Zgodnie z nowymi przepisami, które wchodzą w życie 26 października, w dwanaście najważniejszych dla Polaków świąt religijnych i narodowych sklepy mają być zamknięte. Najbliższe święto, kiedy nie będzie można zrobić zakupów, przypada już 1 listopada.

"Zakaz pracy w święta dotyczy wszystkich pracowników zatrudnionych w placówkach handlowych na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę" - przypomina Halina Olendzka, wiceminister pracy.

Leki na szczęście kupimy

Podkreśla, że dotyczy on przede wszystkim super- i hipermarketów, a nie małych rodzinnych punktów. "Nie złamie prawa ten, kto jako właściciel sam stanie w święto za ladą" - zaznacza. Zakaz dotyczy wszystkich placówek handlowych, a więc: sklepów, stoisk, hurtowni, stacji benzynowych, straganów, składów węgla, składów materiałów budowlanych i domów towarowych. Zwolnione są z niego jedynie placówki użyteczności publicznej, takie jak np. apteki.

"W każde święto, w niedzielę i w nocy muszą być czynne apteki dyżurne" - uspokaja Maria Głowniak, rzeczniczka prasowa Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego. Potwierdza to również Wojciech Gonciarz, szef departamentu prawnego Państwowej Inspekcji Pracy.

A co ze stacjami benzynowymi? Czy 1 listopada na każdej będziemy mogli kupić benzynę? "Można otworzyć stację tylko pod warunkiem, że będzie ją obsługiwać sam właściciel lub pracownik zatrudniony inaczej niż na na etacie" - odpowiada Gonciarz. Zupełnie inaczej nowe przepisy wykłada Stanisław Szwed, poseł PiS i sprawozdawca ustawy w Sejmie. "Naszą intencją było, aby stacje benzynowe traktowane były przez PIP jak podmioty użyteczności publicznej, a nie jak zwykłe placówki handlowe" - zastrzega i dodaje, że przepis był formułowany w porozumieniu z inspektorami i prawnikami.

Kary nawet do 30 tysięcy złotych

Urzędnicy PIP przekonują jednak, że od konsultacji z nimi do ostatecznej formy droga była daleka i w efekcie dostali ustawę, która jest bardzo niedopracowana. Przede wszystkim nie precyzuje bowiem, co jest placówką użyteczności publicznej. Czy można zaliczyć do niej piekarnię? "Moim zdaniem tak" -odpowiada pewnie Gonciarz. A market budowlany? "Już chyba nie" - mówi z wyraźnym wahaniem i kwituje: "Będzie straszny bałagan".

Gonciarz zaznacza przy tym, że jeśli dana placówka nie zostanie zakwalifikowana jako placówka użyteczności publicznej, nie będzie mogła być otwarta również w zwykłe niedziele, nie przypadające w święta. Za zmuszanie do pracy w te dni pracodawcy grożą mandaty do 5 tys. zł, a także grzywny do 30 tys. zł. "Wkrótce rozpoczynamy dyżury, mogą zgłaszać się do nas wszyscy pracownicy, którzy są zmuszani do pracy w święta" - informuje Danuta Rutkowska-Samitowska, rzeczniczka Państwowej Inspekcji Pracy.

O zgodności nowych przepisów z Konstytucją ma się wypowiedzieć ostatecznie Trybunał Konstytucyjny. Posłowie PO zaskarżyli bowiem ustawę. Kiedy zapadnie decyzja? "Najszybciej za kilka miesięcy" - dowiedział się DZIENNIK w biurze prasowym TK. Na razie PO nie planuje zmiany ustawy. Czeka na decyzję Trybunału. "Do tego czasu liczymy na rozsądną interpretację przepisów przez PIP" - mówi Arkadiusz Litwiński, poseł Platformy.