"Oczywiście warunki okupacji sprzyjały bezprawiu, a niektórzy Polacy dopuścili się obrzydliwych czynów wydając Żydów. Ale to był absolutny margines, podobnie jak marginesem była heroiczna postawa ratowania Żydów. Przytłaczająca większość społeczeństwa po prostu zachowała obojętność" - powiedziała Bożena Szaynok, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego, która napisała pierwszą dogłębną biografię o powojennym pogromie w Kielcach.

Zdaniem Andrzeja Żbikowskiego z Żydowskiego Instytutu Historycznego Polacy wydali w czasie okupacji Niemcom od 20 do 30 tysięcy Żydów. Tak wynika ze wstępnych badań przeprowadzonych przez warszawskie Centrum Badań nad Zagładą.

Jednak w tym samym czasie Hitlerowcy zamordowali na terenie naszego kraju około 3 mln polskich Żydów. Tak więc Polacy są współodpowiedzialni za śmierć około 1 procent zamordowanych Żydów.

Jednocześnie jednak, wskazuje Andrzej Żbikowski, Polacy uratowali w trakcie wojny również około 20-30 tys. Żydów, co setnego zagrożonego śmiercią.