Ponieważ wiemy, że ewentualna decyzja musi zapadać jednogłośnie ws. danego kraju, który jest poddany takiej krytyce, wydaje się to dzisiaj delikatnie mówiąc mało prawdopodobne - powiedział przed wejściem na szczyt UE Tusk.

Były premier z dystansem wyraził się o ewentualnym przeniesieniu procedury praworządności na poziom Rady Europejskiej. Ja bym wolał zajmować się sprawami konkretnymi. Pozostaję bardzo krytyczny w ocenie tego, co robi dzisiejsza władza w Polsce z Trybunałem Konstytucyjnym, ale chciałbym podejmować działania, które mogą przynieść efekt  - zaznaczył.

Obecnie prowadzona przez Komisję Europejską procedura praworządności jest na drugim etapie. Kolejnym krokiem może być uruchomienie artykułu 7 unijnego traktatu i wniosek do Rady UE o stwierdzenie zagrożenia dla praworządności w Polsce. Artykuł 7 umożliwia w ostateczności nałożenie sankcji na kraj członkowski, w tym zawieszenie prawa głosu tego kraju. Wymaga to jednak jednomyślnego uznania przez przywódców państw unijnych (bez kraju, którego dotyczy problem), że zasady rządów prawa są naruszane. Swój sprzeciw zapowiedziały już Węgry.

Trzeba będzie poczekać na efekt pracy Komisji. Nikogo nie zachęcam do działań, które polegają tylko na demonstracji, ale bardzo wspieram wszystkich naszych europejskich przyjaciół, którzy z dobrą wolą troszczą się o stan demokracji i praworządności w Polsce - powiedział Tusk.

W przyszłym tygodniu, 27 października, upływają trzy miesiące, które Komisja dała polskim władzom na wdrożenie zaleceń dotyczących rozwiązania kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego. W czwartek wiceszef KE Frans Timmermans zapowiedział, że nie przestanie zajmować się sprawą Trybunału Konstytucyjnego w Polsce, dopóki problem nie zostanie rozwiązany. Czekamy jeszcze na odpowiedź polskiego rządu na nasze rekomendacje - powiedział Timmermans w Brukseli na spotkaniu z komisją PE ds. swobód obywatelskich.

W lipcowych rekomendacjach Komisja zaleciła polskim władzom przestrzeganie wyroków TK z 3 i 9 grudnia 2015 r. dotyczących wyboru jego sędziów, ogłoszenie i pełne wykonanie wyroku z 9 marca br. (w sprawie grudniowej nowelizacji ustawy o TK) i jego późniejszych wyroków oraz zagwarantowanie automatycznego ogłaszania przyszłych wyroków, niezależnie od decyzji władzy wykonawczej lub ustawodawczej.

KE rekomendowała też zagwarantowanie zgodności wszelkich nowelizacji ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z jego wyrokami oraz powstrzymanie się od wypowiedzi i działań podważających autorytet TK.