Znany lektor kontra AI. Precedensowy proces o bezprawne wykorzystanie głosu. Doszło do kradzieży?

Polski wymiar sprawiedliwości mierzy z nowymi wyzwaniami. To pierwsza w historii polskiego sądownictwa sprawa dotycząca cyfrowego sklonowania głosu przez sztuczną inteligencję i wykorzystania go bez zgody właściciela w celach komercyjnych. Proces zaczął się na początku 2026 r. Kolejna rozprawa 13 listopada.

Czy skopiowano głos znanego lektora?

Przed Sądem Okręgowym w Warszawie trwa proces, w którym znany lektor Jarosław Łukomski wystąpił przeciwko spółce JFC Polska. Rozstrzygnięcie kwestii, czy sztuczna inteligencja rzeczywiście skopiowała głos Łukomskiego w materiałach promocyjnych, może być niezwykle znaczące. Lektor zarzuca firmie naruszenie dóbr osobistych poprzez wykorzystanie wygenerowanego komputerowo głosu. W toku postępowania pojawiły się jednak poważne zastrzeżenia do pracy biegłego, który oparł swoje wnioski między innymi na ankiecie z udziałem zaledwie 26 osób.

Wiceszef MSZ z poważnymi zarzutami. Bartoszewski nie przyznaję się do winy

Zobacz również

Wyzwanie przed polskim sądem - 422 strony ekspertyzy

W obu opiniach biegły pominął materiały złożone przez pozwaną spółkę, w tym nagrania innych lektorów o podobnej barwie głosu. W drugiej powołał się na badania fonoskopijne, ale nie przedstawił ani ich opisu, ani wyników. Zamiast tego przeprowadził ankietę - m.in. wśród członków swojej rodziny i znajomych ze szkoły językowej. Z opinii wynika, że wzięło w niej udział 26 osób, a do akt trafiły cztery karty odpowiedzi. Ankietowani mieli wskazać, która z dwóch próbek brzmi jak głos ludzki, a która jak wygenerowany przez AI. Nikt nie zapytał ich, czy w reklamie rozpoznają głos Jarosława Łukomskiego - a właśnie to miał ustalić biegły na polecenie sądu. Pozwana spółka zwróciła się do innego eksperta - mgr. inż. Arkadiusza Lecha, biegłego z zakresu fonoskopii i informatyki, który od 28 lat przygotowuje opinie m.in. dla policji, prokuratury i ABW. Na 422 stronach prywatnej ekspertyzy analizuje on materiał dowodowy i dochodzi do wniosków, które umknęły biegłemu sądowemu. "Powód nie ma monopolu na określony typ basu czy barytonu, a bez identyfikacji narzędzia nie da się udowodnić, że algorytm celowo odwzorował jego unikalny trakt głosowy…Wiele osób na świecie ma zbliżoną barwę głosu, a algorytmy generatywne tworzą hybrydy brzmieniowe…Sam fakt, że syntetyczny głos brzmi podobnie, nie jest dowodem na to, że model AI został wytrenowany na nielegalnie pobranej biometrii tej konkretnej osoby" - czytamy w ekspertyzie nr 01/08/2026 Mgr inż. Arkadiusza Lecha s. 404-406.

Głos lektora i rynek reklamowy

Ekspertyza wskazuje, że w internecie są głosy łudząco podobne do głosu powoda. Głos innego lektora z ogólnodostępnego banku głosów wykazał zgodność z głosem z reklam na tym samym lub wyższym poziomie niż głos samego powoda. Jego zdaniem nie da się dziś ustalić, czy do stworzenia głosu narratora w ogóle posłużył głos Jarosława Łukomskiego. Ekspert wskazuje też, że nagrania złożone przez powoda to nagrania wtórne z ekranu, które w obecnej formie nie pozwalają na wydanie kategorycznej opinii. Sprawa ma znaczenie wykraczające poza jeden spór: wyznaczy, jak polskie sądy będą oceniać głosy tworzone przez sztuczną inteligencję. "o sprawa ważna dla całego rynku. Jeśli podobna barwa głosu ma wystarczyć do rozstrzygnięcia procesu, każda firma korzystająca z lektora albo AI jest dziś w niepewnej sytuacji. Szanujemy pracę lektorów. Oczekujemy tylko, że wyrok zapadnie na podstawie rzetelnej opinii biegłego" - podsumował Mirosław Majewski, prezes JFC.

Tusk odpowiedział Nawrockiem w Święto Niepodległości. "Szkoda"

Zobacz również

"Głosowi towarzyszą emocje"

"Głos to nie jest tylko zjawisko akustyczne, głosowi towarzyszą również emocje" - mówił w rozmowie z "Faktami" TVN lektor Jarosław Łukomski, lektor, który czytał dziesiątki seriali i filmów. Nigdy nie przeczytał jednak reklamy przydomowego szamba, a taka powstała i została rozpowszechniona - z głosem narratora, który bardzo przypominał jego głos. Łukomski na antenie radia Eska Warszawa mówił: "Przecież to mogło przydarzyć się któremukolwiek innemu z moich kolegów albo koleżanek środowiskowych. W związku z tym to ma dla mnie wymiar szerszy. Jeżeli chcemy na to tak spojrzeć, to tak, biorę to na klatę w imieniu całego środowiska, żeby nikomu więcej nic takiego się nie zdarzyło".