Za oszacowaniem, przedstawionym w najnowszym numerze prestiżowego czasopisma "Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America" (PNAS, https://www.pnas.org/cgi/doi/10.1073/pnas.2115329119 ), stoi grupa ok. 150 naukowców z całego świata. W gronie autorów są m.in. naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Białowieskiej Stacji Geobotanicznej Uniwersytetu Warszawskiego (BSG UW) oraz Instytutu Badawczego Leśnictwa w Sękocinie.
Autorzy publikacji w PNAS przypominają optymistyczną prognozę, przedstawioną w 1994 roku przez Roberta Maya - bardzo wszechstronnego naukowca pochodzenia australijskiego, związanego również z najlepszymi uczelniami brytyjskimi, iż do roku 2044 powinniśmy z grubsza znać faktyczną liczbę gatunków na Ziemi. Po niemal 30 latach od momentu jego wypowiedzi jest nam wciąż do tego daleko - nie tylko, jeśli chodzi o "wszystkie" gatunki, ale nawet o same drzewa - jedne z największych i najbardziej rozpowszechnionych organizmów na naszej planecie.
Ile jest gatunków drzew?
Autorzy publikacji przypominają, że lasy zapewniają bogactwo usług ekosystemowych i stanowią ostoję biologicznej różnorodności gatunków na lądach. Liczba gatunków drzew obecnych na Ziemi pozostaje jednak zagadką - choćby dlatego, że poszczególne części Ziemi są przebadane w nierównym stopniu; najlepiej znane są gatunki z wyższych szerokości geograficznych, ale tropiki nadal kryją wiele zagadek. W bardziej precyzyjnych oszacowaniach nie pomagają ograniczenia finansowe i problemy związane z samą taksonomią.
- podkreśla w materiale przesłanym PAP jeden z autorów publikacji, kierownik Białowieskiej Stacji Geobotanicznej UW, prof. Bogdan Jaroszewicz.
Prof. Jaroszewicz podkreśla, że rośliny naczyniowe, ze względu na stosunkowo duże rozmiary, brak mobilności i długowieczność osobników, są grupą organizmów o jednym z najlepszych stopni poznania. I zauważa, że w tym kontekście wydaje się oczywiste, że drzewa, ze względu na duże rozmiary i duże znaczenie gospodarcze, powinny być jedną z najlepiej rozpoznanych grup roślin. Jednak czy rzeczywiście wiemy, ile gatunków drzew jest na Ziemi?
relacjonuje naukowiec z BSG UW.
- informuje prof. Jaroszewicz.
Dodaje on, że w skali kontynentalnej wybitnym bogactwem gatunkowym drzew charakteryzuje się Ameryka Południowa (jest tam ok. 43 proc. ogólnej liczby gatunków drzew).
- podkreśla.
Profesor zastrzega, że oszacowana liczba gatunków drzew na Ziemi, "mimo wąskiego zakresu błędu szacowania, wciąż nie jest ostateczną, gdyż może niedoszacowywać liczby gatunków skrajnie nielicznych i występujących tylko w jednym miejscu, takich jak np. wollemia szlachetna. Z drugiej strony oszacowania różnych grup mogą znacznie różnić się od siebie w zależności od przyjętej w badaniach definicji drzewa. My przyjęliśmy bardzo szeroką definicję drzewa, sformułowaną przez Global Tree Specialist Group IUCN. Według niej drzewem jest każda zdrewniała roślina, posiadająca z reguły jeden pień główny, osiągająca wysokość co najmniej dwóch metrów - lub posiadająca wiele pni, o ile co najmniej jeden z nich osiąga średnicę co najmniej 5 cm na wysokości piersi (1,3 m). Tak szeroka definicja pozwala włączyć na listę gatunków drzew również większość gatunków roślin drzewiastych uznawanych tradycyjnie w naszym kraju za krzewy, np. leszczynę pospolitą, czeremchę zwyczajną, czy jałowiec pospolity, co znacznie podwyższyło ostateczną liczbę gatunków".
Autorzy raportu donoszą, że niemal jedną trzecią gatunków drzew na Ziemi stanowią gatunki rzadkie. To oznacza dużą wrażliwość leśnej bioróżnorodności na zmiany spowodowane przez człowieka. Wyniki analiz pozwalają sądzić, że obszarem priorytetowym dla ochrony przyrody powinna być właśnie Ameryka Południowa, a także lasy tropikalne i subtropikalne, stanowiące najprawdopodobniej ostoję wielu rzadkich, nadal nieodkrytych gatunków - twierdzą autorzy publikacji.
"Lasy tropikalne są jeszcze bardziej zróżnicowane, niż wcześniej sobie wyobrażaliśmy"
Główny badacz dr Peter Reich, z Uniwersytetu Minnesota w St Paul, powiedział BBC News, że " te dane pomogą ocenić, gdzie różnorodność biologiczna jest najbardziej zagrożona".
odał.
- ocenił ekspert.
Dr Yadvinder Malhi, z Uniwersytetu w Oxfordzie, powiedział BBC News, że lasy tropikalne to "globalne skarbnice bioróżnorodności"..
- powiedział.
