Odpady komunalne na cmentarzach. Jakie zasady segregacji obowiązują?
Podczas porządkowania grobów powstaje wiele różnych odpadów: od wypalonych zniczy i zużytych wkładów, przez zwiędnięte kwiaty, aż po stare wiązanki i opakowania. Zgodnie z przepisami odpady wytwarzane na cmentarzach zaliczają się do odpadów komunalnych, dlatego powinny być odpowiednio segregowane.
Podstawowe zasady gospodarowania odpadami określają ustawa z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach oraz ustawa z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przepisy przewidują selektywne zbieranie poszczególnych frakcji odpadów, a samorządy odpowiadają za organizację systemu ich odbioru i zagospodarowania.
Na cmentarzach można więc spotkać kontenery w pięciu podstawowych kolorach:
- niebieskie – przeznaczone na papier, tekturę i karton, w tym czyste papierowe opakowania;
- żółte – służące do zbierania metali i tworzyw sztucznych, np. pustych plastikowych opakowań, folii czy doniczek wykonanych z tworzyw sztucznych;
- zielone – na szkło opakowaniowe, przede wszystkim butelki i słoiki. Nie należy wrzucać do nich wypalonych zniczy z pozostałościami wosku;
- brązowe – na bioodpady, takie jak zwiędnięte kwiaty, liście, trawa czy naturalne wiązanki, z których usunięto plastikowe i metalowe elementy;
- czarne – na odpady zmieszane, m.in. zużyte znicze nienadające się do ponownego wykorzystania, sztuczne kwiaty wykonane z połączonych materiałów, ceramiczne doniczki czy zabrudzone gąbki.
Ważne
Segregacja może różnić się w zależności od cmentarza. Nie na każdej nekropolii znajdują się wszystkie rodzaje pojemników, dlatego przed wyrzuceniem odpadów należy sprawdzić oznaczenia i zasady obowiązujące w danym miejscu.
Na cmentarzach powstają również odpady, których nie wolno wyrzucać do zwykłych kontenerów
Nie wszystkie śmieci powstające podczas porządkowania grobów mogą trafiać do standardowych pojemników na odpady. Niektóre wymagają bowiem specjalnego sposobu zbierania i utylizacji. Dotyczy to przede wszystkim zużytych baterii i akumulatorów, które coraz częściej wykorzystywane są w zniczach elektrycznych i lampionach LED. Zasady postępowania z tego rodzaju odpadami określa ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach. Zgodnie z jej przepisami zużytych baterii przenośnych i akumulatorów nie wolno wyrzucać do zwykłych śmieci. Należy przekazywać je do wyznaczonych punktów zbiórki lub miejsc odbioru.
Gdzie można oddać zużyte baterie? Do najczęściej dostępnych miejsc należą:
- supermarkety, drogerie, sklepy ze sprzętem RTV i AGD oraz wybrane stacje paliw – w wielu z nich znajdują się specjalnie oznaczone pojemniki na zużyte baterie;
- Punkty Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK) – mieszkańcy mogą oddawać tam baterie i akumulatory, a także inne problematyczne odpady, np. chemikalia, farby czy zużyty sprzęt elektroniczny, zgodnie z zasadami obowiązującymi w danej gminie;
- sklepy i punkty serwisowe z elektroniką oraz wybrane placówki publiczne – zbiórki baterii organizowane są również w szkołach, urzędach i innych instytucjach uczestniczących w akcjach ekologicznych.
Zużyte baterie wyjęte ze zniczy elektrycznych powinno się więc zabrać z cmentarza i przekazać do odpowiedniego punktu zbiórki. Coraz więcej zarządców nekropolii stara się jednak ułatwić odwiedzającym prawidłową segregację, ustawiając na terenie cmentarzy dodatkowe pojemniki przeznaczone właśnie na tego rodzaju odpady.
Czerwone pojemniki na śmieci na cmentarzach. Co należy do nich wrzucać?
Czerwone pojemniki przy cmentarzach służą przede wszystkim do zbierania zużytych baterii i akumulatorów pochodzących ze zniczy elektrycznych oraz wkładów LED. W zależności od oznaczenia konkretnego kontenera mogą być do niego przyjmowane również niewielkie elektroodpady. Takie rozwiązania funkcjonują m.in. na cmentarzach komunalnych we Włocławku i Pińczacie, zarządzanych przez spółkę BAZA. Ustawione tam czerwone kosze przeznaczono wyłącznie na zużyte baterie pochodzące ze zniczy elektrycznych i elektronicznych wkładów. Podobne pojemniki pojawiły się również na cmentarzu w Kołobrzegu. W 2026 roku rozwiązania ułatwiające oddawanie baterii i elektroodpadów funkcjonują także w innych miastach, m.in. w Gliwicach, Legnicy i Nowej Soli.
Za wyrzucanie baterii i elektroodpadów do zwykłych śmieci grozi grzywna
Nieprawidłowe pozbywanie się zużytych baterii i urządzeń elektronicznych może mieć konsekwencje nie tylko dla środowiska, ale również dla osoby, która łamie przepisy. Zgodnie z ustawą o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym zabronione jest umieszczanie zużytego sprzętu razem z innymi odpadami. Naruszenie tego zakazu może skutkować odpowiedzialnością za wykroczenie. Za niezgodne z przepisami wyrzucanie elektroodpadów grozi kara grzywny, która może wynieść nawet 5000 zł.
Nowe zalecenia na Wszystkich Świętych 2026. Jak prawidłowo segregować znicze?
W związku ze zbliżającym się dniem Wszystkich Świętych instytucje zajmujące się ochroną środowiska ponownie przypominają o zasadach postępowania z odpadami powstającymi na cmentarzach. 15 października 2026 roku Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu opublikował komunikat, w którym zwrócił uwagę na konieczność oddzielnego zbierania zniczy LED i solarnych.
Inspektorat przypomniał, że:
- zużyte lub uszkodzone znicze elektroniczne i wkłady LED należy przekazywać do PSZOK-u albo punktu zbiórki elektroodpadów;
- baterie, które można bezpiecznie wyjąć, powinny trafiać do przeznaczonych na nie pojemników;
- zniczy z wbudowanym akumulatorem nie należy rozbierać na siłę – całe urządzenie trzeba oddać jako elektroodpad;
- szklane osłonki zniczy, których nie można ponownie wykorzystać, należy wyrzucać do odpadów zmieszanych, a nie do zielonego pojemnika na szkło opakowaniowe.
Inspektorat zachęca również do ponownego wykorzystywania niezniszczonych osłonek oraz korzystania ze zniczodzielni, które działają na niektórych cmentarzach.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2013 poz. 21)
- Ustawa z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. 1996 nr 132 poz. 622)
- Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach (Dz.U. 2009 nr 79 poz. 666)
- Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. 2015 poz. 1688)
Dominika Górtowska, dziennikarka, redaktorka Dziennik.pl i Forsal.pl. Absolwentka Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Pierwsze kroki w dziennikarstwie internetowym stawiała w serwisach Ringier Axel Springer, potem przez 10 lat związana była z największym e-commerce w Polsce. W Dziennik.pl i Forsal.pl zajmuje się przede wszystkim tematyką związaną z finansami osobistymi.
