- informował w październiku zeszłego roku RPO, gdy kierował zagadnienie prawne w tej sprawie do NSA.
Rzecznik zwrócił się do NSA
Sprawy związane z tą kwestią są rozstrzygane przez sądy administracyjne od kilku lat. W lutym 2016 r. w NSA zapadło kilka orzeczeń, w których uznano, iż GIODO nie ma kompetencji do oceny oświadczeń o wystąpieniu z Kościoła, apostazja jest bowiem dokonywana
W jednej z takich spraw skarżąca kobieta domagała się sprostowania jej danych w parafialnej księdze chrztu, ponieważ złożyła pisemne oświadczenie, że występuje z Kościoła katolickiego. Wniosła ona do GIODO, by nakazał proboszczowi wydanie takiego sprostowania. Ostatecznie w styczniu 2014 r. GIODO nakazał umieszczenie w księdze adnotacji o wystąpieniu kobiety z Kościoła. Decyzję GIODO zaskarżył proboszcz parafii, w której znajduje się księga z danymi kobiety. Proboszcz argumentował, że Generalny Inspektor nie powinien ingerować w sferę wyznaniową, bo to jest naruszenie konstytucji, konkordatu i zasady rozdziału Kościoła od państwa.
W 2015 r. WSA uchylił decyzję GIODO i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu. W ocenie tego sądu, Generalny Inspektor nie zbadał do końca sprawy, bowiem nie sprawdził, czy wnioskodawczyni dopełniła ówczesnych procedur wskazanych przez Kościół. Zgodnie z nimi, apostazji dokonywało się w parafii, w obecności dwóch świadków i proboszcza. Kobieta zaś przyznała, że zignorowała kościelny tryb postępowania. Wówczas od wyroku WSA kasację złożył GIODO.
NSA w lutym 2016 r. oddalił tę kasację uznając, że
Na kanwie m.in. tych wyroków z 2016 r. pojawiły się wątpliwości prawne. RPO w swym wniosku do NSA wskazał, że wprawdzie z wyroków sądów administracyjnych wynika, iż w przypadku osób, które złożyły oświadczenie o wystąpieniu ze związku wyznaniowego, GIODO ma prawo do kontroli przestrzegania przez kościoły prawa powszechnie obowiązującego, bowiem ustalenie przez Generalnego Inspektora przynależności takiej osoby do danego kościoła, nie narusza autonomii tego kościoła.
Problemem spornym - jak jednak wskazał RPO - pozostaje to, w jaki sposób . W wyrokach z lutego 2016 r. NSA uznał, że aby GIODO mógł skorzystać ze swoich kompetencji, konieczne jest przedłożenie aktu chrztu wnioskodawcy z właściwą adnotacją.
Jak zaznaczył RPO dotychczasowe wyroki NSA nie wyjaśniły jednak wszystkich wątpliwości i "nie przybrały postaci uchwały". Ponadto Rzecznik wskazał m.in., że NSA badał tę kwestię nie uwzględniając modyfikacji dotyczących procedury apostazji, jakie później przyjął Kościół. - wskazywał RPO.
- argumentuje Rzecznik.
Dlatego RPO zapytał NSA m.in. o to, czy oraz na czym powinien się oprzeć Generalny Inspektor "wówczas, gdy przedstawienie takiego dowodu z przyczyn niezależnych od strony jest niemożliwe.
Początek posiedzenia NSA w tej sprawie wyznaczono na 21 maja o godz. 9.30.
Od 25 maja w UE - w tym w Polsce - zaczną obowiązywać przepisy rozporządzenia ogólnego UE o ochronie danych osobowych (RODO). W marcu Konferencja Episkopatu Polski w związku z RODO przyjęła "Dekret ogólny w sprawie ochrony danych osobowych w Kościele katolickim". Dekret reguluje m.in. prawa przysługujące wiernym, których dane osobowe są przetwarzane w parafiach. Są to m.in. prawo do żądania sprostowania danych, ograniczenia ich przetwarzania, a nawet - w przypadku apostatów - prawo do żądania ich usunięcia.
