Ustawa ustanawiająca bon senioralny trafiła na biurko prezydenta 17 lipca 2026 roku i została przez niego podpisana tego samego dnia. Przepisy wejdą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Cały system ma wystartować w czwartym kwartale 2026 roku, co oznacza, że samorządy intensywnie przygotowują się do organizacji nowej formy pomocy.
Program zaplanowano na lata 2026–2028, a jego całkowity budżet zamknie się w kwocie około miliarda złotych. Państwo przeznaczy na ten cel konkretne fundusze: w 2026 roku będzie to 100 milionów złotych, w 2027 roku – 400 milionów złotych, a w 2028 roku – aż 500 milionów złotych. Dodatkowe 20 milionów złotych rocznie zasili budżety powiatów na zatrudnienie specjalnych koordynatorów.
Kto może skorzystać z bonu senioralnego?
Bon senioralny nie jest kolejnym dodatkiem finansowym do emerytury w stylu trzynastej czy czternastej emerytury. To świadczenie o charakterze niepieniężnym, które gwarantuje realną pomoc opiekuńczą w miejscu zamieszkania. Aby otrzymać wsparcie, trzeba spełnić określone warunki:
- Wiek: Ukończone 65 lat.
- Kryterium dochodowe: Średni miesięczny dochód z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku nie może przekroczyć 3410 zł brutto. Próg ten będzie corocznie waloryzowany.
- Stan zdrowia i potrzeby: Samo spełnienie kryterium wieku i dochodu nie wystarczy. Gmina przeprowadzi indywidualną ocenę, aby potwierdzić, że senior rzeczywiście ma niezaspokojone potrzeby w zakresie podstawowych czynności życiowych i wymaga regularnej pomocy.
Na czym polega pomoc w ramach bonu?
Wsparcie obejmuje codzienne czynności, które dla wielu starszych osób stanowią barierę nie do pokonania. Opiekunowie pomogą seniorom w ubieraniu się, poruszaniu oraz dbaniu o higienę osobistą, przygotowywaniu i spożywaniu posiłków, utrzymaniu czystości w miejscu zamieszkania, korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych i kontaktach z lekarzami, aktywizacji intelektualnej i ruchowej oraz utrzymywaniu relacji z otoczeniem.
Z pomocy nie skorzystają osoby, których dochód przekracza ustawowy limit, a także ci seniorzy, którzy już korzystają z całodobowej opieki w domach pomocy społecznej, zakładach opiekuńczo-leczniczych lub innych stałych form wsparcia instytucjonalnego.
Jak gmina i powiaty zorganizują pomoc?
Realizacja programu spoczywa na barkach gmin, które zajmą się przyjmowaniem wniosków, oceną potrzeb oraz podpisywaniem umów ze świadczeniodawcami. W pierwszym etapie program wdrożą te samorządy, które dotychczas nie oferowały publicznych usług opiekuńczych na szeroką skalę lub miały bardzo ograniczoną ofertę.
Nowością w systemie są powiatowi koordynatorzy opieki długoterminowej. Ich zadaniem będzie doradzanie seniorom i ich rodzinom, wskazywanie najlepszych form wsparcia oraz pomoc w przebrnięciu przez wszelkie formalności. Instytucje medyczne oraz ośrodki pomocy społecznej będą ściśle współpracować, aby szybko identyfikować osoby potrzebujące opieki i przekazywać o nich informacje odpowiednim służbom.
Olga Skórko, dziennikarka, redaktorka, wydawczyni Dziennik.pl. Studiowała edukację medialną i dziennikarstwo na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Z marką INFOR związana od 2019 r. Pracę rozpoczynała w serwisie Dziennik zajmując się głównie poszukiwaniem i opisywaniem wiadomości z kraju i świata. Wcześniej współpracowała m.in. z Radiem ZET. Aktualnie wydawca serwisu Dziennik.pl.