Przyjęty przez rząd projekt zakłada możliwość pozbawiania stopni wojskowych żołnierzy w stanie spoczynku, którzy byli członkami m.in. WRON, KBW, pełnili służbę w organach bezpieczeństwa państwa wymienionych w ustawie lustracyjnej. - powiedział premier podczas konferencji prasowej po posiedzeniu rządu.
Przed chwilą Komitet Stały Rady Ministrów przyjął projekt ustawy degradacyjnej. Jutro, w Dniu Żołnierzy Wyklętych, będzie rozpatrywany przez Radę Ministrów. Nie zasługują na miano oficerów ci, którzy zhańbili mundur Polskiego Żołnierza!
— Mariusz Błaszczak (@mblaszczak) 28 February 2018
Jak mówił, projekt ten - oświadczył Morawiecki. Jak mówił, w polskim panteonie, powinni znajdować się
Mariusz Błaszczak: Ta ustawa przywraca normalność
Szef MON ocenił z kolei, że ustawa ta ma - podkreślił Błaszczak. Zwrócił uwagę, że projekt został przyjęty w dniu szczególnym - w Narodowym Dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych.
Minister powiedział, że na ten czekaliśmy wszyscy bardzo długo. - dodał Błaszczak. - zaznaczył.
Odnosząc się do przepisów projektu, Błaszczak mówił, że w pozostałych objętych ustawą przypadkach postanowienie o ewentualnym pozbawieniu stopni wojskowych zdecyduje minister obrony narodowej - w przypadku generałów i admirałów - za zgodą prezydenta RP. - dodał szef MON.
Według niego tym, którzy takie postanowienie otrzymają, będzie przysługiwało zaskarżenie do sądu administracyjnego. - zaznaczył szef MON
Opublikowany przez RCL projekt dotyczy nowelizacji ustawy o powszechnym obowiązku obrony i zakłada, że osoba, która z racji wieku lub stanu zdrowia nie podlega obowiązkowi służby wojskowej, oraz żołnierz rezerwy, którzy byli członkami WRON, pełnili służbę w organach bezpieczeństwa państwa wymienionych w ustawie lustracyjnej mogą być pozbawieni stopnia oficerskiego lub podoficerskiego.
Celem projektu jest – jak zadeklarowano w uzasadnieniu – "stworzenie możliwości prawnych pozbawienia stopnia oficerskiego i podoficerskiego m.in. Wojciecha Jaruzelskiego oraz Czesława Kiszczaka", a także innych osób, które były członkami Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego. "Wspomniane osoby pełniły służbę wojskową na rzecz totalitarnego państwa i swoją postawą sprzeniewierzyły się polskiej racji stanu" – głosi uzasadnienie.
Autorzy projektu zwracali też uwagę, że w obowiązującym stanie prawnym nie ma możliwości pozbawienia stopnia wojskowego pośmiertnie.
Według uzasadnienia "projekt jest wynikiem licznych wystąpień organów i organizacji społecznych domagających się podjęcia prac nad pozbawieniem stopni wojskowych osób, które swoją postawą dokonywały czynów uwłaczających godności posiadanego stopnia wojskowego i tym samym podważyli wierność dla Rzeczypospolitej Polskiej".
"Projekt pozwoli na zadośćuczynienie społeczeństwu polskiemu i stanowić będzie symboliczne rozliczenie epoki Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej" – argumentowali autorzy.
Negatywne opinie o projekcie wyraziły Związek Żołnierzy WP, Federacja Stowarzyszeń Rezerwistów i Weteranów Sił Zbrojnych RP oraz Zrzeszenie Weteranów Działań poza Granicami Państwa. Zarzucały one projektowi naruszenie konstytucji i brak szacunku dla stopnia wojskowego, zwracały też uwagę, że kwestie pozbawienia stopnia są już wystarczająco uregulowane.
Kodeks karny jako środki karne stosowane wobec żołnierzy (prócz kar, na które można skazać także cywilów) wymienia wydalenie z zawodowej służby wojskowej oraz degradację (obejmuje ona utratę posiadanego stopnia wojskowego i powrót do stopnia szeregowego/marynarza). Sąd może ją orzec w razie skazania za przestępstwo umyślne, jeżeli rodzaj czynu, sposób i okoliczności jego popełnienia pozwalają przyjąć, że sprawca utracił właściwości wymagane do posiadania stopnia wojskowego, a zwłaszcza w wypadku działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.