Jak dowiedziała się PAP w źródłach sądowych, 2 września na wokandę Sądu Rejonowego Warszawa-Śródmieście wraca proces Ryby i K. (nie zgadza się on na ujawnianie nazwiska), oskarżonych w aferze, która zakończyła w 2007 r. rządy koalicji PiS-Samoobrona-LPR.

Ryba i K. są oskarżeni o powoływanie się na wpływy w resorcie rolnictwa kierowanym przez Andrzeja Leppera i podjęcie się za niemal 3 mln zł pośrednictwa w odrolnieniu działki na Mazurach agentowi CBA, udającemu biznesmena - za co grozi do ośmiu lat więzienia. Według mediów mieli oni mówić agentom CBA, że konieczna będzie łapówka dla samego Leppera. W lipcu 2007 r., kiedy miało dojść do finalizacji transakcji, obaj zostali przez kogoś ostrzeżeni, tak jak i sam Lepper. Miał on 6 lipca spotkać się z Rybą, ale spotkanie odwołano. K., który w tym czasie w hotelu przeliczał 3 mln zł dostarczone przez agentów CBA, zadzwonił do Ryby. Prawdopodobnie został ostrzeżony, bo opuścił hotel; wtedy ich obu zatrzymano.

Krótko po akcji CBA premier Jarosław Kaczyński zdymisjonował Leppera oraz szefa MSWiA Janusza Kaczmarka, który "znalazł się w kręgu podejrzanych" o przeciek. Skończyło się to rozpadem koalicji PiS-Samoobrona-LPR i przedterminowymi wyborami parlamentarnymi, które jesienią 2007 r. wygrała PO. Lepper twierdził, że akcję sfingowano, by go skompromitować i odwołać.

W sierpniu 2009 r. sąd rejonowy skazał Rybę na 2,5 roku więzienia, a Andrzeja K. na grzywnę. Po apelacji obrony wyroki te uchylił w maju 2010 r. Sąd Okręgowy w Warszawie - ale tylko z powodów formalnych, nie merytorycznych; sprawa wróciła do SR. Według sądowych źródeł PAP ponowny proces może nie być długotrwały, bo "powody uchylenia wyroku nie były ważkie". Tak jak poprzedni proces, zapewne i obecny będzie niejawny.

Prokuratura w SR żądała 4 lat więzienia dla Ryby, oskarżonego o to, że będąc w kontakcie z urzędnikami resortu (w tym z Lepperem i wiceministrem Maciejem Jabłońskim) dopytywał o losy sprawy i przekazywał K. uwagi ministerstwa. Dla K., który negocjował z podstawionym jako kontrahent agentem CBA - z uwagi na to, że od początku się przyznawał i złożył obszerne wyjaśnienia - oskarżenie chciało kary grzywny.

Skazując oskarżonych, SR podkreślił, że nie badał legalności akcji CBA. Uznał, że Biuro miało podstawy do wszczęcia operacji specjalnej, bo były "wiarygodne informacje", że oskarżeni chcą popełnić przestępstwo. Od początku kwestionowała to obrona Ryby, według której CBA wręcz podżegało oskarżonych do przestępstwa. By uznać, że doszło do płatnej protekcji - czyli powoływania się na wpływy w instytucjach państwowych i oferowania załatwienie sprawy - nie trzeba ani mieć tych wpływów w rzeczywistości, ani załatwić sprawy - karalne jest już samo powoływanie się.

Zdaniem obrony, akcja CBA była nielegalna, bo Biuro na potrzeby operacji sfabrykowało komplet dokumentów, opatrując je pieczęciami gminy Mrągowo. Dokumenty te przedłożono oskarżonym do "przepchnięcia" przez ministerstwo, w celu doprowadzenia do wydania decyzji zmieniającej przeznaczenie 40 ha ziemi we wsi Muntowo. Zdaniem adwokatów, takie dowody są nielegalne - co w terminologii innych systemów prawnych nosi nazwę "owoców z zatrutego drzewa", z których sąd nie może korzystać. W Polsce taki zakaz nie istnieje. Według prokuratury, sprawa legalności akcji jest bez znaczenia dla oceny prawnej działań oskarżonych.

SR nie zakwestionował tych dowodów. Uznał, że nie można podważać legalności operacji CBA, ponieważ odbywała się ona za zgodą Prokuratora Generalnego i sądu. SR podkreślił, że to skazany Andrzej K. po tym, jak latem 2006 r. poznał się z Rybą, jako pierwszy opowiadał dolnośląskim biznesmenom, że dzięki swym znajomościom w resorcie rolnictwa może tam załatwić dowolną sprawę.