Badanie CEDMO przeprowadzone w Polsce, Czechach i na Słowacji pokazuje, że Polacy najczęściej popierają działania regulacyjne wobec szkodliwych treści. Takie stanowisko deklaruje 37 proc. respondentów, podczas gdy na Słowacji jest to 28 proc., a w Czechach 21 proc. Co istotne, aż 40 proc. Czechów sprzeciwia się kontroli internetu i mediów.
Jednocześnie mieszkańcy regionu wysoko cenią wolność słowa. Jej ochronę popiera 54 proc. Czechów i 45 proc. Polaków. Obawiają się jednak, że regulacje mogą stać się narzędziem ograniczania debaty publicznej. Takie ryzyko dostrzega 41 proc. Polaków, 44 proc. Słowaków i 45 proc. Czechów.
– Dziś, kiedy Europa stoi w obliczu rosnącej popularności platform społecznościowych i dynamicznego rozwoju niezależnych źródeł informacji, rządy państw członkowskich powinny zapewnić skuteczną ochronę prawdy i reputacji – podkreśla Robert Szustkowski, autor europejskiej inicjatywy rozszerzenia „prawa do bycia zapomnianym” na media jako administratorów danych.
Propozycje inicjatywy obejmują m.in. doprecyzowanie art. 17 RODO, utworzenie centralnego rejestru naruszeń dóbr osobistych przez nieprawdziwe informacje oraz powołanie Rzecznika Praw Czytelników. W marcu 2026 r. postulaty zostały włączone przez Komisję Europejską do dalszych analiz dotyczących stosowania RODO w państwach członkowskich.
Dezinformacja uderza również w biznes i reputację
Skala zagrożenia znajduje potwierdzenie w badaniu Pew Research Center z sierpnia 2025 r. Aż 85 proc. dorosłych Polaków uznaje rozpowszechnianie fałszywych informacji za poważne zagrożenie dla państwa.
– Wystarczy jeden niezweryfikowany artykuł, zmanipulowana informacja lub wpis w mediach społecznościowych, by uruchomić lawinę publikacji i komentarzy. Szkody mogą pozostać na długo, nawet jeśli prawda wyjdzie na jaw. Coraz bardziej odpowiedzialność za rzetelność i weryfikację źródeł spada na media i wydawców – ocenia Robert Niczewski z Bellini Market Research.
Problem dostrzega także polski biznes. Raport „Dezinformacja jako ryzyko dla polskiego biznesu”, przygotowany przez Fundację IBRiS na zlecenie Grupy PTWP, wskazuje, że 86 proc. przedsiębiorców uważa dezinformację za realne zagrożenie dla działalności gospodarczej, a 39 proc. firm zetknęło się z takim atakiem w ciągu ostatnich trzech lat. Fałszywe publikacje mogą prowadzić do utraty klientów, kontrahentów, inwestorów i wiarygodności rynkowej.
Zagrożenie dodatkowo zwiększa rozwój sztucznej inteligencji, która ułatwia tworzenie i rozpowszechnianie zmanipulowanych tekstów, zdjęć oraz nagrań. Michał Wąsowski w artykule „Jazda bez trzymanki. Wszyscy jesteśmy na wojnie informacyjnej. I przegrywamy” na łamach Money.pl (05.11.2026) ostrzega, że skala produkowanych treści utrudnia platformom technologicznym skuteczne kontrolowanie obiegu informacji. W efekcie działania naprawcze często ograniczają się do reagowania na już rozpowszechnione treści.
Media ważnym elementem walki z fake newsami
W tej sytuacji szczególna odpowiedzialność spoczywa na redakcjach i wydawcach. Weryfikacja źródeł, konfrontowanie informacji z dokumentami oraz wyraźne oddzielanie faktów od opinii stają się podstawą budowania zaufania odbiorców.
Ważną rolę odgrywa również akcja „Media Przeciw Dezinformacji”, łącząca redakcje radiowe, telewizyjne, prasowe i internetowe. Jej celem jest edukowanie społeczeństwa, wyjaśnianie mechanizmów manipulacji oraz wskazywanie, jak rozpoznawać fałszywe informacje i odpowiedzialnie na nie reagować.
Ministerstwo Cyfryzacji zwraca przy tym uwagę, że dzięki botom, fikcyjnym profilom i zmanipulowanym materiałom fałszywe informacje mogą w krótkim czasie docierać do milionów odbiorców, pogłębiając podziały społeczne i podważając zaufanie do instytucji.
