Wielka szkoda, że spośród ziemian żyjących w okresie zaborów najwięcej uwagi poświęca się tym, którzy spektakularnie budowali fortuny lub zasłynęli z działań na niwie politycznej. A przecież w czasach prężnie rozwijającego się kapitalizmu nie brakowało również wrażliwych społeczników. Nie żałowali oni czasu na działalność w różnych towarzystwach i organizacjach ani nie skąpili środków na budowę kościołów, rozwój edukacji czy pomoc chorym i potrzebującym. Dzisiejsi przedsiębiorcy mają do dyspozycji profesjonalne fundacje, specjalistów od społecznej odpowiedzialności biznesu, wyspecjalizowanych partnerów w postaci organizacji pozarządowych. Nie zapominajmy jednak, że ten szlak przetarli XIX-wieczni przemysłowcy i finansiści, wśród których nie brakowało ziemian. Idea chrześcijańskiej powinności, jaką jest wspomaganie potrzebujących i słabszych, to ważny element ziemiańskiego etosu. Dzisiaj reprezentują go fundacje i instytucje dobroczynne zakładane i prowadzone przez potomków świetnych rodów.
Taki był właśnie hrabia Feliks Hilary Sobański herbu Junosza. Mając niespełna 20 lat, przeznaczył niemałe środki na działalność charytatywną. Działo to się w początku lat 50. XIX wieku. Wówczas w Warszawie wybuchła, zbierając okrutne żniwo, epidemia cholery. Sobański, widząc dramat cierpiących, postanowił otworzyć szpital dla chorych. Do tego pomysłu przekonał Michała Ogińskiego. Wspólnie założyli placówkę. Sobański nie tylko finansował jej bieżącą działalność, ale również osobiście pomagał w codziennej opiece nad zarażonymi cholerą.
https://raportcsr.pl/feliks-sobanski-hrabia-spolecznik-prekursor-ngo-sow/
Świat polskiej szlachty” jest już dostępny wersji e-booka (https://ebookpoint.pl/ksiazki/swiat-polskiej-szlachty-dzieje-ludzi-i-rodzin-marcin-rosolowski-arkadiusz-binczyk,s_00ij.htm)
