1888-1970
Giuseppe Ungaretti urodził się w egipskiej Aleksandrii, kształcił we francuskiej szkole, a potem wiele lat spędził w artystycznych kołach Paryża. W latach trzydziestych wykładał literaturę
w Brazylii. Posługiwał się swobodnie pięcioma językami, nigdzie nie czuł się zadomowiony. Zazwyczaj dopiero wojny, pierwsza i druga, sprowadzały go do ojczyzny. Był jednym z
najwybitniejszych poetów włoskich XX wieku, inicjatorem awangardowego stylu zwanego hermetyzmem. Ale może bardziej niż do rodzimej literatury należał Ungaretti do elitarnej grupy poetów z
istoty "europejskich". Jego wpływ na nowoczesną poezję daje się porównać z wpływem Eliota, Celana (który był jego tłumaczem na niemiecki) i Apollinaire'a. Łączył
awangardowy stosunek do języka z klasyczną, niemal łacińską czystością obrazów. Stworzył poezję kontemplacyjną, filozoficzną, zarazem głęboko chrześcijańską i sięgającą do
presokratejskich źródeł europejskiej wyobraźni
p
(1929)
Krok w krok za wieczorem
Odchodzącym, idzie woda przeźroczysta
Koloru oliwy
I, raz po raz, błyska zapomnianym ogniem.
We mgle słyszę żaby i cykady;
Tam, na łące, gdzie drżą czułe zioła.
(Campo di Mailly, maj 1918)
W żadnym
miejscu
na ziemi
nie mogę
osiąść
W każdym
nowym
klimacie
w który wstępuję
od razu
usycham
bo
kiedyś już
do niego
przywykłem
I zawsze wyrywam
się - obcy
Zrodzony
wróciłem z epok
przeżytych
Cieszyć się tylko
chwilą życia
poczętego
Szukam kraju
niewinnego
(Vallone, 19 sierpnia, 1917)
Nagle
w górze
nad kamieniami
światłość
zachwycająca
bezmiaru
I człowiek
schylony
nad zaskoczoną
słońcem
wodą
widzi że jest
cieniem
Rozchwianym i
nadłamanym
Gdybyś wrócił do mnie żywy,
Z wyciągniętą ręką,
Mógłbym znowu,
Jakby nigdy nic, uścisnąć
Ci dłoń, bracie.
Ale nic twojego, nic twojego nie otacza
Mnie z wyjątkiem snów - migoczą
Wygasłe płomienie przeszłości.
Pamięć rozwija się tylko w obrazach
I w sobie tylko sobą jestem,
I niczym więcej
Niż znikającą nicością myślenia.
