Dziennik.pl logo

Świat polskiej kultury w żałobie. Nie żyje wybitna pianistka, laureatka Konkursu Chopinowskiego

Grychtołówna
Nie żyje Lidia Grychtołówna/PAP
Nie żyje Lidia Grychtołówna - nestorka polskiej pianistyki, laureatka Konkursu Chopinowskiego, pedagożka. Miała 98 lat. Informację o śmierci artystki podał urząd miejski w Rybniku - miasta, w którym się urodziła oraz którego była honorową obywatelką.

"Nie powiem, że cały czas się pławię w szczęściu, bo tak nie było i nie jest. Ale osiągnęłam to, czego pragnęłam. Przede wszystkim w tym wieku mało kto naprawdę gra, a ja jeszcze mogę to robić. Jestem za to wdzięczna moim rękom. Muszę grać i już!" - mówiła Lidia Grychtołówna na antenie Polskiego Radia.

Lidia Grychtołówna koncertowała jeszcze w sierpniu

Pianistka jeszcze w sierpniu wystąpiła dwukrotnie w Krakowie. W ramach Festiwalu "Wawel o zmierzchu" wykonała m.in. utwory Fryderyka Chopina, a podczas Festiwalu "Muzyka w Starym Krakowie" wykonała Koncert fortepianowy A-dur Wolfganga Amadeusza Mozarta z towarzyszeniem Orkiestry Filharmonii Krakowskiej pod dyrekcją Macieja Tworka.

"Była symbolem wielkiej kultury"

"Była symbolem wielkiej kultury wykonawczej i symbolem ciągłości tradycji pianistycznej. Jej artystyczna droga obejmowała niemal całe dzieje powojennej kultury muzycznej - od występów u boku Stanisława Skrowaczewskiego po udział w pracach jury Konkursu Chopinowskiego" - napisano na profilu radiowej Dwójki na Facebooku. "Odejście prof. Grychtołówny to niepowetowana strata dla świata muzyki, ale i dla Rybnika, z którym była tak silnie i serdecznie związana. Choć Jej muzyka rozbrzmiewała w największych salach koncertowych na całym świecie, serce prof. Lidii Grychtołówny zawsze biło dla rodzinnego Rybnika. Podczas swoich wizyt w naszym mieście z czułością podkreślała tę wyjątkową więź" - czytamy na stronie Urzędu Miasta Rybnika.

Kariera Lidii Grychtołówny

Lidia Grychtołówna urodziła się 18 lipca 1928 r. Gry na fortepianie zaczęła się uczyć u swojej matki już w wieku trzech lat. Mając pięć lat, dała swój pierwszy publiczny koncert. Systematyczne kształcenie pianistyczne rozpoczęła pod kierunkiem prof. Wandy Chmielowskiej, od 1935 roku kontynuowała je w Śląskim Konserwatorium Muzycznym w Katowicach. Podczas II wojny światowej pozostawała pod pedagogiczną opieką Karola Szafranka. Studia pianistyczne odbyła w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach u prof. Wandy Chmielowskiej (1945-1951), otrzymując dyplom z najwyższym odznaczeniem, a następnie aspiranckie w Krakowie i Warszawie u prof. Zbigniewa Drzewieckiego (1951-1955). W latach 1957-1958 uczestniczyła w kursach mistrzowskich prowadzonych przez Artura Benedettiego Michelangelego w Arezzo i Bolzano. Pianistka debiutowała w 1953 r. w Katowicach z Orkiestrą Filharmonii Śląskiej pod dyrekcją Stanisława Skrowaczewskiego. Rok później zadebiutowała w Anglii.  Brała udział w międzynarodowych festiwalach muzycznych w Dusznikach, Dubrowniku, Bergen, Atenach, Sorrento, Toarminie, Perth, La Chaise-Dieu, Adelaidzie i Warszawie. Występowała m.in. w Pałacu Narodów w Genewie z okazji Dnia ONZ (1965), Pałacu Sanssouci w Poczdamie, podziemiach Pałacu Dioklecjana w Splicie, drezdeńskiej galerii Zwinger, Zamku Sforzów w Mediolanie i na krakowskim Wawelu.

Sukcesy Lidii Grychtołówny

Koncertowała w wielu krajach Europy, a także w Stanach Zjednoczonych, Meksyku, na Kubie, w Australii, Tajlandii, Chinach i Japonii, gdzie współpracowała z wybitnymi dyrygentami, takimi jak: Constantin Silvestri, William Steinberg, Wolfgang Sawallisch, Roberto Benzi, Hiroyuki Iwaki, Stanisław Wisłocki, Henryk Czyż, Witold Rowicki, Antoni Wit czy Wojciech Rajski. Grychtołówna była laureatką międzynarodowych konkursów pianistycznych w Warszawie (V Konkurs Chopinowski, VII nagroda, 1955), Berlinie (Konkurs im. Schumanna, III nagroda, 1956), Bolzano (Konkurs im. Busoniego, nagroda specjalna, 1968) i Rio de Janeiro (nagroda specjalna, 1959). Miała bardzo szeroki repertuar - od muzyki baroku do klasyków XX w. Szczególnie często wykonywała utwory Ludwiga van Beethovena, Fryderyka Chopina i Roberta Schumanna. W swoim dorobku artystycznym miała także wiele nagrań radiowych i telewizyjnych. Dla wytwórni płytowych (Polskie Nagrania, Philips, Deutsche Grammophon, CD Accord) zarejestrowała dzieła Beethovena (Koncert fortepianowy Es-dur), Chopina (Koncert fortepianowy f-moll, 4 impromptus, 4 scherza, wszystkie walce, nokturny i inne), Schumanna (Etiudy symfoniczne op. 13, Karnawał op. 90), Wolfganga Amadeusza Mozarta (koncerty fortepianowe KV 414 i 488), Stanisława Wisłockiego (Koncert fortepianowy), ponadto Ferenca Liszta, Sergiusza Rachmaninowa i Aleksandra Skriabina.Po publikacji płyty z nagraniami impromptus i scherz Chopina krytyk pisma „Diapason” napisał: „Płyta pasjonująca, wzorowa. Lidia Grychtołówna zmusza do podziwu swoją witalnością, swoją osobowością à la Martha Argerich. Potrafi wygrać wszystkie odcienie, wszystkie kolory i nie wiadomo co bardziej podziwiać: jej unerwione uderzenie, jej staccato à la Horowitz, jej czuły liryzm czy cudowne frazowanie” (cytat za biogramem pianistki na stronie Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina).

Odznaczenia i wyróżnienia

Była również profesorem Uniwersytetu im. Jana Gutenberga w Mainz (Moguncji), gdzie prowadziła swoją klasę fortepianu. Artystka zasiadała w jury Konkursów Chopinowskich w Warszawie (1980, 1985, 1990, 1995 i 2000) oraz Konkursu Chopinowskiego w Miami (1990). Otrzymała wiele nagród i odznaczeń, m.in. Złoty Medal Miasta Mediolanu, Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki II stopnia, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski i Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis".

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło PAP
Beata Zatońska
oprac. Beata Zatońska

Beata Zatońska, dziennikarka, autorka książek, miłośniczka i znawczyni Włoch oraz filmoznawczyni. Współautorka bloga italianki.pl oraz m.in. książki "Zmontowani". W Dziennik.pl zajmuje się tematyką show-biznesową oraz lifestylową.

Zobacz wszystkie artykuły tego autoraŚwiat polskiej kultury w żałobie. Nie żyje wybitna pianistka, laureatka Konkursu Chopinowskiego »
Zapisz się na newsletter
Najważniejsze wydarzenia polityczne i społeczne, istotne wiadomości kulturalne, najlepsza rozrywka, pomocne porady i najświeższa prognoza pogody. To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik.pl. Trzymamy rękę na pulsie Polski i świata. Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj