Policjanci w państwach europejskich dysponują różnym wyposażeniem. Po zamachach przeprowadzonych w ostatnich latach, w tym we Francji w 2015 r., służby bezpieczeństwa w wielu krajach, m.in. w Niemczech, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii, wprowadziły zmiany w tym zakresie. W sobotę 7 listopada 24-letni mężczyzna wjechał samochodem na Rynek Główny w Krakowie i otworzył ogień z broni automatycznej. W ataku zginęło sześć osób, a 16 zostało rannych, w tym dwóch policjantów i sprawca, który zmarł w szpitalu w poniedziałek. Wcześniej policjanci w jego rodzinnym mieszkaniu w Ostrowcu Świętokrzyskim znaleźli ciała jego rodziców i siostry.
Niemcy
Niemieccy policjanci patrolowi dysponują pistoletami, gazem pieprzowym, pałkami, kajdankami i kamizelkami balistycznymi. Patrole mogą mieć również dostęp do broni długiej: według informacji MSW Nadrenii Północnej-Westfalii od lipca 2018 r. w każdym radiowozie patrolowym w tym landzie znajdują się dwa pistolety maszynowe MP5, które funkcjonariusze mają zabierać ze sobą, gdy wymaga tego sytuacja.
W przypadku poważnych ataków zasady przewidują natychmiastową interwencję pierwszych przybyłych na miejsce funkcjonariuszy, zwykle z patroli, jeszcze przed dotarciem jednostek specjalnych.
Do reagowania na zamachy i ataki masowych zabójców prowadzone są specjalne szkolenia, np. w Nadrenii-Palatynacie po zamachach w Paryżu w 2015 r. przeszkolono około 3,6 tys. funkcjonariuszy, a do każdego radiowozu patrolowego zakupiono po dwie kamizelki o podwyższonej klasie ochrony. Po zamachach w Paryżu władze Badenii-Wirtembergii zdecydowały także o zakupie około 3 tys. nowoczesnych pistoletów maszynowych.
Francja
Standardowym uzbrojeniem francuskiej policji patrolującej duże i średnie miasta jest pistolet półautomatyczny SIG-Sauer SP 2022. Jest to broń indywidualna dla funkcjonariusza policji. Uzbrojeniem zbiorowym (przypisanym do konkretnych jednostek albo pojazdów policyjnych) jest karabinek automatyczny HK36 KP2 w specjalnej policyjnej wersji. Dysponują nim niektóre jednostki policji i żandarmerii.
Po zamachach terrorystycznych w Paryżu w listopadzie 2015 r. wyposażone w tę broń zostały również wyspecjalizowane jednostki policji (m.in. siły CRS przeznaczone do tłumienia zamieszek i brygady BAC zwalczające przestępczość w terenie).
Po zamachu ze stycznia 2015 r. na redakcję tygodnika "Charlie Hebdo" we Francji utworzono misję wojskową – operację Sentinelle, której zadaniem jest walka z zagrożeniem terrorystycznym. Żołnierze operacji Sentinelle uzbrojeni są w pistolety Glock i karabinki HK416. Zwykle patrole obecne są na dworcach, lotniskach, a także przy ważnych obiektach turystycznych.
Wielka Brytania
Co do zasady brytyjscy policjanci nie noszą przy sobie broni. Typowe wyposażenie to: kamizelka ochronna, pałka, gaz, kajdanki, a czasem także taser, służący do obezwładniania stwarzających zagrożenie osób. Dotyczy to Anglii, Walii i Szkocji. W Irlandii Północnej – ze względu na jej burzliwą historię oraz wciąż obecne w społeczeństwie napięcia – częścią standardowego wyposażenia są pistolety.
Gdy pojawiają się doniesienia o uzbrojonym napastniku, policja wysyła patrol interwencyjny ARV – specjalne samochody z funkcjonariuszami przeszkolonymi w użyciu broni. W Londynie takie patrole mają pistolety Glock 17, używają pocisków obezwładniających, a w schowkach mają także broń długą. Procedury w kraju zaktualizowano po zamachu na siedzibę "Charlie Hebdo" w 2015 r.; terroryści użyli broni automatycznej.
Stworzono też specjalną procedurę Operation TEMPERER, która w sytuacji wyjątkowo poważnych kryzysów pozwala na wykorzystanie żołnierzy do wspierania uzbrojonej policji. Według danych brytyjskiego MSW z 2024 r. na co dzień w stanie podwyższonej gotowości w Anglii, Walii i Szkocji utrzymywano około 1,5 tys. żołnierzy.
Procedura została zastosowana po ataku w Manchesterze w 2017 r., kiedy w wyniku samobójczym zamachu islamistycznym zginęło ponad 20 osób. Ówczesny minister obrony Michael Fallon zatwierdził wtedy udział wojska.
Norwegia
W 2013 r., dwa lata po zamachach prawicowego radykała w Oslo i na wyspie Utoeya, w których zginęło 77 osób, a kilkaset zostało rannych, w Norwegii wprowadzono broń krótką i długą na wyposażenie każdego policyjnego radiowozu. Pozostawała ona jednak zamknięta w specjalnych pojemnikach w radiowozie, a na jej pobranie każdorazowo potrzebna była zgoda odpowiednich przełożonych.
Zamachy na meczet w Baerum w 2019 r. i w trakcie parady Oslo Pride w 2022 r. nie miały wpływu na codzienne wyposażenie i uzbrojenie funkcjonariuszy. Dopiero w lipcu 2025 r. policja uzyskała tymczasowe pozwolenie na posiadanie krótkiej broni palnej przez cały czas służby. Na stałe takie przepisy wprowadziła ustawa przyjęta w czerwcu 2026 r. Było to motywowane rosnącą przestępczością kryminalną, a nie zagrożeniem terrorystycznym.
Po zamachach w Oslo i na Utoei służby wprowadziły procedurę PLIVO, która reguluje reagowanie na przemoc zagrażającą życiu. Zakłada ona natychmiastową interwencję policji przy pełnej współpracy z ratownikami medycznymi i strażą pożarną.
Standardowe uzbrojenie norweskiego policjanta stanowi pistolet Glock 45 lub 43X. Do tego posiada on pałkę teleskopową i gaz pieprzowy. Stosowane są również paralizatory. Broń długa, w tym pistolety maszynowe HK MP5, przechowywane są nadal w skrytkach w radiowozach.
Szwecja
Szwedzcy policjanci posiadają broń krótką – pistolet Glock kalibru 9 mm - którą noszą zazwyczaj przy pasie. Ponadto do ich uzbrojenia należy noszony na ramieniu niemiecki pistolet maszynowy HK MP5. Jest to tzw. broń wspierająca, wykorzystywana w określonych scenariuszach - gdy przewiduje się, że przestępca może użyć cięższego uzbrojenia lub gdy istnieje zagrożenie terrorystyczne.
Decyzję o dozbrojeniu policjantów podejmuje dowódca jednostki policji. Broń ta jest zamknięta w niektórych samochodach policyjnych wraz z kamizelkami i hełmami, a także na komisariatach.
Mundurowych wyposażonych w pistolety maszynowe można spotkać w Szwecji coraz częściej w związku z podniesionym poziomem zagrożenia terrorystycznego lub wojną gangów.
W planach jest wymiana pistoletów HK MP5 na fińskie karabinki AK 24, które mają większą siłę rażenia. Ten sam model wprowadzają szwedzkie siły zbrojne. Według policji pozwoli to poprawić interoperacyjność z wojskiem.
Dodatkowo jednostki specjalne policji wyposażone są w karabiny precyzyjne, służące do wyeliminowania sprawcy z bardzo dużej odległości, np. przetrzymującego zakładników. W 2024 r. dopuszczono do użycia pociski gumowe, służące do eliminacji agresora w tłumie.
Po atakach w szwedzkich szkołach wprowadzono zasadę, że w przypadku ataku agresora pierwszym zadaniem policji jest unieszkodliwienie przestępcy. Inne zadania, np. udzielenie pomocy medycznej poszkodowanym, należy wykonać dopiero w dalszej kolejności. W przypadku wydarzeń o dużej skali wzywane są jednostki specjalne.
Włochy
Włoscy policjanci pełniący służbę patrolową mają na wyposażeniu broń krótką, najczęściej pistolet samopowtarzalny. Mają też paralizatory (Taser X2) oraz kamizelki kuloodporne. Broń długa będąca na wyposażeniu patrolu nie jest przypisana do konkretnego policjanta, ale znajduje się na stałe w radiowozach policji i karabinierów.
Podstawową bronią długą w radiowozach jest pistolet maszynowy Beretta M12 (kalibru 9 mm). Funkcjonariusze nie chodzą z tą bronią podczas zwykłych patroli. Wyjmują ją wyłącznie w sytuacjach podwyższonego ryzyka, podczas blokad drogowych, zabezpieczania obiektów strategicznych lub w ramach operacji antyterrorystycznych.
Cięższa broń długa należy do wyposażenia oddziałów specjalnych, jednostek antyterrorystycznych oraz oddziałów zmilitaryzowanych. Funkcjonariusze straży miejskiej są uzbrojeni w broń krótką.
We Włoszech od lat utrzymuje się zagrożenie terrorystyczne, którego konsekwencją jest stała obserwacja środowisk radykalnych, szeroko rozumiana prewencja, w tym w związku z zagrożeniem ze strony tzw. samotnych wilków, czyli sprawców działających w pojedynkę. W kraju panuje ponadto wysoka przestępczość, zwłaszcza mafijna.
Hiszpania
W Hiszpanii patrole policji (Policia Nacional) i żandarmerii (Guardia Civil) standardowo uzbrojone są w broń krótką, kamizelki balistyczne, kajdanki i pałki teleskopowe. Pod koniec października br. firma zbrojeniowa Springfield Armory ogłosiła, że produkowany przez nią pistolet Echelon 4.0 FC kalibru 9 mm będzie nową bronią służbową policjantów mundurowych, zastępując używany od około dwóch dekad HK USP Compact. Wyspecjalizowane jednostki interwencyjne policji i żandarmerii mają do dyspozycji również broń długą.
Władze niektórych wspólnot autonomicznych, takich jak Katalonia, Kraj Basków i Nawarra, mogą prowadzić własną politykę zakupową i dostosowywać wyposażenie formacji do lokalnych zagrożeń. Po atakach terrorystycznych w Paryżu w 2015 r. katalońska policja Mossos d’Esquadra dała patrolom do dyspozycji różne rodzaje broni na wypadek podobnego zamachu. Jak przyznali przedstawiciele policji, zmiany w uzbrojeniu patroli pomogły funkcjonariuszom podczas ataków terrorystycznych w Katalonii w 2017 r.
Czechy
Po tragicznej strzelanie na Uniwersytecie Karola w Pradze w 2023 r., w której zginęło 14 osób, a 25 odniosło rany, przyjęto kilka zaleceń dla poprawienia bezpieczeństwa w kraju oraz usprawnienia funkcjonowania policji.
Częściowo zmieniono prawo o posiadaniu broni. Teraz sprzedawcy są zobowiązani do informowania policji o podejrzanych dużych zakupach amunicji i uzbrojenia. Ograniczono możliwość zakupu tłumików oraz z 10 do pięciu lat ograniczono okres ważności badań lekarskich i psychologicznych. Dokumentacja o osobach mających pozwolenie na broń została zdigitalizowana i lekarze mogą zweryfikować, czy dany pacjent ma broń lub się o nią ubiega.
Po strzelaninie na uniwersytecie Izba Poselska, czyli izba niższa czeskiego parlamentu, utworzyła komisję specjalną, swój raport przygotowała też podlegająca premierowi Generalna Inspekcja Służb Mundurowych (GIBS). Wśród wniosków znalazło się zalecenie, aby interweniujący w podobnych sytuacjach policjanci w ubraniach cywilnych byli bardziej widoczni. Wcześniej nosili tylko niebieskie opaski, a w myśl nowych zarządzeń mają nosić odblaskowe kamizelki i czapki. Zalecono też poprawę uzbrojenia i wyposażenia funkcjonariuszy. Wiosną br. szef policji Martin Vondraszek poinformował posłów, że zamówiono 2,6 tys. sztuk broni automatycznej, zakupiono ochronę balistyczną (kamizelki oraz hełmy) oraz nowe samochody z zamontowanymi pojemnikami na broń długą.
Zmiany objęły także straż miejską. Inaczej niż w Polsce, jest to formacja wyposażona podczas patroli w broń krótką. Od 1 stycznia br. strażnicy mogą mieć też broń długą. W niektórych miastach (Praga, Ostrawa) są tworzone i szkolone jednostki specjalne. Nie zmienia się jednak główne zadanie strażników miejskich, którzy mają wspierać działania policji państwowej, ale nie mają jej zastępować.
Finlandia
W Finlandii do podstawowego wyposażenia policjantów na patrolach należy kamizelka kuloodporna oraz krótkolufowe pistolety służbowe, a także nasobna kamera i paralizator. Policja ma na stanie również długą broń automatyczną i karabiny szturmowe. Kilka lat temu władze poinformowały o zamówieniu czeskich pistoletów maszynowych Scorpion Evo, które miały zastąpić używane przez dłuższy czas niemieckie HK MP5. Docelowo miały być one na wyposażeniu każdego patrolu.
Zmiany w wyposażeniu i uzbrojeniu policjantów wprowadzono na skutek m.in. strzelanin w szkołach w 2007 i 2008 r.; zginęło w nich łącznie 20 osób, a wiele zostało rannych. Wpływ na to miał również ogólny wzrost zagrożenia terroryzmem na świecie. W 2017 r. policjanci z bronią automatyczną patrolowali m.in. lotnisko Helsinki-Vantaa po zamachu terrorystycznym w Sztokholmie. Poziom gotowości policji został podniesiony również po ataku w Turku w 2017 r. Wskutek zamachu, uznanego za pierwszy islamistyczny atak terrorystyczny w historii kraju, zginęły dwie osoby, a osiem zostało rannych.
Ze względu na ograniczone zasoby osobowe mundurowi na patrolach pieszych w Finlandii, także w Helsinkach, są rzadko widoczni. Na co dzień, gdy nie chodzi o zabezpieczenie zaplanowanych wydarzeń, ich obecność ogranicza się do najbardziej uczęszczanych miejsc. W Helsinkach są to m.in. główny dworzec kolejowy, niektóre parki i galerie miejskie w centrum stolicy.
Finlandia to kraj Unii Europejskiej, w którym służy najmniej policjantów w przeliczeniu na liczbę mieszkańców. W liczącym 5,5 mln mieszkańców kraju jest około 7,5 tys. funkcjonariuszy, co oznacza średnio 1,39 policjanta na 1000 osób; według Eurostatu średnia europejska wynosi ponad trzech policjantów na 1000 osób.
Turcja
Tureccy policjanci patrolowi mogą być wyposażeni w broń długą, w tym karabinki i strzelby. Zależy to jednak od danej jednostki policji, charakteru wykonywanych zadań i poziomu zagrożenia.
Standardowo policjanci na służbie patrolowej posiadają broń krótką, zazwyczaj kalibru 9 mm, zapasowe magazynki, kajdanki, gaz pieprzowy i pałkę teleskopową. Jednostki taktyczne i specjalne, takie jak POH (Policyjne Oddziały Specjalne), są wyposażone w pistolety maszynowe (np. tureckie MKE MP5) oraz karabinki, a także w bardziej zaawansowany sprzęt taktyczny. W związku z wykonywaniem określonych zadań służba patrolowa może również zostać wyposażona w dodatkową broń.
W ramach określonego w tureckim prawie stopniowego użycia siły przez policję rozróżnia się: polecenia słowne, nakaz zatrzymania się, użycie siły w przypadku stawiania oporu, użycie m.in. gazu, armatek wodnych czy kajdanek, a na końcu – użycie broni palnej. Stosuje się ją do ochrony własnej lub innych, w celu ujęcia osoby, wobec której wydano nakaz aresztowania lub zatrzymania, sprawcy złapanego na gorącym uczynku lub w przypadku stawiania zbrojnego oporu.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło PAP
Powiązane
oprac. Olga Skórko
Olga Skórko, dziennikarka, redaktorka, wydawczyni Dziennik.pl. Studiowała edukację medialną i dziennikarstwo na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Z marką INFOR związana od 2019 r. Pracę rozpoczynała w serwisie Dziennik zajmując się głównie poszukiwaniem i opisywaniem wiadomości z kraju i świata. Wcześniej współpracowała m.in. z Radiem ZET. Aktualnie wydawca serwisu Dziennik.pl.
Zobacz
|