywająca się co dwa lata konferencja ministrów handlu, która rozpoczęła się w Genewie, jest znacznie spokojniejszą imprezą. Było trochę zamieszania – a nawet kilka wybitych szyb i podpalonych samochodów – ale nie dziesiątki tysięcy demonstrantów, tak jak w Seattle. Tak zwana Runda Doha negocjacji handlowych jest pogrążona w takim impasie, że nie znalazła się nawet w oficjalnym programie. To tak jakby zwołać w 1919 roku konferencję w Wersalu i nie rozmawiać o wojnie.

Nowe Bretton Woods

Od czasu Seattle pękły dwie globalne bańki spekulacyjne, światowa gospodarka dwukrotnie pogrążała się w recesji, a handel odnotował największy spadek od czasu Wielkiego Kryzysu. A jednak organizacje międzynarodowe, które powinny kierować światową gospodarką, w szczególności WTO i Międzynarodowy Fundusz Walutowy, niemal się nie zmieniły i często nie mają prawie żadnego wpływu na bieg spraw. Dlaczego globalny kryzys finansowy nie wywołał globalnej reakcji?

To w końcu Wielka Depresja i II wojna światowa stworzyły poprzedniczkę WTO i instytucje Bretton Woods: MFW i Bank Światowy. Brytyjski premier Gordon Brown, któremu podoba się większość inicjatyw zmierzających do ustanowienia światowego ładu, wezwał do stworzenia „nowego Bretton Woods”, a globalna retoryka sprzyja z pewnością zwiększonej współpracy. Wcześniej mało znacząca grupa 20 wiodących państw uprzemysłowionych i rozwijających się zyskała na znaczeniu dzięki powtarzającym się postulatom, by wielkie rynki wschodzące, takie jak Chiny i Indie zajęły przy stole miejsce odpowiadające ich potencjałowi.