Jak podała asystentka prezydenta Agnieszka Skupień, prezydent podjął taką decyzję w związku przekroczeniem o ponad tysiąc procent dopuszczalnej normy stężenia pyłu zawieszonego w powietrzu. Podstawą jest Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach. Skupień poinformowała, że uczniowie, którymi rodzice nie będą mogli się zająć w czasie zawieszenia lekcji, będą mieli zapewnioną opiekę.

Wcześniej prezydent Rybnika zdecydował, że w związku ze złą jakością powietrza mieszkańcy w poniedziałek i wtorek będą mogli za darmo korzystać z miejskiej komunikacji. Bezpłatny przejazd jest możliwy w poniedziałek od 10 rano na wszystkich liniach rybnickiego Zarządu Transportu Zbiorowego. Pasażerowie mogą podróżować autobusami bez konieczności rejestracji przejazdu i zakupu biletu.

"W związku z alarmem smogowym przypominamy, że zaleca się unikanie lub ograniczenie do minimum czasu przebywania na powietrzu, zwłaszcza przez kobiety w ciąży, dzieci i osoby starsze oraz osoby z astmą, chorobami alergicznymi skóry, oczu i chorobami krążenia. Należy unikać dużych wysiłków fizycznych na otwartym powietrzu" - podał rybnicki magistrat.

Od niedzieli normy emisji pyłu PM10 (poziom dopuszczalny to 50 mikrogramów na metr sześc. średnio na dobę) przekroczone zostały niemal w całym regionie - godzinne odczyty informują o przekroczeniach o kilkaset procent, a w skrajnych przypadkach nawet powyżej 2 tys. procent. Zanieczyszczone powietrze jest - oprócz Rybnika - m.in. w Żywcu, Tychach, Zabrzu, Wodzisławiu Śląskim, Dąbrowie Górniczej i Częstochowie.

Samorządowcy z Rybnika zaapelowali w poniedziałek do mieszkańców o to, by przynajmniej na czas przekroczeń poziomu alarmowego ograniczyli spalanie paliw złej jakości, jak muły i miały węglowe, oraz w miarę możliwości korzystali z grzejników elektrycznych lub palenisk niskoemisyjnych na gaz lub olej opałowy - jeśli w gospodarstwie domowym są inne źródła ciepła. Kolejna prośba dotyczy niepalenia w kominkach, jeżeli nie są one jedynym źródłem ogrzewania mieszkań. "Przypominamy o bezwzględnym zakazie spalania odpadów w paleniskach domowych" - czytamy w rybnickim komunikacie.

Jeśli zanieczyszczenie powietrza przekracza 200 mikrogramów pyłu na m sześc., musi być podane do publicznej wiadomości, natomiast przekroczenie 300 mikrogramów na m sześc. oznacza stan alarmowy, kiedy należy starać się ograniczyć przebywanie na wolnym powietrzu. Smog potęguje bezwietrzna pogoda - a taka właśnie - przy 15-stopniowym mrozie - jest w woj. śląskim od niedzieli. W niedzielę służby środowiskowe prognozowały, że w poniedziałek jakość powietrza będzie się sukcesywnie poprawiać, choć zanieczyszczenie nie spadnie poniżej 200 mikrogramów na m sześc.

Bieżące informacje o jakości powietrza w regionie są dostępne na stronie internetowej http://powietrze.katowice.wios.gov.pl/. Dane pochodzą z 18 automatycznych stacji monitoringu powietrza - w woj. śląskim jest ich najwięcej w Polsce.

Na stronie internetowej Wojewódzkiej Inspekcji Ochrony Środowiska w Katowicach zamieszczane są również dane z prowadzonych pomiarów manualnych i pasywnych, które ukazują się z opóźnieniem, wynikającym z wykonywania analiz laboratoryjnych. Poza bieżącymi wynikami badań jakości powietrza w zakładce "System Prognoz Jakości Powietrza": http://spjp.katowice.pios.gov.pl/ podawana jest informacja o przewidywanej jakości powietrza na kolejną dobę - tzw. krótkoterminowa prognoza zanieczyszczeń.

Można również pobrać aplikację na urządzenia mobilne "SmokSmog", dzięki której po wybraniu lokalizacji poznajemy aktualny stan zanieczyszczenia powietrza. Aplikację można pobrać pod adresem http://smoksmog.malopolska.pl/.

W czasie zwiększonego zanieczyszczenia powietrza chorzy na serce mogą odczuwać bóle w klatce piersiowej, palpitacje serca, brak tchu, znużenie. Osoby z przewlekłymi chorobami układu oddechowego mogą m.in. kaszleć, odczuwać dyskomfort w klatce piersiowej, płycej oddychać. Podobne objawy mogą wystąpić również u osób zdrowych. W okresach wysokich stężeń pyłu zawieszonego w powietrzu występuje zwiększone ryzyko infekcji oddechowej - ostrzega inspektorat ochrony środowiska.

Gdy pył zawieszony w powietrzu osiąga poziom powyżej 200-300 mikrogramów na m sześc., odradza się wszelkie aktywności na zewnątrz. Osoby wrażliwe powinny bezwzględnie unikać przebywania na wolnym powietrzu, pozostałe osoby powinny ograniczyć przebywanie na wolnym powietrzu do niezbędnego minimum - radzą specjaliści.