Prof. dr hab. Grzegorz Motyka to historyk zajmujący się problematyką stosunków polsko-ukraińskich po 1939 r., członek Kolegium IPN i dyrektor Wojskowego Biura Historycznego. W TVN 24 skomentował głośną sprawę zapowiedzi prezydenta Karola Nawrockiego o odebraniu Orderu Orła Białego prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu.
Pod koniec maja prezydent Ukrainy nadał imię "Bohaterów UPA" jednej z jednostek wojskowych swojego kraju. W poniedziałek zwołane zostało posiedzenie Kapituły Orderu Orła Białego, by m.in. zająć się zapowiedzią Karola Nawrockiego. Kapituła wydała swoją opinię, ale nie została ona ujawniona.
Prof. Motyka o umowie Zełenskiego i Dudy
Prof. Motyka zabrał głos w tej sprawie. Uważam, że to jest decyzja ponadwymiarowa, dlatego że prezydent Zełenski otrzymał ten order za obronę swojego kraju przed rosyjską inwazją. Te warunki nie ustały – powiedział na antenie TVN24. Dodał, że Nawrocki "inicjując odebranie Zełenskiemu orderu odcina się od tradycji swojego poprzednika" i "bardzo krytycznie ocenia działania prezydenta Andrzeja Dudy".
Prof. Motyka powiedział o umowie, którą mieli zawrzeć między sobą Zełenski i Duda cztery lata temu. W ukraińskim internecie przedstawiono opinię, że w styczniu 2022 r. zawarto tajne porozumienie między Zełenskim a Dudą, gdzie obydwaj, najkrócej mówiąc, obiecali, że będą wstrzemięźliwi w sprawach historycznych. Dlaczego mną to wstrząsa? Bo prezydent Duda zawierając porozumienie nie ujął w nim zdjęcia zakazu ekshumacji i to bardzo źle świadczy o prezydencie Dudzie – ocenił historyk.
Duda: Prof. Motyka "mija się drastycznie z prawdą"
Na tę wypowiedź zareagował były prezydent Andrzej Duda. W pisemnym komentarzu dla Onetu oświadczył, że prof. Grzegorz Motyka "mija się drastycznie z prawdą". Podkreślił, że temat ekshumacji i Wołynia poruszał w rozmowach z ukraińskimi prezydenta.
"Nie wiem, skąd prof. Motyka ma taką informację, jednoznacznie i stanowczo stwierdzam, że żadnej takiej umowy nie było. Pan profesor mija się drastycznie z prawdą" - napisał Andrzej Duda. Dodał, że w relacjach z Zełenskim zawsze podkreślał konieczność załatwienia historycznych zaszłości.
"To między innymi dlatego prezydent Zełenski upamiętnił wraz ze mną ofiary rzezi na Wołyniu wspólną wizytą, modlitwą i symbolicznym zapaleniem zniczy w katedrze w Łucku 9 lipca 2023 r." - napisał. Były prezydent podkreślił, że kwestie historyczne nigdy nie były pomijane w relacjach z prezydentem Ukrainy i Zełenski doskonale wie, jaki jest stosunek Polaków do UPA i OUN.
