Rzeczniczka Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku Aleksandra Trawińska przekazała, że w piątek archeolodzy pracujący na terenie Westerplatte odkryli ludzkie szczątki. Znajdują się one nieopodal stanowiska armaty polowej, w jednym ze schronów używanych przez polską załogę Składnicy Tranzytowej we wrześniu 1939 r. Pozostałości ubrań wskazują, że są to szczątki osoby cywilnej - poinformowała. Dodała, że obok nich znajdowała się łuska od karabinu systemu Mauser. Zapewniła, że o odkryciu został poinformowany prokurator IPN, który wyznaczy termin ekshumacji.
Szkielety trzech mężczyzn
Przypomniała, że w ubiegłym tygodniu archeolodzy M2WŚ w tym samym rejonie odkryli szkielety trzech mężczyzn i resztki cywilnej odzieży. Leżały one w układzie anatomicznym, na brzuchu, twarzami do ziemi. Zachowały się pozostałości ubrań: skórzane, cywilne półbuty, resztki spodni (z mankietem na jednej z nogawek, podobnym do tych przy spodniach garniturowych). Przy dwóch szkieletach widoczne były resztki szelek podtrzymujących spodnie, a przy trzecim – skórzany pasek. Obok ciał znajdowały się także odłamki pocisków artyleryjskich.
Archeolodzy dokładnie oczyścili szkielety z ziemi oraz wykonali kompleksową dokumentację. Ponadto wykonali fotogrametrię pochówków, co umożliwia stworzenie trójwymiarowego modelu szkieletów. Szczątki, pod nadzorem prokuratora Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku, zostały poddane wstępnym oględzinom antropologicznym, a następnie przetransportowane do Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. Tam zostaną przeprowadzone szczegółowe analizy antropologiczne, sądowo-medyczne i genetyczne.
Kim były ofiary? Prokurator przeprowadzi śledztwo
Na podstawie tych badań prokurator będzie prowadził śledztwo, aby ustalić, w jaki sposób i w jakich okolicznościach doszło do śmierci tych osób, kto był jej sprawcą oraz – na podstawie badań genetycznych – ustalenia, kim były ofiary. Wstępne badania antropologiczne sugerują, że były to ofiary egzekucji dokonanej między 1939 a 1941 r. kiedy na terenie tym funkcjonował niemiecki obóz dla tzw. jeńców cywilnych.
Odkrycia archeologów na na Westerplatte
Badania archeologiczne na Westerplatte są prowadzone od 2016 r. W ramach poprzednich badań szczegółowo przebadano obszar ponad 7,5 tys. mkw. i oczyszczono z materiałów wybuchowych i niebezpiecznych ponad 13,5 ha. Przeprowadzono również nadzór archeologiczny nad budową cmentarza Żołnierzy Wojska Polskiego, modernizacją i przystosowaniem budynku byłej elektrowni Wojskowej Składnicy Tranzytowej do celów wystawienniczych oraz nad budową punktu obsługi ruchu turystycznego w części w granicach Wojskowej Składnicy Tranzytowej.
W efekcie pozyskano ponad 82 tys. zabytków, w tym 32 tys. artefaktów o dużej wartości historycznej, ekspozycyjnej i naukowej, obrazujących burzliwą historię półwyspu od połowy XVII do XX w. Znaczną część pozyskanego zbioru stanowią przedmioty związane ze służbą żołnierzy polskich na Westerplatte i walkami prowadzonymi w trakcie obrony WST.
Mogiły dziewięciu polskich żołnierzy
W 2019 r. w trakcie badań odnaleziono mogiły dziewięciu polskich żołnierzy. Część z nich zginęła w zbombardowanej 2 września 1939 r. przez Luftwaffe wartowni nr 5, pozostali polegli w innych częściach półwyspu. Współpraca Muzeum II Wojny Światowej z Pomorskim Uniwersytetem Medycznym w Szczecinie oraz z pionem śledczym Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku zaowocowała genetyczną identyfikacją siedmiu osób.
W 2022 r. zorganizowano uroczystości pogrzebowe, w trakcie których obrońcy WST spoczęli na nowym cmentarzu Żołnierzy Wojska Polskiego na Westerplatte. Obecnie na Westerplatte trwa XI etap prac archeologicznych. Ich celem jest ustalenie dokładnej lokalizacji polskiego stanowiska armaty wz. 1902 kalibru 76,2 mm.
