Pozwolenie na broń w Polsce. Oto prawne i proceduralne aspekty uzyskania pozwolenia

Co trzeba zrobić, aby dostać pozwolenie na broń?

Ustawa o broni i amunicji jednoznacznie wskazuje kryteria podmiotowe, które musi spełnić każda osoba składająca wniosek. Organ Policji odmawia wydania pozwolenia osobom, które nie spełniają poniższych warunków:

• Wiek: Ukończone 21 lat (wyjątek stanowi broń do celów sportowych lub łowieckich, gdzie na wniosek szkoły, organizacji sportowej, Polskiego Związku Łowieckiego lub obronnego pozwolenie może być wydane osobie, która ukończyła 18 lat).
• Niekaralność: Brak skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe.
• Zdrowie fizyczne i psychiczne: Posiadanie orzeczenia lekarskiego i psychologicznego wykluczającego zaburzenia psychiczne, dysfunkcje psychologiczne lub uzależnienie od substancji psychoaktywnych.
• Miejsce zamieszkania: Stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak to wygląda w Polsce? Podział na cele posiadania broni

W polskim systemie prawnym nie występuje jedno, ogólne pozwolenie na broń palną. Decyzja administracyjna jest wydawana zawsze do konkretnego celu, który wnioskodawca musi udokumentować (jest to tzw. ważna przyczyna posiadania broni). Do najczęściej wybieranych celów cywilnych należą:

• Cel sportowy: Wymaga członkostwa w klubie strzeleckim, posiadania patentu strzeleckiego oraz ważnej licencji zawodniczej. Uprawnia do posiadania broni palnej sportowej oraz pozwala na jej legalne noszenie (przemieszczanie w stanie załadowanym, ukrytym pod ubraniem).
• Cel kolekcjonerski: Wymaga udokumentowanego członkostwa w stowarzyszeniu o charakterze kolekcjonerskim. Uprawnia do posiadania szerokiego spektrum broni palnej, jednak przepisy zabraniają jej noszenia w stanie załadowanym.
• Cel łowiecki: Wymaga posiadania uprawnień do wykonywania polowania (zdany egzamin i odbyty staż w Polskim Związku Łowieckim). Uprawnia do zakupu myśliwskiej broni długiej.
• Cel ochrony osobistej: Wymaga udowodnienia przed organem Policji stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia. Kryteria przyznawania tego pozwolenia charakteryzują się najwyższym stopniem restrykcyjności.

Jak wygląda procedura krok po kroku?

Proces weryfikacji wnioskodawcy na przykładzie najpopularniejszego pozwolenia o charakterze sportowo-kolekcjonerskim dzieli się na następujące etapy:

1. Uzyskanie członkostwa: Zapisanie się do klubu strzeleckiego zrzeszonego w Polskim Związku Strzelectwa Sportowego (PZSS) lub stowarzyszenia kolekcjonerskiego i przejście szkolenia z zakresu bezpiecznej obsługi broni.
2. Zdanie egzaminu: Zaliczenie państwowego lub resortowego egzaminu. W przypadku ścieżki sportowej jest to egzamin na Patent Strzelecki (test teoretyczny z przepisów prawa oraz sprawdzian praktyczny na celność i skupienie strzałów). W przypadku ścieżki kolekcjonerskiej egzamin zdaje się przed komisją Policji (posiadanie patentu sportowego zwalnia z tego obowiązku).
3. Uzyskanie licencji: Wystąpienie o licencję zawodniczą (w przypadku celu sportowego), która potwierdza status czynnego uprawiania sportu strzeleckiego.
4. Przejście badań medycznych: Uzyskanie orzeczeń od uprawnionego lekarza medycyny pracy, psychiatry oraz psychologa. Dokumenty te są ważne przez okres 3 miesięcy od daty wydania.
5. Wywiad środowiskowy: Przeprowadzenie weryfikacji przez dzielnicowego w miejscu stałego pobytu wnioskodawcy w celu zebrania opinii o jego zachowaniu i postawie społecznej.

Gdzie składa się wniosek i co dzieje się po decyzji?

Kompletny wniosek wraz z załącznikami (orzeczenia lekarskie, dowody wniesienia opłat, zaświadczenia o członkostwie, zdjęcia) składa się do Wydziału Postępowań Administracyjnych (WPA) Komendy Wojewódzkiej Policji właściwej dla miejsca stałego zamieszkania wnioskodawcy. Po wydaniu pozytywnej decyzji administracyjnej posiadacz broni musi dopełnić kolejnych obowiązków prawnych:

• Zakup promes: Złożenie wniosku o wydanie zaświadczeń uprawniających do nabycia broni (tzw. promes). Koszt skarbowy wydania jednej promesy wynosi 17 zł. Dokument jest ważny bezterminowo.
• Zakup szafy S1: Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych, broń i amunicję należy przechowywać w urządzeniach posiadających certyfikat zgodności z klasą co najmniej S1 według normy PN-EN 14450.
• Rejestracja broni: Każda zakupiona sztuka broni musi zostać zarejestrowana w WPA w nieprzekraczalnym terminie 5 dni roboczych od dnia zakupu. Potwierdzeniem rejestracji jest wpis w Legitymacji Posiadacza Broni.

Ile trwa i ile kosztuje pozwolenie na broń?

Wartości czasowe i finansowe mają charakter orientacyjny, uzależniony od terminów urzędowych oraz cenników poszczególnych organizacji.

• Czas trwania: Cała procedura od momentu zapisu do klubu strzeleckiego do momentu odebrania decyzji z WPA trwa zazwyczaj od 3 do 6 miesięcy. Czas ten wynika bezpośrednio z terminów kodeksu postępowania administracyjnego oraz harmonogramów egzaminacyjnych związków strzeleckich.
• Koszty administracyjne i weryfikacyjne: Łączna suma opłat (wpisowe, egzamin na patent, badania lekarskie, opłata skarbowa za decyzję wynosząca 242 zł za jeden cel oraz promesy) mieści się w granicach 2 500 - 4 000 zł.
• Koszty dodatkowe: Do powyższej kwoty należy doliczyć wydatek na certyfikowaną szafę klasy S1 (ceny zaczynają się od około 1 000 zł) oraz koszt samej broni i amunicji.

Naruszenie przepisów ustawy, w tym niedopełnienie obowiązku terminowej rejestracji broni lub nieprawidłowe jej przechowywanie, skutkuje obligatoryjnym bądź fakultatywnym cofnięciem uprawnień w drodze decyzji administracyjnej.