Dziennik Gazeta Prawana logo

"Pochodnia nr 1" - człowiek, który chciał wstrząsnąć narodem

27 lutego 2013, 12:13
Ten tekst przeczytasz w 6 minut
Jan Palach - miejsce pamięci
<p>Czeski student Jan Palach dokonał w 1969 roku aktu samospalenia</p>/AP
Serial "Gorejący krzew" w reżyserii Agnieszki Holland zaczyna się sceną, w której widzimy płonącego człowieka na Placu Wacława w czeskiej Pradze. To student Jan Palach, który w 1969 dokonał aktu samospalenia, by zaprotestować w ten sposób przeciwko interwencji wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji. Kim był Palach?

16 stycznia 1969 roku - godzina 16.00. Na Placu Wacława pojawił się urodzony w 1948 roku Jan Palach, student historii i ekonomii politycznej na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Karola...

ł - czytamy na stronie janpalach.cz.

- relacjonował jeden ze świadków tragedii.

4668083-jan-palach.jpg
Jan Palach

Biegnąca żywa pochodnia omal nie została potrącona przez tramwaj. Palach upadł nieopodal Domu Towarowego, gdzie przechodnie ugasili ogień płaszczami. Na żądanie Palacha otworzyli teczkę i przeczytali list, który zostawił. 

- pisał Palach.

- brzmiał jeden z fragmentów.

Ciężko poparzony Jan Palach trafił do szpitala. Miał poparzenia II i III stopnia na 85 procent ciała. Jego stan były krytyczny. Mimo tego 17 stycznia jedna z lekarek psychiatrów nagrała rozmowę z ciężko poparzonym studentem, w której stwierdził on m.in., że chciał pobudzić ludzi do działania.

4668025-jan-palach-maska-posmiertna.jpg
Jan Palach - maska pośmiertna

Jan Palach zmarł 19 stycznia w praskim szpitalu. Jeden ze studentów rzeźby zdjął potajemnie jego maskę pośmiertną. Odlew zaniesiono następnego dnia na miejsce, w którym Palach dokonał samospalenia. 

W jego pogrzebie, który przerodził się wielką demonstrację, wzięły udział tysiące prażan. Śmierć Palacha uruchomiła cały szereg protestów, które przybierały najróżniejsze formy - od marszów po głodówki.

Mimo apelu Palacha, znalazł on naśladowców. 

- pisze portal janpalach.cz.

4668170-demonstracja-czeskich-studentow.jpg
Demonstracja czeskich studentów po śmierci Jana Palacha

Jan Palach w dzieciństwie był zapalonym szachistą, kochał powieści przygodowe i historyczne. Przełomem w jego życiu była Praska Wiosna. To właśnie wtedy, w 1968 roku zaczął brać aktywny udział w różnego rodzaju spotkaniach i mityngach. Szokiem była dla niego późniejsza okupacja jego kraju przez wojska Układu Warszawskiego. Na ścianach rodzinnej miejscowości Vsetaty malował hasła przeciwko interwencji. 

- opisywał Palacha jego kolega. 

W listopadzie 1968 roku Palach przyłączył się do strajku okupacyjnego na uczelni, który zakończył się porażką. To właśnie wtedy student zaczął myśleć o bardziej radykalnych metodach protestu. W jego planach było m.in zajęcie siedziby czeskiego radia i nadanie stamtąd wezwania do strajku generalnego. 

Prawdopodobnie brak reakcji na jego propozycję spowodował, że zdecydował się on na akt samospalenia, tak by wstrząsnąć sumieniem Czechów i Słowaków. W akademiku napisał cztery identyczne listy, które podpisał jako "Pochodnia nr 1". 

- czytamy na janpalach.cz.

4668526-jan-palach-brazowy-krzyz-na.jpg
Jan Palach - brązowy krzyż na miejscu samospalenia

W miejscu, gdzie Jan Palach dokonał aktu samospalenia, po upadku komunizmu postawiono brązowy krzyż. W 1991 roku student został odznaczony pośmiertnie orderem Jana Masryka, najwyższym czeskim odznaczeniem. 

- podkreśla zakonnik i salezjanin Jiri Srajer.

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło dziennik.pl
Zapisz się na newsletter
Najważniejsze wydarzenia polityczne i społeczne, istotne wiadomości kulturalne, najlepsza rozrywka, pomocne porady i najświeższa prognoza pogody. To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik.pl. Trzymamy rękę na pulsie Polski i świata. Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj