Resort klimatu zauważył lukę w przepisach. Obecnie ośrodki pomocy społecznej sprawnie sprawdzają dochody w skarbówce czy ZUS-ie, ale brakuje im podstaw prawnych, by zweryfikować skład osobowy gospodarstwa domowego. Nowelizacja ustawy Prawo ochrony środowiska ma to zmienić. Urzędnicy oceniający wnioski otrzymają dostęp do rejestru PESEL oraz lokalnych rejestrów mieszkańców, deklaracji śmieciowych, w których wskazujemy liczbę osób płacących za wywóz odpadów.
Dzięki temu gmina szybko porówna dane z wniosku o dotację z informacjami, które już posiada. Jeśli we wniosku wpiszesz więcej osób, by obniżyć średni dochód, system natychmiast wykaże niespójność.
Urzędnik przeprowadzi wywiad środowiskowy
Rząd idzie o krok dalej. W sytuacjach, w których dokumenty nie dadzą jasnej odpowiedzi lub dane będą sprzeczne, urzędnicy przeprowadzą wywiad środowiskowy. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta wyśle do Twojego domu przedstawiciela, który na miejscu sprawdzi sytuację. To narzędzie ma być zarezerwowane dla najbardziej wątpliwych przypadków. Ma ono gwarantować, że wyższy poziom dofinansowania otrzymają tylko ci, którzy realnie spełniają kryteria dochodowe.
W programie "Czyste Powietrze" wysokość dotacji zależy od przeciętnego miesięcznego dochodu na jedną osobę w rodzinie. Im więcej osób w gospodarstwie przy tym samym budżecie, tym wyższa kwota wsparcia na wymianę pieca czy termomodernizację.
Dotychczas urzędnicy nie mogli skutecznie kontrolować, czy wnioskodawcy nie dopisują "fikcyjnych" domowników. Instytucje społeczne alarmowały, że bez wglądu w ewidencję ludności ich weryfikacja jest niepełna. Nowe przepisy dają im wreszcie brakujące narzędzia.
Kiedy wejdą nowe przepisy?
Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska (numer UD364) jest już w wykazie prac legislacyjnych rządu. Gabinet planuje przyjąć te rozwiązania w drugim kwartale 2026 roku. Wdrożenie zmian oznacza, że każda osoba ubiegająca się o wsparcie musi liczyć się z bardzo dokładnym prześwietleniem swojej sytuacji domowej. Urzędy chcą mieć pewność, że każda złotówka wydana na walkę ze smogiem trafia pod właściwy adres.
