Spór o AWS. Konflikt rządu i PiS przybiera na sile

W czwartek resort sprawiedliwości poinformował, że minister Waldemar Żurek po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję z maja o odwołaniu dr. Michała Sopińskiego z funkcji rektora-komendanta Akademii Wymiaru Sprawiedliwości, wobec którego ministerstwo prowadziło postępowanie administracyjne. Jak poinformowano, obowiązki po nim przejął prof. AWS, dr hab. Sławomir Cudak. MS przekazało w czwartek, że jest on uprawniony do kierowania Akademią oraz reprezentowania jej na zewnątrz.

Cudak: Proszę pozwolić mi wykonywać moje obowiązki

W piątek rano Cudak stawił się w siedzibie uczelni w Warszawie, do której nie został wpuszczony. Przeciwko jego obecności na miejscu protestowali m.in. posłanka klubu PiS Maria Kurowska i działacz opozycji demokratycznej w PRL, b. kandydat na RPO Adam Borowski. Później na miejsce przyjechali inni politycy PiS, w tym prezes partii Jarosław Kaczyński i poseł Sebastian Kaleta. Żaden z nich nie został wpuszczony do budynku. Na miejscu obecna była policja, która - zgodnie z komunikatem Komendy Stołecznej Policji – realizowała "czynności związane z zapewnieniem bezpieczeństwa osób oraz ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego".

Proszę pozwolić mi wykonywać moje obowiązki, proszę mi umożliwić sprawowanie obowiązków rektora-komendanta – apelował Cudak. Powołał się na decyzję resortu sprawiedliwości i podkreślił, że jest legalnie sprawującym obowiązki rektorem-komendantem. Ostatecznie Cudak w asyście policji wszedł do siedziby Akademii.

Sopiński: Decyzja o odwołaniu z funkcji nie została mi doręczona

Dotychczasowy rektor uczelni Michał Sopiński powiedział na antenie Telewizji Republika, że decyzja o odwołaniu go z funkcji nie została mu doręczona.

Minister Żurek, odnosząc się do sytuacji na AWS, oświadczył w piątek rano, że oczekuje od Senatu AWS przedstawienia w ciągu 14 dni harmonogramu wyboru nowego rektora do 2028 r. W późniejszym komunikacie resort sprawiedliwości przekazał, że minister Żurek "zwrócił się do pełniącego obowiązki rektora-komendanta dr. hab. Sławomira Cudaka o współdziałanie z Senatem w przygotowaniu i przeprowadzeniu procedury powołania nowego rektora komendanta".

Bogucki: Atak na AWS to kolejny zamach rządu na niezależność

Szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki napisał w piątek na X, że "zgodnie z prawem powszechnie obowiązującym, wyłączną właściwość i kompetencję do powołania i odwołania Rektora Akademii ma Senat uczelni". "Mimo tych oczywistych norm prawnych, pan Żurek postanowił odwołać rektora bez podstawy prawnej w procedurze, której zakazuje sama ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym" – podkreślił prezydencki minister, który wcześniej tego dnia spotkał się z Michałem Sopińskim.

Szef prezydenckiej kancelarii przypomniał, że szef MS podjął decyzję o odwołaniu rektora pomimo postanowienia zabezpieczającego Trybunału Konstytucyjnego z 27 maja 2026 r. "Pomimo jednoznacznego orzeczenia TK, minister Żurek wydał bezprawną decyzję administracyjną o odwołaniu rektora Sopińskiego" – zaznaczył szef KPRP. Ocenił, że "atak na Akademię Wymiaru Sprawiedliwości to kolejna próba bezprawnego wpływania przez ten rząd na niezależność instytucji takich jak TK, SN, KRS i Prokuratura Krajowa".

Żurek: Samodzielne przypisanie sobie uprawnień nie stanowi prawa

Minister Żurek w kolejnym wpisie na X przekazał, że "podległa prorektor (AWS) próbowała zwolnić dyscyplinarnie p.o. rektora-komendanta, który funkcję objął z mocy samej ustawy". "Samodzielne przypisanie sobie uprawnień nie stanowi prawa, a podpis na piśmie wystawionym przez osobę całkowicie nieuprawnioną nie wywołuje żadnych skutków" – podkreślił Żurek. Dodał, że "o stosunku pracy rektora decyduje wyłącznie Senat uczelni w tajnym głosowaniu".

Błaszczak: PiS złoży zawiadomienie do prokuratury

Szef klubu PiS Mariusz Błaszczak zapowiedział, że ugrupowanie złoży zawiadomienie do prokuratury "w związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa". Partia zawnioskuje też o zwołanie nadzwyczajnego posiedzenia połączonych sejmowych komisji sprawiedliwości i praw człowieka oraz administracji i spraw wewnętrznych.

Kaczyński: To próba generalna przed próbą przejęcia TK

Prezes PiS Jarosław Kaczyński ocenił, że sytuacja wokół AWS to "próba generalna przed próbą przejęcia Trybunału Konstytucyjnego". Dodał, że ta próba odbywa się także w „wymiarze organizacyjno-policyjnym”. - Tu chodzi nie tylko o stworzenie sytuacji sprzyjającej dla wygrania zbliżających się wyborów parlamentarnych, ale chodzi także o to, żeby możliwie szybko, pewnie jeszcze w tej kadencji, realizować plany szersze, odnoszące się do różnych inicjatyw brukselskich, ale w istocie niemieckich w Unii Europejskiej - stwierdził Kaczyński.

Po południu w piątek resort sprawiedliwości opublikował obie decyzje szefa MS dotyczące odwołania Sopińskiego. Podkreślono, że decyzje zostały oparte o trzy filary: "wady prawne w przewodach doktorskich", "manifestowanie poglądów politycznych" i "blokowanie organizacji aplikacji kuratorskiej". "O dymisji przesądził skumulowany efekt tych działań. W ocenie resortu nie miały one charakteru pojedynczych pomyłek, lecz tworzyły ciągły wzorzec naruszania zasad praworządności i apolityczności" – podało MS.

Wykonujący obowiązki rektora Akademii Wymiaru Sprawiedliwości dr hab. Sławomir Cudak zapewnił w komunikacie, że jego priorytetem pozostaje zapewnienie sprawnego i stabilnego działania uczelni. Przekazał też, że odwołał z funkcji prorektorów AWS: dr Iwonę Lewandowską-Pierzynkę i dr. Mariusza Kuryłowicza oraz powołał do pełnienia funkcji prorektora ds. rozwoju dr. Jakuba Czarkowskiego. "Dodatkowo złożyłem zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez dr Lewandowską–Pierzynkę i dr. Kuryłowicza" – poinformował dr hab. Cudak.