Jak wykorzystać w szkolnictwie cyfrowe narzędzia i internetowe zasoby wiedzy, by lekcje były lepiej dostosowane do potrzeb dzisiejszych uczniów? Jak zadbać o rozwój umiejętności, które pozwolą nauczycielom sprawnie odnaleźć się w gąszczu aplikacji i możliwości? (Szczególnie teraz, kiedy szkoły muszą być gotowe do prowadzenia zajęć stacjonarnych i online). Co się sprawdza (także w innych krajach), a czego lepiej unikać? – pytania się mnożą.
Ze wstępnych wyników badania o edukacji zdalnej 1 – opublikowanych tuż przed wakacjami – wynika, że wielu nauczycieli, ale też rodziców zdobywało kompetencje cyfrowe w przyspieszonym tempie i na własną rękę – 57% rodziców i prawie każdy nauczyciel (87%) musiał nauczyć się obsługi narzędzi takich jak: komunikatory wideo, chat, platforma e-learningowa czy udział w grupach dyskusyjnych. Jedynie co dziesiąty badany nauczyciel stwierdził że czuł się w pełni przygotowany do takiej formy pracy. Gotowość szkół do realizacji zajęć w tych warunkach dobrze oceniło 60% badanych rodziców.
Analizy pokazały też, że czas, jaki uczniowie, nauczyciele i dzieci spędzali przed ekranami znacząco się wydłużył i powodował objawy nadużywania cyfrowych narzędzi: przemęczenie, niechęć do korzystania z komputera i internetu oraz rozdrażnienie z powodu ciągłego posługiwania się technologiami. Wszyscy tęsknili za bezpośrednimi kontaktami.
Jednak z doświadczenia zdalnej nauki warto wyciągnąć wnioski i potraktować je jako bodziec do wprowadzenia zmiany na lepsze. Nauczyciele, którzy już wcześniej byli otwarci na technologie, wykorzystywali cyfrowe narzędzia i materiały multimedialne do prowadzenia lekcji, również ze zdalnym nauczaniem poradzili sobie łatwiej. Szybko okazało się, że cyfrowe kompetencje pedagogów są niezbędne w nowoczesnej szkole.
Widać, że nauczyciele bardzo potrzebują szkoleń i wsparcia metodycznego w tym zakresie. Jednym z projektów, który pomaga pedagogom we wprowadzeniu technologii do pracy z dziećmi i młodzieżą jest „Lekcja: Enter”. Prowadzi go Fundacja Orange w partnerstwie z Fundacją Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego oraz Instytutem Spraw Publicznych.
To największy projekt edukacji cyfrowej dla nauczycieli. W cztery lata przeszkolonych zostanie 75 tys. nauczycieli, w tym 30 proc. z małych miejscowości i wsi. To dla nich przygotowano m.in. zajęcia szkolne staną się bardziej atrakcyjne i zgodne z potrzebami uczniów.
– Uczestnicy szkoleń mają dostęp do specjalnej platformy edukacyjnej, na której znajduje się szereg materiałów uzupełniających szkolenie – mówi Monika Eilmes z Fundacji Orange, kierowniczka projektu „Lekcja: Enter”. – Te zasoby stale uzupełniamy, na bieżąco reagujemy też na potrzeby nauczycieli, np. dotyczące edukacji zdalnej czy hybrydowej, organizując webinaria, czy przygotowując tutoriale.
Innymi słowy chodzi o to, by „narzędzia cyfrowe miały szansę stać się wartościowym dodatkiem do poszerzania wiedzy”, jak można też przeczytać na stronie projektu. W praktyce: nauczyciele rozwiną e-kompetencje, a dzięki temu dzieci zobaczą, że
Szkolenia przeznaczone są dla nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej, a także nauczycieli przedmiotów: matematyczno-przyrodniczych, humanistycznych, artystycznych i informatycznych tak w szkołach podstawowych, jak i średnich. Organizują je publiczne i niepubliczne placówki doskonalenia nauczycieli – samodzielnie bądź w partnerstwie z Jednostkami Samorządu Terytorialnego, organizacjami pozarządowymi lub szkołami wyższymi. Na to działanie otrzymują grant i wsparcie merytoryczne, w tym przygotowanie trenerów do prowadzenia szkoleń z nauczycielami. dofinansowanie zostało przyznane przez Centrum Projektów Polska Cyfrowa. Więcej informacji na: www.lekcjaenter.pl Już na etapie składania wniosku każda instytucja ubiegająca się o grant wyznacza czterech trenerów regionalnych, którym zespół „Lekcji: Enter” zapewni szkolenia merytoryczne. Następnie grantobiorcy przeprowadzą rekrutację trenerów lokalnych, którzy w kolejnym etapie dotrą ze szkoleniami do nauczycieli z wybranych szkół. Ci następnie, wykorzystując nowe umiejętności, będą prowadzić zajęcia dla swoich uczniów; w oparciu o zdobytą wiedzę.– Rzeczywistość mnoży pytania o przyszłość edukacji i szkoły. Wiemy jak jest to ważne, dlatego wraz z najlepszymi ekspertami chcemy poszukać na nie odpowiedzi, zainspirować do działania. Zapraszamy na konferencję on-line, podczas której zaprezentujemy najnowszy raport z badania „Zdalne nauczanie a adaptacja do warunków społecznych w czasie epidemii koronawirusa”, przygotowanego przez zespół ekspertów Fundacji Dbam o Mój Zasięg we współpracy z Fundacją Orange. To dla nas ważna analiza, która pokaże, jak poradziliśmy sobie wszyscy z nauką zdalną i jakie są szanse w przyszłości na zbudowanie nowoczesnej szkoły marzeń – mówi Konrad Ciesiołkiewicz z Fundacji Orange
Podstawą do dyskusji o tym, jak przekuć doświadczenia edukacji zdalnej w sukces szkoły, w zmianę na lepsze, będzie raport: „ZDALNA EDUKACJA – GDZIE BYLIŚMY, DOKĄD IDZIEMY?”.
W panelu „Jakie będzie jutro w szkole?” na temat kompetencji przyszłości udział wezmą: Oktawia Gorzeńska – ekspertka ds. innowacji, zmiany, przywództwa i cyfryzacji w edukacji, Marta Florkiewicz-Borkowska – Nauczyciel Roku 2017 i Jacek Królikowski – specjalista w zakresie metodologii szkoleń i zarządzania projektami. Porozmawiają o tym, co jest ważniejsze: wiedza czy talent i jak budować relacje z uczniami w nauczaniu zdalnym.
Z kolei o szkole marzeń w dyskusji „Jaka będzie szkoła jutra?” rozmawiać będą m.in :
Ewa Radanowicz – dyrektorka szkoły, która w 2016 r. została członkiem międzynarodowej sieci Ashoka Changemaker Schools i otrzymała tytuł Szkoły z mocą oraz Zyta Czechowska – Nauczyciel Roku 2019. Przedstawiają swoje doświadczenia w tworzeniu nowoczesnych szkół i lekcji. Opowiedzą też o sposobach nauczania i pozytywnym motywowaniu do tej zmiany społeczności szkolnych.
___________________________________
[1] Wstępny raport z badania „Zdalne nauczanie a adaptacja do warunków społecznych w czasie epidemii koronawirusa”. Szczegóły na https://zdalnenauczanie.org/
