Szacuje się, że w polskich gospodarstwach domowych żyje nawet 7 mln psów, a niemal drugie tyle czworonogów nie ma opiekuna. Koszty ich wyłapywania ponoszą gminy, podpisując umowy z hyclami i schroniskami.
Niestety, tyle teoria. W praktyce okazuje się, że cały system to fikcja. Kontrole Najwyższej Izby Kontroli (NIK) dowodzą, że większość gmin niespecjalnie interesuje, co dzieje się ze zwierzęciem po jego odłowieniu. Ten fakt skrzętnie wykorzystują firmy biorące zlecenia od gmin na odławianie bezpańskich czworonogów.
Wskutek rosnącej liczby zwierząt chodzących samopas, rośnie zapotrzebowanie na umieszczanie ich w schroniskach. Ale tych jest w Polsce ok. 140. Ponieważ zazwyczaj brakuje miejsc, schroniska windują ceny za przyjęcie psa. Obecnie jednorazowa stawka wynosi od 1,5 tys. do nawet 7 tys. złotych za jedno zwierzę. Szacuje się, że tylko 40 proc. gmin posiada umowy o współpracy z przytuliskami. Dlatego część schronisk wprowadza opłaty dobowe za pobyt zwierzaka, np. w wysokości 25 zł.
Sęk w tym, że ktoś zwierzaka musi wcześniej do schroniska dostarczyć. A tym zajmują się hycle. I nieźle na tym wychodzą, zwłaszcza gdy gminy podpisują z nimi umowy ryczałtowe.
- czytamy w „Programie Naprawczym” dla gmin przygotowanym przez Karinę Daniszewską-Srokę, Przewodniczącą Rady ds. Wspierania Działań na Rzecz Ochrony Zwierząt przy Prezesie NIK.
Wykaz różnych, budzących kontrowersje umów, publikuje fundacja Pro Animals. I tak np. gmina Michałowice była skłonna płacić jednemu z hycli 2214 zł brutto za jedno wyłapane zwierzę. Z kolei w gminie i mieście Koziegłowy koszt wyłapania 15 sztuk bezpańskich psów wyniósł w 2011 r. 27 675 zł. W tym samym roku gmina Bobrowniki za wyłapanie i umieszczenie w schronisku 27 zwierząt zapłaciła firmie usługowej ponad 42 tys. zł.
- przekonuje nas przedstawiciel jednej z firmy wyłapujących psy.
Lokalni włodarze przekonują nas, że takie stawki, poza zdarzającymi się wyjątkami, to norma. - tłumaczy jeden z samorządowców.
Nie wszyscy włodarze akceptują obecny stan rzeczy. przyznaje Leszek Świętalski ze Związku Gmin Wiejskich RP.
Jak wynika z kontroli prowadzonych przez NIK, na rynku tym dochodzi do wielu nieprawidłowości. Przykładowo, w latach 2011-2012 dziesięć gmin z woj. zachodniopomorskiego, zapłaciło 86,9 tys. zł firmie Animal Control z Polic za odłowienie 471 bezdomnych zwierząt. Problem w tym, że aż 227 nie dostarczono do schronisk. zwraca uwagę NIK.
Kolejny przykład od NIK pochodzi z Białogardu. Tam pośrednik współpracujący z podmiotem prowadzącym schronisko dostarczał psy wyłapane m.in. na terenie woj. świętokrzyskiego, z gmin położonych w odległości nawet ok. 500 km. - wylicza NIK.
Trwają prace nad przynajmniej częściowym uzdrowieniem tego rynku. Krajowa Rada Lekarsko-Weterynaryjna przedstawiła propozycję zmian ustawy, które zmierzają do wprowadzenia obowiązkowej identyfikacji i rejestracji psów (stworzenie centralnego rejestru, co ułatwi monitorowanie zwierząt) oraz zmiany przepisów regulujących kwestię prowadzenia schronisk dla bezdomnych zwierząt (określenie minimalnych wymogów bytowych). Propozycje te są analizowane w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
