W ubiegły piątek wieczorem Senat przyjął bez poprawek nową ustawę o Sądzie Najwyższym oraz nowelizację ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa - ich projekty złożył w Sejmie prezydent Andrzej Duda. Ustawy czekają teraz na decyzję prezydenta.

Dera, pytany w poniedziałek w radiu RMF FM, czy Andrzej Duda podpisze ustawy jeszcze przed świętami oświadczył, że "jest taka nadzieja", choć ostateczna decyzja należy do prezydenta.

Dera stwierdził jednocześnie, że prezydent nie ma nie ma powodów, by tych ustaw nie podpisywać. "Były to projekty prezydenckie, przedstawiciele pana prezydenta byli podczas wszystkich posiedzeń Sejmu i Senatu, z informacji, które przekazywali publicznie - wszystkie te założenia, o których mówił prezydent w tych ustawach są" - powiedział prezydencki minister.

Dodał, że prezydent nie musi już konsultować swojej decyzji ws ustaw, bo - jak zaznaczył - konsultacje odbywały się na etapie tworzenia nowych przepisów.

Prezydencki minister skomentował też list z apelem o zawetowanie ustawy o SN i nowelizacji ustawy o KRS, który w piątek ponad 300 prawników wystosowało do Andrzeja Dudy. W ocenie Dery, apel ten nie zawiera konkretów i ma wymiar polityczny.

Nieuzasadnione są obawy prawników, ponieważ ustawy o SN i KRS zawierają takie elementy, które znajdują się - jeśli mówimy np. o KRS - w innych państwach i nikt nie kwestionuje tych metod, zasad i procedur w tych krajach - powiedział Dera.

Prawnicy w swym apelu stwierdzili m.in., że "zmiany zawarte w przyjętych projektach ustaw nie odpowiadają standardom konstytucyjnym cywilizacji zachodniej, które były wypracowywane przez długie lata ewolucji systemów prawnych".

Uważamy, że uchwalone przez Sejm i Senat przepisy, szczególnie w szerszym kontekście innych zmian, w tym niezawetowanej ustawy o ustroju sądów powszechnych, są niezwykle niebezpieczne dla ochrony wolności i bezpieczeństwa Polaków oraz ustroju demokratycznego państwa prawa, gdyż prowadzą do znacznego uzależnienia władzy sądowniczej od władzy wykonawczej i ustawodawczej - napisali w swoim liście do prezydenta.

Ustawa o SN wprowadza możliwość składania do SN skarg nadzwyczajnych na prawomocne wyroki polskich sądów, w tym z ostatnich 20 lat. W SN powstaną dwie nowe izby - Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Dyscyplinarna - z udziałem ławników wybieranych przez Senat. Ta druga będzie prowadziła postępowania dyscyplinarne wobec sędziów i przedstawicieli innych zawodów prawniczych. Ustawa przewiduje też przechodzenie sędziów SN w stan spoczynku po ukończeniu 65. roku życia, z możliwością przedłużania tego przez prezydenta RP (dziś ten wiek to 70 lat).

Nowelizacja ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa wprowadza wybór 15 członków KRS-sędziów na wspólną czteroletnią kadencję przez Sejm - dotychczas wybierały ich środowiska sędziowskie. Każdy klub poselski ma wskazywać nie więcej niż 9 możliwych kandydatów. Izba ma ich wybierać co do zasady większością 3/5 głosów - głosując na ustaloną przez sejmową komisję listę 15 kandydatów, na której musi być co najmniej jeden kandydat wskazany przez każdy klub. W przypadku niemożności wyboru większością 3/5 głosowano by na tę samą listę, ale o wyborze decydowałaby bezwzględna większość głosów.