Wczorajsza wizyta Lecha Kaczyńskiego w krypcie Józefa Piłsudskiego pod Wieżą Srebrnych Dzwonów na Wawelu nie może być zaskoczeniem. Choć to nawet nie okrągła rocznica śmierci Marszałka, znana jest atencja prezydenta do tej postaci. Dał temu zresztą wczoraj wyraz, nazywając Piłsudskiego "jednym z najwybitniejszych polityków europejskich pierwszych dziesięcioleci XX w.". Ale przyznał: - Polska po 1926 r. nie była wzorem demokracji.
Pytany skąd ta wizyta, prezydent stwierdził, że jest gorącym wyznawcą przekonań państwowych.
Lecha Wałęsę denerwuje podczepianie się pod autorytet Piłsudskiego. "Politycy grają wszystkim czym się da, żeby wypracować sobie lepszą pozycję" - uważa były prezydent. - Ale sam pan wiele razy to robił! - podkreślamy. "Podziwiałem Piłsudskiego, mam do niego słabość, bo tamte czasy były prostsze i ładniejsze" - wyjaśnia Wałęsa. Czy uważa, że Lech Kaczyński dobrze naśladuje Piłsudskiego? "No nie żartujmy" - irytuje się Wałęsa.
Piłsudski jest wzorem politycznym nie tylko dla Kaczyńskiego. W debacie w kampanii prezydenckiej 2005 r., także Donald Tusk przyznał, że Marszałek jest dla niego niedoścignionym ideałem męża stanu. Okazuje się, że zafascynowany Piłsudskim jest również Aleksander Kwaśniewski. Opowiada o tym były szef jego gabinetu Waldemar Dubaniowski: "Pamiętam, jak zawsze po oficjalnych uroczystościach rocznicowych 11 listopada, czy 3 maja, pan prezydent szedł jeszcze pod jego pomnik i, już prywatnie, składał kwiaty".
Jak blisko jest obecnej głowie państwa do Marszałka? Historyk okresu międzywojennego prof. Tomasz Nałęcz wybucha śmiechem na pytanie o punkty wspólne Piłsudskiego i Kaczyńskiego. "Nie mają ze sobą absolutnie nic wspólnego. Marszałek to bardzo silna osobowość, narzucająca swoje zdanie otoczeniu i nieulegająca żadnym wpływom" - mówi. Jemu prezydent Kaczyński bardziej przypomina Ignacego Mościckiego, którego prezydentura zawsze była w cieniu Piłsudskiego.
Politolog dr Marek Migalski nie widzi nic złego w tym, że Lech Kaczyński stawia sobie Piłsudskiego za wzór. Jego zdaniem to normalne, że politycy ogłaszając się politycznymi dziedzicami, usiłują zgarnąć dla siebie nieco ze splendoru wybitnych polityków. Według dr Anny Materskiej-Sosnowskiej, nikt po 1989 r. nie zasłużył na porównania do Piłsudskiego. W jej opinii polscy politycy powinni szukać sobie innych wzorów. "Dla prawicy są to Winston Churchill czy Charles de Gaulle. Dla Donalda Tuska - Margaret Thatcher, a dla Wojciecha Olejniczaka - Tony Blair" - uważa politolog z UW. A zdaniem posłanki SLD prof. Joanny Senyszyn nawet powoływanie się na Piłsudskiego nic prezydentowi nie pomoże: "Co z tego, że Lech Kaczyński się nim fascynuje, skoro jest tak niewyrazisty, że nikt tego nie może zauważyć?"
Zapytaliśmy polityków, jakimi przymiotnikami określiliby Józefa Piłsudskiego i Lecha Kaczyńskiego.
Kaczyński: wrażliwy na sprawy społeczne, otwarty w prezentowaniu racji, brak wyczucia politycznego
Piłsudski: anachroniczny, odważny, szczery w działaniach
Kaczyński: beznadziejny, uzależniony od brata, napuszony
Piłsudski: bezwzględny, zarozumiały, dyktatorski
Kaczyński: prezydent, polityk opozycji antykomunistycznej, na przymiotniki poczekam do końca kadencji
Piłsudski: wódz, patriota, służył niepodległości
Kaczyński: patriota i tylko tyle
Piłsudski: odważny, pragmatyk, patriota
Kaczyński: mąż stanu, wybitny prawnik, otwarty
Piłsudski: patriota, bezinteresowny, pomnikowy
Kaczyński: nie wypowiadam się o prezydencie z racji szacunku dla funkcji
Piłsudski: patriota, bezinteresowny, roztropny
Kaczyński: patriota, niezłomny, skromny
Piłsudski: chory na Polskę, pełnokrwisty, bezpośredni
Kaczyński: nie wypowiadam się o rządzącym prezydencie
Piłsudski: przewidujący, ofiarny, patriota
