Dziennik Gazeta Prawana logo

Czarne dziury nie pochłaniają wszystkiego

24 kwietnia 2008, 01:04
Ten tekst przeczytasz w 1 minutę
Czarne dziury nie pochłaniają wszystkiego
Inne
Z czarnych dziur zazwyczaj nie może uciec nawet światło. Sytuacja zmienia się, gdy w pobliżu znajdzie się materia - np. gaz międzygwiazdowy - który czarna dziura może pochłonąć. Gaz ten tworzy często płaski dysk, w którym część energii jest zamieniana na ciepło i ucieka w przestrzeń w postaci wysokoenergetycznego promieniowania - pisze DZIENNIK.

Dziura nie pochłania jednak całego opadającego na nią gazu. Naukowcy zaobserwowali, że od czasu do czasu z biegunowych okolic dysku czarnej dziury uciekają w kosmos dwie strugi materii rozpędzone do prędkości bliskich prędkości światła. Jak to możliwe? Dzisiejszy numer "Nature" zawiera pracę, która przybliża nas do znalezienia odpowiedzi na to pytanie.

Przedmiotem obserwacji przeprowadzonych pod kierunkiem Alana Marschera z Institute for Astrophysical Research był BL Lacertae, obiekt z konstelacji Jaszczurki odległy o 950 milionów lat świetlnych od Ziemi. We wnętrzu galaktyki kryje się tam czarna dziura o masie 200 mln mas Słońca. Wytryskujące z jej okolic strugi materii mają niezwykłą cechę: są skierowane niemal dokładnie ku Ziemi. Mechanizm ich powstawania możemy więc obserwować tak jak śmiałek zaglądający prosto w lufę armaty.

Obserwacje wyrzucanej przez dziurę materii prowadziły teleskopy optyczne, rentgenowskie i radiowe. Dzięki połączeniu ich pomiarów udało się potwierdzić teorię, zgodnie z którą strugi rozpędzają pole magnetyczne wytwarzane w okrążającym dziurę dysku. Gdy opadająca materia zbliża się do dziury, zaczyna się szybciej obracać. Związane z nią pole magnetyczne napina się i zwija jak korkociąg. Gdy w zawiniętym polu zetkną się obszary skierowane pierwotnie w przeciwne strony, wydzielają się olbrzymie ilości materii napędzające wyrzut strug.

Czy to koniec badania dysków czarnych dziur? Naukowcy podkreślają, że dalszych danych na temat tych niezwykłych obiektów dostarczy dopiero satelita GLAST, który po wyniesieniu na orbitę w maju tego roku będzie obserwował niebo w świetle gamma.

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło dziennik.pl
Zapisz się na newsletter
Świadczenia, emerytury, podatki, zmiany przepisów, newsy gospodarcze... To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik Radzi. Chcesz się dowiedzieć, kto może przejść na wcześniejszą emeryturę? A może jakie ulgi można odliczyć od podatku? Kto może otrzymać środki w ramach renty wdowiej? Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj