33-letni Dudź, gwiazda dziennikarstwa internetowego, jest znany głównie z wywiadów publikowanych na YouTube. Wśród jego rozmówców były gwiazdy rockowe, celebryci, ale także opozycjoniści: Michaił Chodorkowski i Aleksiej Nawalny. Ostatnio Dudź nagrywa filmy, sięgając po bolesne dla Rosji tematy, takie jak atak terrorystyczny w Biesłanie czy masowe represje w ZSRR. Żaden z nich jednak nie poruszył widzów tak, jak film o HIV.

Reklama

W Rosji żyje ponad 1 mln osób zakażonych wirusem HIV, a w 2018 roku na AIDS zmarło w tym kraju 37 tysięcy ludzi, czyli średnio sto osób dziennie - takie informacje padają w filmie i powtarzane są kilka razy. Dudź nakręcił film po to, aby opowiedzieć młodzieży, jak nie stać się częścią tej statystyki. Zetknął się jednak z innym problemem - dyskryminacją nosicieli wirusa HIV w Rosji.

O tym, że oficjalnie zarejestrowano w Rosji ponad milion osób zakażonych HIV, mówił już w 2016 roku Wadim Pokrowski, szef federalnego centrum do walki z AIDS. Pokrowski jako ekspert jest jednym z rozmówców Dudzia w filmie. Pozostali to osoby z HIV i ich bliscy. O swoim życiu opowiadają dziennikarzowi dwie pary: Denis i Masza, która jest nosicielką HIV, oraz Siergiej i Rita (nosicielem jest Siergiej). Wypowiadają się także chora na AIDS Katia i dziennikarz Anton Krasowski, dyrektor fundacji na rzecz walki z HIV/ADIS.

Siergiej, były narkoman, mający na koncie także wyrok za kradzieże, dziś jest ojcem, surferem, muzykiem i producentem eleganckich blatów kuchennych. Przed kamerą demonstruje, jak przyjmuje konieczne w terapii leki. Denis, aktywista zaangażowany w pomoc ludziom z HIV, opowiada, jak poznał Maszę, która z HIV żyje od 20 lat - zakaziła się jako 16-latka. Przed kamerą pojawia się zdrowy synek Maszy i Denisa. W filmie nie ma tematów tabu - Krasowski i Dudź przed kamerami wykonują domowy test na HIV.

W rozmowach i napisach pojawiają się kolejne informacje: jak może i jak nie może dojść do zakażenia HIV; dlaczego należy stosować prezerwatywy; dokąd zwrócić się o pomoc, jeśli człowiek dowie się, że jest seropozytywny; co się dzieje, jeśli nie stosuje się terapii. Najbardziej narażoną grupą są nastolatki, bo w tym wieku ludzie zaczynają eksperymentować ze wszystkim - tłumaczy Krasowski. Najmłodszą zakażoną HIV osobą, jaką spotkał, była 12-letnia dziewczynka.

Katię widzimy w hospicjum, do którego trafiła z aresztu Matrosskaja Tiszyna. Nosicielką HIV była od 2000 roku, w 2018 roku dowiedziała się, że ma AIDS. W latach 90. w jej życiu pojawiły się narkotyki. Na wiadomość, że jest nosicielką HIV, uciekła ze szpitala. Wówczas nie rozumiała różnicy pomiędzy nosicielstwem wirusa a AIDS. Ze łzami w oczach mówi o tym, jak bardzo osobom z HIV potrzebne jest wsparcie. Pytana, co myśli o przyszłości, mówi, że ma nadzieję, że edukowanie na temat HIV zacznie się w Rosji od szkoły. Krótko potem napis informuje, że Katia zmarła 17 dni po udzieleniu wywiadu.

Film Dudzia pojawił się na YouTube 11 lutego i do wieczora 17 lutego zebrał blisko 13 mln odsłon, pod koniec miesiąca było ich około 16 mln. 14 lutego w niższej izbie parlamentu, Dumie Państwowej, odbył się specjalny pokaz dla deputowanych. Wiceminister zdrowia Oleg Sałagaj określił film jako pożyteczny; szef Izby Obrachunkowej Aleksiej Kudrin zapewnił, że instytucja ta sprawdzi efektywność organizacji pomocy medycznej dla osób z HIV. Do obejrzenia filmu przyznał się rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow.

Z danych Google Trends wynika, że po publikacji liczba zapytań w wyszukiwarce na temat HIV wzrosła w Rosji 14 razy, a na temat AIDS - czterokrotnie. Dziennik "Wiedomosti" podał, że w Petersburgu działający tam ośrodek profilaktyki i walki z AIDS odnotował dwukrotny wzrost dzwoniących, którzy przede wszystkim pytali, gdzie mogą zrobić test na HIV. Na testy zgłaszało się w pierwszych dniach po publikacji filmu średnio 140 osób dziennie, podczas gdy zwykle jest to około 70. Również inne ośrodki powiedziały "Wiedomostiom" o raptownym wzroście liczby zwracających się do nich osób.

W dniach 11-13 lutego apteki internetowe odnotowały boom zamówień na testy na HIV, w niektórych aptekach wykupiono je całkowicie.

Film Dudzia otwiera scena, w której Denis mówi, że jeśli widz sądzi, że problem HIV dotyczy tylko "jakichś ćpunów", to się myli. "To dotyczy konkretnie ciebie" - mówi, zwracając się do kamery.