Na konferencji zorganizowanej po piątkowym naruszeniu polskiej przestrzeni powietrznej przez rosyjskie środki napadu powietrznego dowódca operacyjny rodzajów sił zbrojnych gen. pil. Ireneusz Nowak przekazał, że wciąż ustalane jest, jakie obiekty spadły na terytorium Polski, natomiast ocenił, że był to albo pocisk manewrujący Ch-101 lub dron odrzutowy Gierań-5.
Kierownik Zakładu Studiów nad Wojną Uniwersytetu Rzeszowskiego kpt. rez. dra hab. Maciej Milczanowski, zapytany, czy sięgnięcie przez Rosję po stosunkowo kosztowne środki napadu powietrznego oznacza, że atak był nie tylko manifestacją, lecz próbą wyrządzenia realnych szkód, odpowiedział przecząco.
Ekspert: Martwi mnie to, że te rakiety nie są zestrzeliwane
Ekspert przyznał jednak, że jakość wykorzystanego uzbrojenia miała znaczenie. Gdyby Rosja chciała uderzyć "na ostro", w tej chwili ocenialibyśmy straty, a nie oglądali szczątki. Dlatego trochę martwi mnie to, że te rakiety czy drony nie są zestrzeliwane, bo kolejnym krokiem może być trafienie w jakiś obiekt i tłumaczenie, że pomyliła się sterująca dronem sztuczna inteligencja – ocenił ekspert.
"Jesteśmy w szczególnym momencie historii"
W ocenie Milczanowskiego to, że Rosja nie wysłała nad Polskę – jak uczyniła to we wrześniu ub. – tekturowych wabików, lecz najnowszy wykorzystywany operacyjnie typ drona Gierań lub pociski manewrujące to skutek tzw. "okienka Trumpa".
Jesteśmy w szczególnym momencie historii. Nie wiadomo, w jaki sposób amerykańska administracja będzie funkcjonowała od stycznia przyszłego roku, gdy w Kongresie zaczną rządzić demokraci, więc Putin stara się teraz przyśpieszyć działania mające osłabić relacje Ukrainy z Zachodem. Rzuca na front część tego, co ma najlepszego, jak nowe Gieranie czy pociski manewrujące – wyjaśnił.
Gierań-5 i Ch-101. Co spadło na Polskę?
Gierań-5 to rosyjski dron uderzeniowy z napędem odrzutowym, zbliżony konstrukcyjnie pocisku manewrującego. Rosja po raz pierwszy wykorzystała go bojowo przeciwko Ukrainie w styczniu br. Według danych ukraińskiego wywiadu wojskowego Gierań-5 ma ok. 6 m długości, a jego rozpiętość skrzydeł wynosi do 5,5 m. Jest napędzany chińskim silnikiem turboodrzutowym, osiąga prędkość 450–600 km/h. Jego zasięg to 950 km. Może przenosić głowicę bojową o masie około 90 kg. Wykorzystuje nawigację satelitarną i inercyjną, modemy 3G/4G oraz łączność w sieci mesh.
Ch-101 to z kolei rosyjski pocisk manewrujący dalekiego zasięgu, odpalany z bombowców strategicznych Tu-95MS i Tu-160. Jak podaje ukraiński wywiad wojskowy na stronie War&Sanctions, jest on napędzany silnikiem turboodrzutowym, osiąga prędkość około 900–1000 km/h, a jego deklarowany zasięg to 5,5 tys. km. Ma około 7,45 m długości i może przenosić konwencjonalną głowicę bojową o masie 450 kg. Wykorzystuje nawigację inercyjną i satelitarną oraz system korekcji trasy na podstawie obrazu terenu.
Został wprowadzony do uzbrojenia rosyjskich sił zbrojnych w 2012 r. i jest wykorzystywany przeciwko Ukrainie od początku pełnoskalowej inwazji w 2022 r. 30 lipca 2026 r. pocisk tego typu spadł w rejonie Tarnawy-Kolonii na Lubelszczyźnie, naruszając polską przestrzeń powietrzną. Jego identyfikację potwierdziła Prokuratura Okręgowa w Lublinie. Pocisk został wyprodukowany w Rosji w drugim kwartale 2026 r.
Olga Skórko, dziennikarka, redaktorka, wydawczyni Dziennik.pl. Studiowała edukację medialną i dziennikarstwo na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Z marką INFOR związana od 2019 r. Pracę rozpoczynała w serwisie Dziennik zajmując się głównie poszukiwaniem i opisywaniem wiadomości z kraju i świata. Wcześniej współpracowała m.in. z Radiem ZET. Aktualnie wydawca serwisu Dziennik.pl.