Kwalifikacja wojskowa. Podstawa prawna
Kwalifikacja wojskowa odbywa się zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny oraz na podstawie rozporządzeń Ministra Obrony Narodowej. Najnowsze z nich – Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 sierpnia 2026 r. w sprawie przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej w 2027 r. – określa zarówno termin jej przeprowadzenia, jak i roczniki oraz grupy osób, które będą zobowiązane do stawienia się przed komisją w 2027 roku.
Te osoby dostaną wezwanie do wojska w 2027 roku
Zgodnie z § 3 pkt 3 rozporządzenia MON w sprawie kwalifikacji wojskowej w 2027 roku obowiązek stawienia się przed komisją obejmie kilka grup osób. Wezwania otrzymają:
- mężczyźni urodzeni w 2008 roku, którzy zostaną objęci kwalifikacją wojskową po raz pierwszy,
- mężczyźni urodzeni w latach 2003-2007, którzy nie mają jeszcze ustalonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej,
- osoby uznane w 2025 lub 2026 roku za czasowo niezdolne do służby ze względów zdrowotnych, jeżeli okres tej niezdolności upłynie przed zakończeniem kwalifikacji wojskowej w 2027 roku,
- osoby, których okres czasowej niezdolności zakończy się już po kwalifikacji, ale które wcześniej wystąpią z wnioskiem o ponowne ustalenie kategorii zdolności na podstawie art. 64 ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny,
- kobiety urodzone w latach 2000-2008, które mają kwalifikacje przydatne dla Sił Zbrojnych lub w roku szkolnym bądź akademickim 2026/2027 kończą naukę na określonych kierunkach, o ile dotychczas nie brały udziału w kwalifikacji wojskowej,
- pełnoletnie osoby, które dobrowolnie zgłoszą się do kwalifikacji,
- osoby o nieuregulowanym stosunku do służby wojskowej, które nie mają określonej kategorii zdolności i zgłoszą się do kwalifikacji najpóźniej do końca roku, w którym kończą 60 lat.
Kwalifikacja wojskowa w 2027 roku obejmie więc znacznie szerszą grupę niż tylko podstawowy rocznik 2008. Wezwania mogą otrzymać również starsi mężczyźni, kobiety posiadające określone kwalifikacje lub kończące wskazane kierunki kształcenia, a także osoby, które nadal nie mają uregulowanego stosunku do służby wojskowej.
Te kobiety dostaną wezwanie do wojska na początku 2027 roku
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej dotyczącym kwalifikacji wojskowej w 2027 roku, obowiązek stawienia się przed komisją obejmie także kobiety posiadające wykształcenie lub kwalifikacje uznawane za przydatne z punktu widzenia potrzeb Sił Zbrojnych. Na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny dotyczy to przede wszystkim absolwentek kierunków:
- medycznych,
- weterynaryjnych,
- morskich,
- lotniczych.
Wezwanie do kwalifikacji wojskowej mogą otrzymać również kobiety wykonujące zawody szczególnie przydatne dla wojska, w tym:
- psycholożki,
- rehabilitantki,
- radiolożki,
- diagnostki laboratoryjne,
- informatyczki i teleinformatyczki,
- nawigatorki,
- tłumaczki.
Terminy kwalifikacji wojskowej 2027
Kwalifikacja wojskowa w 2027 roku ma zostać ogłoszona 15 stycznia, natomiast komisje rozpoczną pracę 1 lutego i zakończą ją 30 kwietnia. Osoby podlegające kwalifikacji otrzymają indywidualne wezwania, w których zostaną wskazane dokładne miejsce oraz termin stawienia się przed komisją.
Za ustalenie szczegółowych harmonogramów kwalifikacji w poszczególnych województwach i powiatach odpowiadać będą wojewodowie. Informacje o terminach obowiązujących w danym regionie zostaną opublikowane na stronach urzędów wojewódzkich, a także w lokalnych obwieszczeniach.
Jaka kara grozi za niestawienie się na kwalifikacji wojskowej?
Obowiązek stawienia się na kwalifikację wojskową dotyczy wszystkich osób objętych nim na podstawie obowiązujących przepisów. Zgodnie z art. 59 ust. 8 ustawy o obronie Ojczyzny nieusprawiedliwione niestawienie się przed komisją może skutkować nałożeniem grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. Taką decyzję może podjąć wójt, burmistrz lub prezydent miasta – z urzędu albo na wniosek przewodniczącego powiatowej komisji lekarskiej lub szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji.
Przepisy przewidują również możliwość przymusowego doprowadzenia przez Policję. Osoba, która uchyla się od kwalifikacji, musi więc liczyć się nie tylko z konsekwencjami finansowymi, ale również z zastosowaniem środków mających doprowadzić do wykonania obowiązku. Ponadto, zgodnie z art. 681 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny, niestawienie się na kwalifikację wojskową lub odmowa przedstawienia wymaganych dokumentów może zostać ukarana grzywną albo karą ograniczenia wolności.
Kto jest zwolniony z kwalifikacji wojskowej?
Z obowiązku osobistego stawienia się na kwalifikację wojskową mogą zostać zwolnione osoby, które:
- zostały uznane za całkowicie niezdolne do pracy w gospodarstwie rolnym – na podstawie przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników,
- posiadają orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji – wydane zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
- mają orzeczony znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności.
Zwolnienie z osobistego stawiennictwa wymaga jednak dopełnienia określonych formalności. Należy przedstawić odpowiednie orzeczenie lub jego kopię, a także zawiadomić szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji o przyczynach niemożności stawienia się przed komisją. Informację można przekazać pisemnie lub drogą elektroniczną.
Co, jeśli nie można stawić się do kwalifikacji wojskowej z ważnego powodu?
Jeżeli osoba wezwana na kwalifikację wojskową z uzasadnionych powodów nie może pojawić się przed komisją w wyznaczonym dniu, powinna jak najszybciej poinformować o tym właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Zgodnie z zaleceniami Wojska Polskiego należy zrobić to najpóźniej w dniu wskazanym w wezwaniu, podając jednocześnie przyczynę nieobecności.
W takim przypadku zostanie wyznaczony nowy termin stawienia się na kwalifikację wojskową, dzięki czemu osoba wezwana będzie mogła dopełnić obowiązku w innym dniu.
Kwalifikacja wojskowa nie jest jednoznaczna z wezwaniem do wojska
Kwalifikacja wojskowa nie oznacza automatycznie powołania do wojska. Jej podstawowym celem jest określenie zdolności fizycznej i psychicznej danej osoby do pełnienia służby wojskowej. Osoby objęte kwalifikacją stawiają się przed powiatową komisją lekarską, gdzie przechodzą odpowiednie badania. Na ich podstawie ustalana jest jedna z kategorii zdolności do służby:
- A – zdolny do czynnej służby wojskowej,
- B – czasowo niezdolny do czynnej służby wojskowej,
- D – niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk,
- E – trwale i całkowicie niezdolny do czynnej służby wojskowej zarówno w czasie pokoju, jak i w czasie wojny.
Samo otrzymanie wezwania na kwalifikację wojskową nie jest więc równoznaczne z otrzymaniem wezwania do odbycia służby wojskowej.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. 2022, poz. 655)
- Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 sierpnia 2026 r. w sprawie przeprowadzenia kwalifikacji wojskowej w 2027 r. (Dz.U. 2026 poz. 1169)
Dominika Górtowska, dziennikarka, redaktorka Dziennik.pl i Forsal.pl. Absolwentka Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Pierwsze kroki w dziennikarstwie internetowym stawiała w serwisach Ringier Axel Springer, potem przez 10 lat związana była z największym e-commerce w Polsce. W Dziennik.pl i Forsal.pl zajmuje się przede wszystkim tematyką związaną z finansami osobistymi.
