Statystyczny emeryt w 2011 r. przekazywał co miesiąc innym gospodarstwom domowym dary o wartości 53 zł – wynika z szacunków DGP na podstawie danych GUS. Były to zarówno pieniądze, jak i różnego rodzaju przedmioty. W sytuacji gdy mamy blisko 5 mln emerytów, to z rachunku wynika, że wydali oni na ten cel prawie 3,2 mld zł. Tymczasem osoby pracujące na własny rachunek, a więc prowadzące własną działalność gospodarczą, ale niezatrudniające pracowników, dawały co miesiąc dary o wartości 42 zł. Jeszcze mniej hojni byli renciści – 31 zł, pracownicy – 29 zł i rolnicy – 24 zł.
Skąd ta szczodrość emerytów? – mówi prof. Henryk Domański, socjolog z PAN. Podobnego zdania jest prof. Tomasz Szlendak, socjolog z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. – twierdzi prof. Szlendak.
Według prof. Domańskiego mają też pewne nadwyżki finansowe, bo w starszym wieku potrzeby konsumpcyjne są mniejsze. A ich pomoc jest szczególnie cenna w przypadku rodzin gorzej sytuowanych. – podkreśla prof. Domański. – dodaje prof. Szlendak. Ale też często się zdarza, że wnukowie otrzymują od dziadków wysokie kwoty tylko dlatego, że są właśnie wnukami.
Pomoc udzielana przez starsze osoby wynika także z naszej tradycji, w której rodziny się wspierają. – ocenia prof. Janusz Czapiński, socjolog z Uniwersytetu Warszawskiego. Wyjaśnia, że było to możliwe, bo komorne było bardzo niskie i za prąd czy gaz też płaciło się niewiele. To się zmieniło – koszty stałe gospodarstw domowych ogromnie wzrosły.
– uważa prof. Szlendak. Różnimy się przede wszystkim dlatego, że w krajach bogatych osobom młodym łatwiej wyprowadzić się z domu i łatwiej zarobić na jego utrzymanie.
Polscy emeryci nie są jednak krezusami. Ich grupa jest mocno zróżnicowana i część z nich sama potrzebuje pomocy. Wprawdzie przeciętna emerytura wypłacana w ubiegłym roku z ZUS wyniosła 1783 zł, ale na przykład 0,4 proc. emerytów otrzymywało świadczenia w wysokości zaledwie 600 zł i mniej, 4,1 proc. – w wysokości 600,01 – 800 zł, 7,3 proc. – 800,01 – 1000 zł. Najwięcej było jednak takich seniorów (13,8 proc.), których emerytura wyniosła 2000,01 – 2500 zł. Natomiast 15 proc. emerytów pobierało świadczenia przekraczające 2,5 tys. zł.
