W ubiegłym tygodniu minister Waszczykowski w liście do wiceszefa KE zwrócił się o doprecyzowanie zaleceń Komisji Europejskiej z 26 lipca ws. praworządności. W środę Komisja Europejska poinformowała, że odpowiedziała na list szefa polskiej dyplomacji. Frans Timmermans odnosi się do wątpliwości i próśb o wyjaśnienie i doprecyzowanie przekazanych Polsce zaleceń Komisji.
Wiceszef KE zaznaczył, że "Komisja, podobnie jak władze polskie, jest nastawiona na skuteczny dialog".
-- dodał Timmermans.
Podstawa prawna zastrzeżeń
Witold Waszczykowski poprosił Komisję Europejską o wskazanie aktów prawa UE, które są podstawą do oceny zgodności wprowadzanych w Polsce reform ustrojowych sądownictwa z prawem unijnym.
Frans Timmermans wskazał, że praworządność jest . Jak zaznaczył, traktat w art. 19 ust. 1 mówi też o wymogu niezależności sądownictwa. Powołał się także m.in. na Kartę praw podstawowych UE, orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz standardy opracowane m.in. przez Radę Europy, opinie Rady Konsultacyjnej Sędziów Europejskich, Europejską Kartę o statusie sędziów oraz opinie Komisji Weneckiej.
- - podkreślił.
Jak nie mówić o sądownictwie
Witold Waszczykowski nawiązał do wezwania Komisji do powstrzymania się od działań i oświadczeń publicznych, które podważałyby autorytet sądownictwa. Poprosił o doprecyzowanie, .
- pyta minister.
Frans Timmermans zapewnił, że Komisja. Ale zaznaczył, że publiczne wypowiedzi władz krajowych podważające zaufanie do sądów i ich legitymację są sprzeczne z zasadą lojalnej współpracy pomiędzy organami państwa, wskazywanej przez Komisję Wenecką jako warunek wstępny istnienia demokratycznego państwa opartego na zasadzie praworządności.
Powoływanie członków Krajowej Rady Sądownictwa
Witold Waszczykowski pytał, w jaki sposób niezależność KRS podważałoby powoływanie jej członków przez Sejm większością 3/5 głosów. Przywołał opinie Komisji Weneckiej Rady Europy, zgodnie z którymi
Frans Timmermans wyjaśnił, że obawy KE dotyczą znacznego zwiększenia wpływu Sejmu na KRS kosztem wpływu środowiska sędziowskiego. Jak przekonywał, zgodnie z KRS .
- - podkreślił Timmermans.
Zakończenie kadencji członków KRS
Witold Waszczykowski pytał o sprawę zakończenia kadencji członków KRS - w tym o to, czy znany jest jej wyrok Trybunału Konstytucyjnego z czerwca 2017 r. stwierdzający niezgodność z konstytucją przepisu ustawy o KRS, w myśl którego kadencja członków KRS, wybieranych spośród sędziów sądów powszechnych, ma charakter indywidualny. W konsekwencji - jak podkreślił szef MSZ - uzasadnione i dopuszczalne jest wprowadzenie zmian dostosowujących obowiązujące regulacje prawne do tego orzeczenia.
Frans Timmermans wskazał, że opinie KRS i Sądu Najwyższego kwestionowały zgodność przepisów noweli o KRS z konstytucją m.in. w zakresie .
- - czytamy w piśmie do Waszczykowskiego.
Wygaszenie kadencji sędziów Sądu Najwyższego
Witold Waszczykowski za niejasne uznał zalecenie bezwarunkowego powstrzymania się od godzenia w kadencję sędziów SN. Jego zdanem konstytucja przewiduje przenoszenie sędziego w stan spoczynku w przypadku m.in. zmiany ustroju sądów, a ustawa o SN, której podpisania prezydent odmówił, tak dalece zmienia zasady wewnętrznego funkcjonowania SN, że można mówić o zmianie ustroju tego sądu.
Frans Timmermans określił ten zapis jako .
Dyscyplina w Sądzie Najwyższym
Witold Waszczykowski zapytał, czy zagrożeniem dla niezawisłości sędziów Sądu Najwyższego byłoby uprawnienie ministra sprawiedliwości do wszczynania postępowań dyscyplinarnych przeciw sędziom i jego wpływ na postępowanie wyjaśniające.
- pytał Waszczykowski.
Frans Timmermans odpowiedział, że nowe przepisy wpłynęłyby negatywnie na sędziów SN. Zwrócił też uwagę, że przepisy te zostały wskazane .
Jak ustawa o sądach ma nie wejść w życie?
Witold Waszczykowski zapytał, jak ustawa o ustroju sądów, miałaby nie wejść w życie - jak rekomendowała KE - skoro w momencie wysłania zaleceń przez KE została podpisana przez prezydenta.
Frans Timmermans wskazał, że Komisja odnotowała już publikację ustawy w skierowanym do polskich władz wezwaniu do usunięcia uchybienia.
Urlop sędziego Biernata
Witold Waszczykowski pytał o zgodność z prawem unijnym zobowiązania byłego wiceprezesa TK Stanisława Biernata przez prezes Trybunału Julię Przyłębską do wykorzystania zaległego urlopu wypoczynkowego. Waszczykowski zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 7 unijnej dyrektywy 2003/88/WE z 4 listopada 2003 r., , a ponadto minimalny okres tego urlopu .
Frans Timmermans odpowiedział, że obawy Komisji . W tym kontekście - ocenił wiceszef KE - .
- - stwierdził wiceszef KE.
