Wiadomości - Świat

Premier Węgier Viktor Orban oświadczył w poniedziałek, że zdjęcia satelitarne i informacje operacyjne potwierdzają, iż rurociąg Przyjaźń transportujący na Węgry i Słowację rosyjską ropę przez Ukrainę jest sprawny. Węgierski przywódca wezwał prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego, by ten przywrócił pracę rurociągu i tym samym zakończył spór pomiędzy krajami.

Polski resort dyplomacji apeluje do biur podróży o natychmiastowe wstrzymanie wycieczek na Bliski Wschód. W związku z wymianą ognia między Iranem a siłami USA i Izraela, MSZ podniosło poziom ostrzeżenia dla Cypru i monitoruje sytuację tysięcy Polaków przebywających w regionie. Choć obecnie nie ma informacji o poszkodowanych obywatelach RP, sytuacja w okolicach Zatoki Perskiej jest krytyczna – nad głowami cywilów wciąż latają drony i pociski.

Amerykańsko-izraelski atak na Iran może rozniecić nuklearne ambicje północnokoreańskiego przywódcy Kim Dzong Una. Eksperci zauważają też, że może to być impuls do wznowienia rozmów z prezydentem Donaldem Trumpem. Retoryka Korei Płn. wobec administracji amerykańskiego prezydenta jest jednak mocno niejednoznaczna.

Władze w Teheranie działają w trybie awaryjnym. Po zmasowanych atakach USA i Izraela, w których zginęli najważniejsi dowódcy, prezydent Masud Pezeszkian powołał nowego szefa resortu obrony. Generał Sajed Madżid ibn al-Reza przejmuje obowiązki w momencie, gdy kraj mierzy się z największym kryzysem militarnym od lat.

Nocny atak dronów typu Shahed na brytyjską bazę Akrotiri na Cyprze postawił w stan gotowości europejskich liderów. Przewodnicząca Komisji Europejskiej, Ursula von der Leyen, zadeklarowała pełne wsparcie dla Cypru w obliczu narastającego zagrożenia. Incydent to bezpośredni skutek eskalacji walk między Iranem a USA i Izraelem.

Kilka amerykańskich samolotów myśliwskich rozbiło się w poniedziałek rano na terytorium Kuwejtu. Do incydentów doszło w trakcie trwającej od soboty wspólnej operacji sił USA i Izraela przeciwko Iranowi. Ministerstwo obrony Kuwejtu potwierdziło, że członkowie wszystkich załóg przeżyli wypadki. Nagrania z mediów społecznościowych sugerują, że w katastrofach brały udział maszyny typu F-15E.

USA i Izrael rozpoczęły w sobotę 28 lutego, ataki na Iran. W pierwszej serii nalotów zginął przywódca Iranu, ajatollah Chamenei oraz jego ludzie. Trump twierdzi, że "dopadł Chameneia, zanim on zrobił to pierwszy". "Próbowali dwa razy".

Polski rząd monitoruje sytuację Polaków na Bliskim Wschodzie, jednak MSZ nie podjęło jeszcze decyzji o wysłaniu specjalnych samolotów ewakuacyjnych. Rzecznik rządu, Adam Szłapka, ostrzega przed dezinformacją i tłumaczy, że w wiele miejsc obecnie po prostu nie da się dolecieć.

Szef irańskiego MSZ Abbas Aragczi ocenił w piśmie do ONZ, że zabicie najwyższego przywódcy Iranu, ajatollaha Alego Chameneia, naruszyło prawo międzynarodowe i otworzyło "niebezpieczną puszkę Pandory" – przekazała w nocy z niedzieli na poniedziałek agencja AP.

Sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego Iranu Ali Laridżani oświadczył w poniedziałek, że Teheran nie zamierza prowadzić negocjacji z Waszyngtonem. Polityk w mediach społecznościowych zaprzeczył doniesieniom medialnym, jakoby próbował wznowić rozmowy za pośrednictwem Omanu. Oświadczył także, że prezydent USA Donald USA poświęcił amerykańskich żołnierzy dla celów Izraela.

Cztery najdroższe bombowce świata, amerykańskie B-2 Spirit wyleciały w sobotę z bazy sił powietrznych Whiteman w Missouri, przeleciały nad Atlantykiem, Morzem Śródziemnym, Syrią i Irakiem, zbombardowały cele w Iranie i bez międzylądowania rozpoczęły w niedzielę powrotny lot do Stanów Zjednoczonych.

Przywódcy Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii wydali w niedziele wspólne oświadczenie, w którym zadeklarowali "gotowość na działania obronne", aby "zniszczyć u źródła zdolność Iranu do wystrzeliwania rakiet i dronów" - poinformowała agencja AFP.

Prezydent USA Donald Trump powiedział brytyjskiemu dziennikowi "Daily Mail", że przewiduje, że operacja przeciwko Iranowi potrwa "cztery tygodnie lub mniej".

Prezydent USA Donald Trump przekazał w niedzielę, że został poinformowany, iż w wyniku operacji amerykańsko-izraelskiej zostało zniszczonych i zatopionych dziewięć irańskich okrętów wojennych. Idziemy po resztę - zapowiedział.

Minister spraw zagranicznych Niemiec Johann Wadephul wezwał w niedzielę władze Iranu do zrezygnowania ze zbrojeń nuklearnych.Równocześnie szef komisji Bundestagu ds. służb specjalnych Marc Henrichmann ostrzegł, że "nie można wykluczyć działań odwetowych, w tym ze strony irańskich uśpionych komórek w Europie".

Instytut Badań Nad Wojną (Institute for the Study of War, ISW) odnotował, że tempo i skala ataków odwetowych Iranu, wymierzonych w Izrael, wskazują iż wysiłki amerykańsko-izraelskie, by osłabić irańskie zdolności, przynoszą rezultaty. Jednocześnie ISW ocenił ryzyko ataku na Stany Zjednoczone lub Izrael.

Amerykańskie Dowództwo Centralne (CENTCOM) poinformowało w niedzielę o zaatakowaniu irańskiego okrętu wojennego typu Jamaran (Dżamaran). Jak dodało, jednostka tonie w Zatoce Omańskiej. Wezwano irańskie siły do złożenia broni i opuszczenia okrętu.

Dowództwo Centralne USA (CENTCOM) poinformowało w niedzielę, że podczas operacji "Epicka Furia" wymierzonej przeciwko irańskiemu reżimowi zginęło trzech amerykańskich żołnierzy, a pięciu zostało poważnie rannych.

Szef dyplomacji Chin Wang Yi uznał w niedzielę zabicie najwyższego przywódcy duchowo-politycznego Iranu, ajatollaha Alego Chameneia, za "nie do przyjęcia". W rozmowie z szefem MSZ Rosji Siergiejem Ławrowem potępił ataki USA i Izraela na Iran i wezwał do natychmiastowego rozejmu.

Według gen. Mieczysława Bieńka celem Teheranu jest rozszerzenie wojny na cały region Bliskiego Wschodu. Wojskowy powiedział w Polsat News, że Iran nie pokazał jeszcze całego swojego potencjału.