Nawet 4000 zł na deszczówkę. Dotacje wracają z rekordowym budżetem

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej uruchomił program, który odblokowuje środki na mikroretencję w ramach nowej perspektywy unijnej. Na wsparcie inwestycji związanych z gromadzeniem i wykorzystaniem wód opadowych przeznaczono 173 mln zł z Funduszy Europejskich.

To faktyczny powrót dobrze znanego programu "Moja Woda 2026", który ma pomóc gospodarstwom domowym w walce z suszą, gwałtownymi opadami i lokalnymi podtopieniami.

Skąd pochodzą pieniądze? Kluczowy program FEnIKS

Finansowanie zapewnia program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) 2021–2027. Środki zostały uruchomione przez NFOŚiGW i mają trafić na rozwój przydomowych systemów retencji wód opadowych. Budżet programu – 173 mln zł – należy do największych przeznaczonych dotąd na mikroretencję przy budynkach jednorodzinnych. To wyraźny sygnał, że państwo traktuje adaptację do zmian klimatu jako jeden z priorytetów najbliższych lat.

Kiedy ruszą dotacje dla właścicieli domów?

Choć nabór formalnie rozpoczął się już w grudniu 2025 roku, nie jest on jeszcze skierowany bezpośrednio do osób fizycznych. Obecny etap (od 22 grudnia 2025 r. do 30 stycznia 2026 r.) dotyczy wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW).

To właśnie WFOŚiGW pełnią rolę pośredników. Po zakończeniu tego etapu to one ogłoszą regionalne nabory dla właścicieli domów jednorodzinnych, już w 2026 roku. Dopiero wtedy środki trafią bezpośrednio do gospodarstw domowych.

Kto skorzysta z programu "Moja Woda 2026"?

Beneficjentami programu będą osoby fizyczne – właściciele domów jednorodzinnych. Dotacje mają wspierać inwestycje realizowane na prywatnych posesjach, które zwiększają retencję wody i ograniczają jej szybki odpływ do kanalizacji lub cieków wodnych.

Program jest skierowany do osób, które chcą gromadzić deszczówkę, wykorzystywać ją na potrzeby gospodarstwa domowego lub ogrodu, poprawić bilans wodny swojej nieruchomości.

Na co będzie można dostać dofinansowanie?

Zakres wsparcia obejmuje zakup i montaż instalacji do zbierania, magazynowania i retencjonowania wód opadowych. Chodzi m.in. o:

- zbiorniki na deszczówkę o pojemności minimum 2 m³,

- systemy rozsączania i retencjonowania wody w gruncie,

- instalacje umożliwiające wykorzystanie zebranej deszczówki.

Program zakłada możliwość uzyskania dotacji sięgającej nawet 100 proc. kosztów kwalifikowalnych, co czyni go jednym z najbardziej atrakcyjnych instrumentów wsparcia dla właścicieli domów w ostatnich latach.

Dlaczego "Moja Woda 2026" ma znaczenie strategiczne?

Nowa edycja programu nie jest jedynie wsparciem finansowym dla indywidualnych inwestycji. To element szerszej strategii adaptacji do zmian klimatu. Zwiększenie retencji przy budynkach jednorodzinnych ma ograniczać skutki długotrwałych susz, zmniejszać ryzyko lokalnych podtopień po intensywnych opadach, odciążać kanalizację deszczową, a także poprawiać mikroklimat w miastach i na terenach podmiejskich. W praktyce oznacza to większe bezpieczeństwo wodne i realne oszczędności dla gospodarstw domowych.

Co warto zrobić już teraz?

Choć lokalne nabory dla osób fizycznych ruszą dopiero w 2026 roku, warto już teraz:

- śledzić komunikaty właściwego WFOŚiGW,

- sprawdzić, jakie rozwiązania retencyjne można zastosować na swojej posesji,

- przygotować się technicznie i formalnie do inwestycji.

Zainteresowanie programem "Moja Woda" w poprzednich edycjach było ogromne, dlatego szybka reakcja może zdecydować o uzyskaniu dotacji.

Programy lokalne

Jednym z przykładów miast, które wkrótce uruchomią dopłaty są Gliwice. Mieszkańcy Gliwic będą mogli ponownie skorzystać z miejskiego wsparcia na retencję wody opadowej. Już 15 stycznia rusza kolejna edycja programu dotacyjnego "Mój Deszcz", którego celem jest zatrzymywanie deszczówki tam, gdzie spada, ograniczenie przeciążenia kanalizacji deszczowej oraz poprawa lokalnego mikroklimatu.

Program cieszy się dużym zainteresowaniem, bo pozwala realnie obniżyć koszty inwestycji w zbiorniki na deszczówkę, ogrody deszczowe czy nawierzchnie przepuszczalne. W tej edycji obowiązują jasne limity – do 85 proc. dofinansowania, ale nie więcej niż 4000 zł na jednego beneficjenta.

Kiedy i jak złożyć wniosek o dotację?

Jak informuje miasto, szczegółowe zasady naboru – w tym miejsce, sposób składania wniosków oraz pula środków – zostaną opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Gliwicach. Wiadomo już jednak, że:

- nabór wniosków rusza 15 stycznia,

- decyduje kolejność zgłoszeń,

- wnioski będą rozpatrywane aż do wyczerpania dostępnych środków.

To oznacza, że osoby zainteresowane powinny przygotować dokumenty z wyprzedzeniem.

Na co można dostać pieniądze z programu "Mój Deszcz"?

Celem programu jest wspieranie rozwiązań, które realnie ograniczają odpływ wód opadowych i roztopowych z terenów zabudowanych i utwardzonych. Dotacja może zostać przyznana na budowę, montaż, przebudowę lub dostosowanie infrastruktury retencyjnej, w tym m.in.:

- naziemne i podziemne zbiorniki na deszczówkę (do 10 m³),

- ogrody deszczowe – zarówno w gruncie, jak i w pojemnikach,

- instalacje rozsączające oraz studnie chłonne,

- nawierzchnie przepuszczalne,

- adaptację istniejących szczelnych zbiorników na cele retencyjne.

Warunek jest jeden: inwestycja musi przynosić efekt ekologiczny i ograniczać ilość wody trafiającej do kanalizacji.

Do kosztów kwalifikowanych zaliczane są m.in.:

- zakup i montaż urządzeń,

- elementy infrastruktury retencyjnej,

- niezbędne materiały i osprzęt.

Dotacja nie obejmuje kosztów dokumentacji projektowej, zakupu używanego sprzętu ani późniejszych kosztów eksploatacyjnych.

Kto może skorzystać z programu?

Program "Mój Deszcz" nie jest przeznaczony wyłącznie dla właścicieli domów jednorodzinnych. O wsparcie mogą ubiegać się:

- osoby fizyczne, które nie prowadzą działalności gospodarczej na nieruchomości objętej wnioskiem,

- wspólnoty mieszkaniowe,

- osoby prawne niedziałające w celu osiągnięcia zysku, w tym fundacje i stowarzyszenia (z wyłączeniem stowarzyszeń ogrodowych ROD oraz jednostek sektora finansów publicznych),

pod warunkiem posiadania tytułu prawnego do nieruchomości położonej na terenie Gliwic.