Warszawa żegna Wandę Traczyk-Stawską – legendarną uczestniczkę Powstania Warszawskiego, żołnierza Armii Krajowej i niestrudzoną strażniczkę pamięci o tamtych dniach. W kościele św. Krzyża gromadzą się tłumy, by oddać hołd zmarłej w wieku 99 lat bohaterce, a odczytany list od prezydenta Karola Nawrockiego przypomina jej wielką drogę życiową i niezłomny charakter.
W kościele św. Krzyża na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie odbywają się uroczystości pogrzebowe Wandy Traczyk-Stawskiej, niezwykłej bohaterki Powstania Warszawskiego. W imieniu głowy państwa list skierował Wojciech Kolarski, sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP. Prezydent Karol Nawrocki napisał w nim: Ufam, że hołd, który składamy jej dzisiaj, razem, jako polska wspólnota narodowa będzie zapowiedzią uleczenia ran podziału.
Prezydent przypomniał drogę zmarłej: Oddaję cześć pamięci mężnej harcerki Szarych Szeregów, żołnierza Armii Krajowej, w której szeregach walczyła pod pseudonimami Atma i Pączek. Rannej w boju i odznaczonej Krzyżem Walecznych.
Zwrócił też uwagę na jej późniejszą aktywność: W odrodzonej, suwerennej Polsce Wanda Traczyk-Stawska pozostawała osobą aktywnie obecną w życiu publicznym. Zabierała głos w sprawach, które uważała za ważne. Jej poglądy i oceny niejednokrotnie wywołały spory i różnice zdań, nie zmienia to jednak należnego jej miejsca w pamięci Rzeczpospolitej jako żołnierza Armii Krajowej, uczestniczki Powstania Warszawskiego i niestrudzonej strażniczki pamięci o tamtych dniach.
Wojenne losy i konspiracja młodej dziewczyny
Wanda Traczyk urodziła się 7 kwietnia 1927 roku w Warszawie. W 1942 roku wstąpiła do Szarych Szeregów – malowała na murach symbole Polski Walczącej, kolportowała podziemne ulotki i wykonywała niezwykle niebezpieczne zadania. Doręczała wyroki śmierci Polskiego Państwa Podziemnego bezpośrednio szmalcownikom i konfidentom. Uniknęła wpadki, ponieważ Niemców wprowadzał w błąd jej dziecięcy uśmiech i warkocze.
Podczas Powstania Warszawskiego służyła jako łączniczka i strzelec. Walczyła w Śródmieściu oraz na Powiślu, biorąc udział m.in. w krwawych walkach o kościół Świętego Krzyża. Po odniesieniu rany we wrześniu nadal walczyła aż do kapitulacji. Niemiecka niewola rzuciła ją do stalagów w Lamsdorf, Zeithain oraz Oberlangen, gdzie doczekała upragnionej wolności.
Po powrocie do Polski w 1947 roku studiowała psychologię na Uniwersytecie Warszawskim i rozpoczęła pracę jako nauczycielka w szkole dla dzieci upośledzonych umysłowo. Tam poznała swojego męża, Wacława Tadeusza Stawskiego. Przez dekady uczyła w szkołach specjalnych na Pradze i Woli.
Jej życiową misją stało się upamiętnienie poległych powstańców. Współtworzyła Dzień Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy oraz doprowadziła do powstania Izby Pamięci w parku Powstańców Warszawy. W czasach PRL-u wspierała działaczy opozycji – w jej domu ukrywał się Zbigniew Janas, a bywali tam także Helena Łuczywo i Henryk Wujec. Polacy zapamiętali ją również z publicznych wystąpień, m.in. z protestu rodziców osób niepełnosprawnych w Sejmie w 2018 roku oraz Strajku Kobiet w 2020 roku.
Wanda Traczyk-Stawska odeszła w wieku 99 lat
Wanda Traczyk-Stawska zmarła 18 sierpnia w wieku 99 lat. Po mszy świętej żałobnicy przeniosą się na Cmentarz Ewangelicko-Augsburski przy ulicy Młynarskiej, gdzie odbędzie się pochówek. Z kolei o godzinie 19.00 mieszkańcy stolicy spotkają się przed pomnikiem Powstania Warszawskiego na Placu Krasińskich, aby wspólnie oddać cześć jej pamięci.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło PAP
Powiązane
oprac. Olga Skórko
Olga Skórko, dziennikarka, redaktorka, wydawczyni Dziennik.pl. Studiowała edukację medialną i dziennikarstwo na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Z marką INFOR związana od 2019 r. Pracę rozpoczynała w serwisie Dziennik zajmując się głównie poszukiwaniem i opisywaniem wiadomości z kraju i świata. Wcześniej współpracowała m.in. z Radiem ZET. Aktualnie wydawca serwisu Dziennik.pl.
Zobacz
|