Na ten rok NIK planuje około 90 kontroli - wynika z planu pracy Izby na 2020 r. opublikowanego w środę na stronie instytucji. Jak co roku, najważniejszą będzie kontrola wykonania budżetu państwa, która już się rozpoczęła.
NIK zaplanowała też dwie kontrole dotyczące Narodowego Banku Polskiego. Jedna dotyczy wykonania założeń polityki pieniężnej w 2019 r. i ma odpowiedzieć na pytanie, czy NBP prawidłowo realizował założenia Rady Polityki Pieniężnej określone na rok 2019. Druga ma sprawdzić, czy NBP prawidłowo, przejrzyście i gospodarnie zarządzał swoimi finansami w latach 2015–2020. Jak wyjaśniono w komunikacie Izby, wokół pensji niektórych pracowników NBP były kontrowersje. "Temat kontroli obejmuje więc okres szerszy. Pozwoli przyjrzeć się funkcjonowaniu gospodarki finansowej naszego banku centralnego w perspektywie kilkuletniej" - napisano w komunikacie.
Ponadto - jak poinformowano - NIK przyjrzy się, czy Siły Zbrojne RP są w stanie szybko osiągnąć pełną gotowość mobilizacyjną i bojową w wypadku zagrożeń zewnętrznych. Kontrolerzy zaplanowali również audyt stanu przygotowania Służby Ochrony Państwa do wypełniania ustawowych zadań.
Kontrolerzy sprawdzą też, co organy administracji publicznej robią, by skutecznie wyeliminować z ruchu drogowego pijanych kierowców. "Coroczne raporty po każdej dłuższej przerwie świątecznej to bolesne statystyki. Nietrzeźwi lub odurzeni kierowcy to problem i nie ma dnia, by nie stwarzali zagrożeń dla zdrowia i życia innych uczestników ruchu drogowego. Kontrola Izby ma sprawdzić, czy odpowiednie organy i służby należycie wywiązują się z postawionych w tym zakresie zadań" - podkreślono.
Na ten rok zaplanowano też kontrole związane ze stanem środowiska naturalnego. Kontrolerzy zbadają, czy bariery w rozwoju wykorzystywania odnawialnych źródeł energii są skutecznie likwidowane. Izba przyjrzy się też systemowi gospodarowania odpadami komunalnymi i transgranicznemu przemieszczaniu odpadów.
Przewidziano też sprawdzenie efektywności działań mających zapobiegać niedoborom wody w rolnictwie. "Polska pustynnieje, dlatego zagadnienie to należy do jednego z najpilniejszych spraw do zbadania" - zauważono w komunikacie.
Kontrole obejmą też obszary dotyczące zdrowia obywateli, m.in. realizację przez Narodowy Fundusz Zdrowia postawionych mu zadań w 2019 r. "Kontrolerzy przyjrzą się też z wnikliwością, czy taryfikacja świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych przebiega prawidłowo i jak NFZ rzetelnie korzysta z wycen tych świadczeń. Wyniki kontroli pomogą wyciągnąć długofalowe wnioski i zaplanować przyszłe działania tak, aby Polacy mogli lepiej i szybciej się leczyć" - stwierdzono.
Zaplanowana jest też kontrola przygotowania systemu ochrony zdrowia na wystąpienie w Polsce chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych. Ta kontrola - tak ja inne - była planowana w zeszłym roku, kiedy przygotowywano plan pracy NIK na 2020 r., jednak w związku z pojawieniem się przypadków koronawirusa w Europie, prezes NIK, Marian Banaś zdecydował o jej natychmiastowym rozpoczęciu.
NIK sprawdzi też zarządzanie majątkiem i finansami TVP, a także dbałość organów administracji publicznej o podtrzymywanie tożsamości kulturowej i językowej mniejszości narodowych.
Odbędą się również kolejne audyty Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Izba jest od roku audytorem zewnętrznym OECD i funkcję tę będzie pełnić jeszcze przez trzy lata.
Jedna trzecia zaplanowanych kontroli prowadzona będzie przez Delegatury, czyli terenowe jednostki kontrolne NIK.
NIK podkreśla, że tematy kontroli zostały opracowane na podstawie całościowej i szczegółowej analizy ryzyka w najistotniejszych obszarach funkcjonowania państwa. Sugestie podjęcia konkretnych tematów zgłaszają zarówno jednostki Izby (departamenty, delegatury, radcowie NIK), jak i instytucje zewnętrzne: Sejm, Senat, Kancelaria Premiera i Rzecznik Praw Obywatelskich.
Poza kontrolami planowymi będą przeprowadzone kontrole doraźne podejmowane po sygnałach o nieprawidłowościach zgłaszanych przez organizacje społeczne, obywateli i parlamentarzystów.
