Sukces irlandzkiego "tak", czyli akceptacja dla Traktatu Lizbońskiego był nadspodziewanie wysoki. W związku z tym powstaje pytanie: dlaczego wcześniej Irlandczycy powiedzieli "nie"? Dlaczego różnica między poprzednim a ostatnim głosowaniem była tak radykalna (ponad 20 punktów)? Warto o tych kwestiach pamiętać również dlatego, że wiele mówią o znaczeniu głosowania. Wynikają z niego konsekwencje dla oceny stanu Unii i jej perspektyw.

Jaka była przyczyna klęski przed rokiem? Wymieniano wiele czynników. Po pierwsze, z reguły w referendach ludzie nie odpowiadają na pytanie, które jest stawiane. Zamiast reagować na problemy Europy - często wyborcom odlegle - dają wyraz swojego stosunku do rządu i klasy rządzącej. Innymi słowy, wynik negatywny w referendum - podobnie jak wcześniej przeciw traktatowi nicejskiemu - był głosem protestu wobec bardzo nisko notowanemu rządowi. Po drugie, przeciwnicy Traktatu szerzyli informacje na temat jego zawartości, nic nie mające wspólnego z prawdą. Mówiono, że Irlandia będzie musiała zliberalizować przepisy o aborcji, podnieść podatki, zrezygnować z neutralności militarnej. Wszystko to było nieprawdą.

Istotną rolę odegrała więc przy poprzednim głosowaniu niewiedza. Z tego samego powodu, najskuteczniejszym hasłem, jakim posługiwali się przeciwnicy podpisania dokumentu było: jeżeli nie znasz traktatu, głosuj na nie. Była w tym pewna logika. Bo traktatu w istocie nikt dobrze nie znał (to dokument spisany językiem zrozumiałym dla specjalistów).

Irlandzki egoizm

Ale były i głębsze przyczyny odrzucenia traktatu. Irlandia jest krajem, który być może najbardziej skorzystał na członkostwie w Unii. Kraj do niedawna jeszcze ubogi, z którego ludzie masowo emigrowali, znajduje sie dziś w czołówce europejskiej pod względem rozwoju. Była to w dużym stopniu zasługa Unii. W sposób naturalny Irlandia zaczęła przechodzić z grupy państw, korzystających z pomocy, w ramach obowiązującej w UE zasady solidarności do tej, która udzielać powinna pomocy innym. Siła głosu sprzeciwu podczas zeszłorocznego referendum była więc też zdeterminowana faktem konieczności łożenia na uboższe kraje Unii.