Pomiędzy Litwinami a mniejszością polską na Litwie utrzymuje się napięcie - powiedział w poniedziałek przebywający na Litwie wysoki komisarz Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) ds. mniejszości narodowych Knut Vollebaek. "Jesteśmy zaniepokojeni. Nie ma jeszcze konfliktu (pomiędzy Litwinami a mniejszością polską - PAP), ale jest napięcie. Moim zadaniem jest wskazanie problemu, by nie przekształcił się on w konflikt" - oświadczył w Wilnie Vollebaek.
Wysoki komisarz OBWE przyznaje, że jego wizyta na Litwie wynika ze "skarg mniejszości polskiej", które ukazują się "w międzynarodowej przestrzeni publicznej". Najwięcej niepokoju wśród Polaków na Litwie wzbudza ostatnio nowa ustawa o oświacie, która - jak przekonują - uderza w polską mniejszość.
Zgodnie z nową ustawą, od 2013 r. w szkołach litewskich i szkołach mniejszości narodowych egzamin maturalny z języka litewskiego zostanie ujednolicony. Tymczasem program nauczania języka litewskiego w szkołach litewskich i nielitewskich się różni. W szkołach litewskich język litewski jest wykładany jako język ojczysty, a więc w szerszym wymiarze, natomiast w szkołach mniejszości - jako państwowy. Ponadto język litewski, jak podkreślają Polacy na Litwie, zawsze pozostanie dla przedstawicieli innych narodowości językiem wyuczonym, chcą więc, by egzamin z tego języka pozostał zróżnicowany.
Ustawa zakłada też, że od 1 września w szkołach mniejszości narodowych lekcje historii i geografii Litwy oraz wiedzy o świecie w części dotyczącej Litwy mają być prowadzone w języku litewskim. W całości po litewsku będzie wykładany też przedmiot o nazwie "Podstawy wychowania patriotycznego".
Zdaniem litewskich Polaków ustawa ta jest dyskryminująca; żądają jej poprawienia. Podczas trzydniowej wizyty, która rozpoczęła się w poniedziałek, Knut Vollebaek spotka się z premierem Litwy Andriusem Kubiliusem, ministrem oświaty Gintarasem Steponavicziusem i przedstawicielami społeczności polskiej. W wtorek odwiedzi m.in. rejon solecznicki, który w 80 proc. zamieszkują Polacy.
W przyszłym tygodniu wysoki komisarz OBWE odwiedzi polskie miejscowości Puńsk i Sejny, gdzie spotka się ze społecznością litewską.
