"Zbrodnię katyńską należy kwalifikować z uwzględnieniem nie tylko 22 tys. zamordowanych na mocy polecenia z 5 marca 1940 r., ale również z uwzględnieniem rodzin zamordowanych, które zostały zesłane w stepy Kazachstanu na powolną śmierć. Nie ulega zatem najmniejszej wątpliwości, że celem zbrodni katyńskiej była eksterminacja całej grupy narodowościowej Polaków, a nie tylko jeńców wojennych" - powiedział w poniedziałek PAP Kulesza, który w latach 2000-2006, jako dyrektor Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN, nadzorował polskie śledztwo ws. zbrodni katyńskiej. Obecnie jest kierownikiem Zakładu Prawa Karnego Materialnego na Uniwersytecie Łódzkim.

Przypomniał, że decyzje o deportacji polskich rodzin sowieckie Politbiuro z Józefem Stalinem na czele podjęło 2 marca 1940 r. - na trzy dni przed zbrodniczą uchwałą o rozstrzelaniu polskich obywateli więzionych w obozach na terenie Związku Sowieckiego oraz innych obywateli polskich przetrzymywanych w więzieniach na wschodnich terenach II Rzeczpospolitej. Obok rodzin osób aresztowanych za udział w działaniach polskiej konspiracji, wywieziono w głąb ZSRS rodziny polskich oficerów, funkcjonariuszy policji, służby więziennej i żandarmerii, ziemian, fabrykantów i urzędników polskich.

Kulesza podkreślił, że decyzja o deportacji polskich rodzin w głąb ZSRR świadczy o tym, że władze sowieckiej Rosji miały na celu zniszczenie polskiego narodu, co decyduje - zgodnie z prawem międzynarodowym - o ludobójczym charakterze zbrodni katyńskiej. "Wybrano stepy Kazachstanu, by zrealizować zamiar unicestwienia całej grupy narodowościowej Polaków poprzez jej umieszczenie w warunkach egzystencji, w których ich śmierć będzie śmiercią powolną" - podkreślił.

Używanie wobec zbrodni katyńskiej określenia innego niż zbrodnia ludobójstwa - zdaniem profesora - nie oddaje całej zawartości bezprawia, którego dokonało NKWD na Polakach w 1940 r. "W pojęciu zbrodni wojennej nie oddamy motywów sprawców i będziemy traktować ofiary zbrodni katyńskiej jako ofiary wojny. Otóż nie były one ofiarami wojny, tylko ofiarami planu, który miał na celu fizyczną eksterminację części narodu polskiego" - podkreślił Kulesza.

Spór o kwalifikację prawną zbrodni katyńskiej wywołały ostatnio słowa doradcy prezydenta ds. międzynarodowych prof. Romana Kuźniara, według którego w świetle prawa międzynarodowego zbrodnia katyńska nie może być uznawana za zbrodnię ludobójstwa.

Kuźniar powołał się przy tym na konwencję ONZ z 9 grudnia 1948 r. (Konwencja ws. Zapobiegania i Karania Zbrodni Ludobójstwa), której art. 2 definiuje ludobójstwo jako czyn "dokonany w zamiarze zniszczenia w całości lub części grup narodowych, etnicznych, rasowych lub religijnych". W poniedziałkowej rozmowie z PAP Kuźniar powiedział, że kryterium podjęcia decyzji o zamordowaniu jeńców Kozielska, Starobielska i Ostaszkowa i więźniów z wschodnich terenów II Rzeczpospolitej było motywowane ideologicznie i politycznie, a nie narodowościowo. "Trzeba też zwrócić uwagę, że poza Polakami w wyniku zbrodni katyńskiej zginęli także przedstawiciele innych narodów" - zauważył Kuźniar.