Rekordowy wzrost wydatków wojskowych na świecie. Największy od zimnej wojny. Ile wydaje Polska?

Raport SIPRI: wydatki na zbrojenia najwyższe od zimnej wojny

Rok 2024 przyniósł rekordowy wzrost światowych wydatków na zbrojenia. To już dziesiąty rok z rzędu, gdy budżety obronne rosną, jednak obecna dynamika jest największa od końca zimnej wojny. Za ten trend odpowiadają przede wszystkim zwiększone nakłady w Europie, w tym gwałtowny wzrost inwestycji wojskowych Rosji i rosnące wydatki na obronność w krajach NATO. Raport SIPRI pokazuje także, że rosnące napięcia geopolityczne skłaniają wiele państw do dalszego zwiększania budżetów militarnych.

Wydatki na cele wojskowe państw świata wzrosły w ciągu ostatniego roku o prawie 10 proc., to najwięcej od zakończenia zimnej wojny - wynika raportu SIPRI. Według analizy, wartość wydatków wzrosła, dziesiąty rok z rzędu, do 2 bln 718 mld dolarów. Odpowiadają za to zwłaszcza zwiększone o 17 proc. nakłady w Europie, wliczając Rosję.

Rosja podwaja budżet wojskowy, Ukraina wszystko wydaje na obronność

Jak oszacowano, inwestycje wojskowe Kremla wyniosły w ubiegłym roku 149 mld dolarów, co oznacza wzrost o 38 proc. w porównaniu z 2023 r. i jest to dwukrotnie więcej niż w 2015 roku. Stanowiło to 7,1 proc. PKB Rosji i 19 proc. wszystkich rosyjskich wydatków publicznych. W przypadku Ukrainy wydatki na cele wojskowe wyniosły 34 proc. PKB tego kraju.

"Rosja gwałtownie zwiększyła wydatki na wojsko, pogłębiając przewagę w stosunku do Ukrainy. Obecnie Kijów wszystkie swoje dochody podatkowe wydaje na obronność, wyzwaniem będzie dalsze zwiększanie tego rodzaju inwestycji" - podkreślił analityk SIPRI, Diego Lopes da Silva.

Wydatki wojskowe w Europie - rekordowe wzrosty w Polsce i Niemczech

W raporcie zaznaczono, że w wielu krajach Europy Środkowej i Zachodniej wydatki na cele wojskowe rosną w niespotykanym wcześniej tempie. W przypadku Niemiec w ciągu ostatniego roku wydatki na obronność wzrosły o 28 proc. do 88,5 mld dolarów. W Polsce o 31 proc. do 38 mld dolarów, co stanowiło 4,2 proc. polskiego PKB.

"Ostatnie wytyczne przyjęte przez władze Niemiec (fundusz obronny o wartości 100 mld euro) oraz kilku innych krajów europejskich pokazuje, że Europa weszła w okres wysokich i rosnących wydatków wojskowych. Tendencja ta będzie prawdopodobnie kontynuowana w dającej się przewidzieć przyszłości" - twierdzi ekspert SIPRI, Lorenzo Scarazzato.

Stany Zjednoczone i Chiny – wyścig zbrojeń gigantów

Według analizy, wydatki Stanów Zjednoczonych na cele wojskowe wzrosły między 2023 a 2024 rokiem o 5,7 proc. do 997 mld dolarów, co stanowiło 66 proc. całkowitych wydatków państw NATO i 37 proc. tego rodzaju wydatków globalnie. Znaczącą część budżetu przeznaczono na modernizację amerykańskiego arsenału nuklearnego, aby utrzymać strategiczną przewagę nad Rosją i Chinami.

Władze ChRL zwiększyły swoje wydatki na wojsko o 7 proc., do 314 mld dolarów, co oznacza trzecią dekadę wzrostów. Chiny odpowiadają za 50 proc. wszystkich wydatków na obronę w Azji i Oceanii.

Izrael zwiększa wydatki, Iran tnie koszty

Na Bliskim Wschodzie tego rodzaju inwestycje urosły o 15 proc., a w przypadku Izraela o 65 proc. - jest to najsilniejszy roczny przyrost od czasu wojny sześciodniowej z 1967 r. Natomiast wydatki wojskowe Iranu spadły o 10 proc., mimo zaangażowania tego kraju w regionalne konflikty. Wpływ na to miały sankcje.