Wiadomości - Świat

Agencja AFP podała w niedzielę, że prezydent Francji Emmanuel Macron wezwał przywódcę Białorusi Alaksandra Łukaszenkę, by nie pozwolił, aby Białoruś została wciągnięta w rosyjską wojnę przeciwko Ukrainie. AFP informując o rozmowie powołała się na współpracownika prezydenta Francji.

Premier Węgier Peter Magyar oświadczył w niedzielę na platformie X, że jego pensja zostanie obniżona do poziomu poniżej połowy obecnej. Dodał, że znacznie obniżone zostaną też wynagrodzenia ministrów, parlamentarzystów i burmistrzów.

"W nocnym zmasowanym ataku na obwód kijowski Rosja wykorzystała hipersoniczny pocisk balistyczny Oriesznik" - poinformował w niedzielę prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski. To trzeci przypadek wykorzystania tego pocisku, który według Moskwy ma zdolność przenoszenia głowic jądrowych.

Prezydent USA Donald Trump oznajmił w sobotę, że porozumienie z Iranem zostało w dużej mierze wynegocjowane, a obecnie omawiane są ostatnie szczegóły. Zapowiedział, że porozumienie zostanie ogłoszone wkrótce i że doprowadzi ono do otwarcia cieśniny Ormuz.

Funkcjonariusze Secret Service (USSS) zastrzelili w sobotę osobę, która otworzyła do nich ogień pod Białym Domem - podała służba. Podczas strzelaniny postrzelona została też osoba postronna, jej stan jest nieznany.

"Co najmniej jedna osoba nie żyje, a 21 odniosło obrażenia w wyniku zmasowanego ataku na Kijów przeprowadzonego przez Rosję w nocy z soboty na niedzielę" - przekazał mer Witalij Kliczko. "Uszkodzone zostały budynki mieszkalne w siedmiu z 10 dzielnic miasta" - podały władze.

Prezydent Wołodymyr Zełenski ostrzega przed przygotowywanym przez Rosję kombinowanym atakiem na terytorium Ukrainy, w tym na Kijów. Według danych wywiadu, Moskwa planuje użyć systemu rakietowego Oriesznik. Ukraiński przywódca zaapelował do obywateli o przestrzeganie alarmów powietrznych i korzystanie ze schronów, a do sojuszników o podjęcie zdecydowanych działań prewencyjnych, które powstrzymają rosyjską agresję.

Chaotyczne decyzje amerykańskiej administracji w sprawie rotacji wojsk w Polsce wywołały w Warszawie "poważny szok polityczny" i poczucie zdrady. Jak wynika z poufnej depeszy ambasadora USA Toma Rose’a, którą ujawnił portal Politico, sprzeczne komunikaty płynące z Waszyngtonu naruszyły zaufanie polskiego sojusznika. Ambasada ostrzega, że wizerunkowe szkody mogą pchnąć Polskę w stronę głębszej integracji obronnej UE kosztem relacji z USA.

Rosja ma coraz mniej czasu na osiągnięcie sukcesu w wojnie przeciwko Ukrainie, ostrzega Kaupo Rosin, szef estońskiego wywiadu zagranicznego. Według jego oceny, w ciągu najbliższych kilku miesięcy Moskwa straci zdolność do dyktowania warunków z pozycji siły. Rosyjska armia ponosi gigantyczne straty osobowe, których nie jest w stanie uzupełnić bez ryzykownej dla stabilności Kremla mobilizacji, a sankcje i ukraińskie ataki na infrastrukturę naftową coraz mocniej duszą rosyjską gospodarkę.

Francja zmaga się z nietypową i intensywną falą upałów, która dotarła nad kraj w połowie maja. W większości regionów temperatury przekroczą 30 stopni Celsjusza, co oznacza wartości o 15 stopni wyższe od średniej dla tej pory roku. Na południowym zachodzie termometry wskażą nawet 35 stopni. Eksperci alarmują, że wskaźniki temperatury biją majowe rekordy, a zjawisko to bezpośrednio wiążą ze zmianami klimatu.

Firma SpaceX Elona Muska przeprowadziła udany, 12. lot testowy systemu Starship, inaugurując jednocześnie działanie Starship V3 – potężniejszej i większej wersji megarakiety. Rakieta wystartowała w piątek z bazy Starbase w Teksasie, pomyślnie testując nową generację silników Raptor 3 oraz zmodernizowany booster Super Heavy. Misja ta stanowi milowy krok w przygotowaniach SpaceX do planowanych lotów księżycowych oraz przyszłych załogowych wypraw na Marsa.

Prezydent Donald Trump bierze pod uwagę wznowienie ataków na Iran, informuje serwis Axios. Po tygodniach frustracji związanej z impasem w negocjacjach, amerykański przywódca zwołał pilne spotkanie z kluczowymi doradcami ds. bezpieczeństwa, by omówić scenariusze "decydującej" operacji wojskowej.

Co najmniej 90 górników zginęło w wyniku potężnej eksplozji w kopalni węgla Liushenyu w chińskiej prowincji Shanxi. Do katastrofy doszło w piątek, tuż po wydaniu ostrzeżenia o niebezpiecznym stężeniu tlenku węgla. Służby prowadzą obecnie intensywną akcję ratunkową, w którą zaangażowano ponad 800 osób. Chińskie władze zatrzymały już kadrę zarządzającą kopalnią, a przywódca kraju Xi Jinping nakazał przeprowadzenie szczegółowego śledztwa.

Rosyjscy komicy, standuperzy i blogerzy są karani za żarty o wojnie, armii i Władimirze Putinie. Część artystów wyemigrowała, inni zostali uznani za "zagranicznych agentów" albo skazani na wieloletnie wyroki – informuje rosyjski, niezależny portal Ważnyje Istorii.

Podczas spotkania szefów MSZ państw NATO w Helsingborgu może powstać nowy rozdział w historii Sojuszu – pisze "Svenska Dagbladet". Według nowej koncepcji "NATO 3.0" Europa wzięłaby większą odpowiedzialność za obronę konwencjonalną kontynentu, a USA zapewniłyby parasol nuklearny – a przynajmniej taka jest nadzieja.

Przyznanie Ukrainie statusu "członka stowarzyszonego", jak proponuje kanclerz Niemiec Friedrich Merz, byłoby sygnałem, że UE nie odstawia Kijowa na boczny tor – ocenia "Frankfurter Allgemeine Zeitung". "Tageszeitung" zauważa jednak, że Ukraina już korzysta z części przywilejów, które obejmowałby taki status, a propozycja Merza jest "niebezpieczna".

Ogłaszając przerzucenie dodatkowych 5 tys. amerykańskich żołnierzy do Polski, prezydent USA Donald Trump przedstawia jako sukces wcześniejszą wpadkę związaną ze wstrzymaniem zaplanowanej rotacji sił do tego kraju – pisze w piątek niemiecki tygodnik "Der Spiegel". Sugeruje też, że Trump pomaga Polsce tylko dlatego, że lubi prezydenta Karola Nawrockiego.

Polskie MSZ wydało ostrzeżenia przed podróżami z powodu ogniska choroby Ebola w Demokratycznej Republice Konga (DRK) i Ugandzie. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ocenia ogólne ryzyko dla zdrowia publicznego jako wysokie na poziomie krajowym (DRK, Uganda), wysokie na poziomie regionalnym i niskie na poziomie globalnym.

Ukraina znajduje się w przełomowym momencie wojny, w którym przewaga Rosji nie jest już decydująca; Kijów nie prosi jedynie o wsparcie, gdyż jest współtwórcą bezpieczeństwa, gotowym dzielić się doświadczeniem z partnerami – oświadczył szef ukraińskiej dyplomacji Andrij Sybiha po nieformalnym spotkaniu ministerialnym Rady NATO–Ukraina w szwedzkim Helsingborgu.

Nagły zwrot w sprawie amerykańskiej obecności wojskowej w Polsce to efekt chaosu decyzyjnego w administracji Donalda Trumpa – ocenił w rozmowie z PAP Jim Townsend, były wysoki rangą urzędnik Pentagonu ds. Europy i NATO. Jak zauważył, od decyzji o skierowaniu wojsk do Polski do jej realizacji mogą minąć miesiące.