Wiadomości - Historia

Wciąż nie znamy miejsca pochówku kilkunastu tysięcy ofiar terroru komunistycznego. To jest spuścizna systemu komunistycznego, z którą dopiero zaczynamy sobie radzić. Na szczęście ten proces poszukiwań szczątków ofiar nabiera coraz większego rozmachu i wierzę, że w kolejnych latach kolejni bohaterowie będą odnajdywani - mówi w rozmowie z PAP, prof. Krzysztof Szwagrzyk.

Psałterz floriański od lat zadziwia historyków. Cenna księga powstała na przełomie XIV i XV wieku kryje wiele tajemnic. Nie wiadomo, gdzie powstał, na czyje zlecenie, kto go przygotował i ile osób pracowało nad tym dziełem. Bez odpowiedzi pozostaje również najważniejsze pytanie: co oznaczają zdobiące go ilustracje, a wśród nich na przykład postać wyglądająca jak mistrz Yoda z "Gwiezdnych Wojen" lub czarodziej Gandalf Szary z "Władcy Pierścieni"... W ten weekend każdy może sam się przekonać, jakie jeszcze niespodzianki można tam znaleźć. 23 kwietnia Psałterz floriański opuści skarbiec Biblioteki Narodowej i zostanie wystawiony w Pałacu Rzeczpospolitej w Warszawie. A tymczasem zapraszamy do obejrzenia najciekawszych ilustracji z tego niepowtarzalnego średniowiecznego rękopisu.

"Nie lubię, jak się nazywa nas Żołnierzami Wyklętymi. Po co to? Byliśmy żołnierzami, walczyliśmy o wolną Polskę, niektórzy z nas jeszcze wiele lat po wojnie" - mówi Lidia Lwow-Eberle.

To może być odkrycie większe niż pociąg z hitlerowskim złotem, do którego wciąż nie udało się dotrzeć. W pozostałych po wojnie bunkrach w mazurskich Mamerkach zlokalizowano ukryte pomieszczenie. Według pracowników miejscowego muzeum, niewykluczone, że znajduje się tam zaginiona słynna Bursztynowa Komnata, zrabowana w 1941 roku przez hitlerowców z rezydencji cara.

Choć od podpisania aktu założenia konfederacji targowickiej minęło ponad 220 lat, wydarzenie to budzi kontrowersje do dziś. Zwłaszcza robiące ostatnio karierę określenie „Targowica”, którym – naprzemiennie z obelgą „zdrajcy Polski” – chętnie obrzucają się politycy. Tylko kto jest tu zdrajcą, kto patriotą?

Krytyczne wydanie "Mein Kampf" zajmuje w tym tygodniu pierwsze miejsce na liście bestsellerów "Spiegla". Wydawca książki, monachijski historyk Andreas Wirsching przyznał, że nie spodziewał się tak dużego zainteresowania książką Adolfa Hitlera.

Jesteśmy tu, by powiedzieć "nie" dla dzielenia ludzi jakimkolwiek murem, zamykania ich nie za to, co zrobili, tylko za to kim są, skąd pochodzą - powiedział prezydent Andrzej Duda podczas uroczystości 73. rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim.

Na liczne pozostałości po średniowiecznych siedzibach rycerskich natrafili w Pniowie i Starych Tarnowicach dzięki zastosowaniu nowoczesnych metod badawczych archeolodzy z Muzeum w Gliwicach.

Na początku była Milicja Ludowa Polskiej Partii Socjalistycznej, którą w grudniu 1918 roku specjalnym dekretem upaństwowił Józef Piłsudski. Potem powołał drugą służbę - Policję Komunalną. Sejm początkowo proponował utworzenie nowej formacji o nazwie Straż Bezpieczeństwa, ale w końcu posłowie zmienili tę nazwę i już w lipcu 1919 roku uchwalono ustawę o Policji Państwowej. Pierwszym komendantem głównym został inspektor generalny Władysław Henszel, zaś pierwszym poważnym sprawdzianem nowej formacji była wojna polsko-bolszewicka 1920 roku. Wielu policjantów, zamiast pilnować porządku w kraju, ruszyło wtedy ochotniczo na front. Po zwycięstwie wrócili na ulice miast i miasteczek bogatsi o wojenne doświadczenia. Jakim sprzętem wówczas dysponowali? Jak wyglądała codzienność ich służby? Prezentujemy najlepsze fotografie przedstawiające funkcjonariuszy przedwojennej policji zgromadzone w zasobach Narodowego Archiwum Cyfrowego.

Odnalezione i zidentyfikowane szczątki mjr. Zygmunta Szendzielarza ps. Łupaszka wraz z pełnym umundurowaniem złożono w trumnie podczas wtorkowych uroczystości w Łodzi. Pogrzeb jednej z ofiar komunistycznej bezpieki odbędzie się 24 kwietnia w Warszawie.

Rosyjska "Niezawisimaja Gazieta" pisze w poniedziałek, że w krajach europejskich, w tym w Polsce, trwać będą zabiegi o usunięcie "śladów przebywania Armii Czerwonej" i wzywa do zatroszczenia się, by pamięci przodków "nie zniszczono buldożerami".

Na „Titanicu” było najpewniej kilkunastu pasażerów pochodzących z Polski. Wśród nich ks. Józef Montwiłł, który utonął, rezygnując z miejsca w szalupie ratunkowej - wyjaśnia Bożena Aksamit, ambasadorka wystawy „Titanic the Exhibition”, którą od 8 kwietnia oglądać można w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie.

IPN ustalił nazwiska 30 potajemnie pochowanych żołnierzy. Niebawem ruszą ekshumacje.

Przed wojną w tym miejscu stała kamienica. W czasie wojny piękne budynki zostały zrównane z ziemią. Tym bardziej zaskakiwać musi odkrycie, jakiego dokonano w czasie budowy nowego budynku sejmowego. Odkryto starą piwniczkę, do której prowadziły schodki... A w niej...

Cenna porcelana, kryształy, zastawy stołowe - część potłuczonych, ale wiele zachowanych w świetnym stanie i nienaruszonych, mimo że stojąca nad nimi przedwojenna kamienica została zburzona. Na takie skarby natrafiła ekipa archeologów na terenie Sejmu. "Sygnatury na porcelanie pozwalają na dość dokładne datowanie przedmiotów" - wyjaśnia w rozmowie z dziennik.pl prowadzący wykopaliska Andrzej Jaskuła.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rosji zapowiedziało w czwartek, że Moskwa nie pozostawi bez reakcji ewentualnego demontażu radzieckich pomników w Polsce. Zarazem wyraziło ono nadzieję, że polskie władze odstąpią od tych zamierzeń.

Materiały znalezione w tak zwanej szafie Kiszczaka w domu byłego szefa MSW z czasów PRL to nie tylko teczka agenta o pseudonimie Bolek ani dokumenty operacyjne SB. To również zbiór fotografii. Instytut Pamięci Narodowej publikuje te zdjęcia. Są na nich między innymi sam Czesław Kiszczak, Lech Wałęsa, Lech Kaczyński, Tadeusz Mazowiecki, Jacek Kuroń...

"To nie ja dziś jestem więziony - to Polska" - zwraca się Adam Michnik w liście do generała Czesława Kiszczaka, wysłanym w 1983 roku z więzienia, do którego trafił opozycjonista i przyszły redaktor naczelny "Gazety Wyborczej". Instytut Pamięci Narodowej w ramach ujawniania materiałów przejętych z tak zwanej szafy Kiszczaka opublikował także list Michnika. Przytaczamy jego treść.

Za swój czyn Judasz Iskariota otrzymał 30 srebrników. To dużo czy mało? Ile warte były w czasach Chrystusa a ile dziś. "Puls Historii" postanowił znaleźć odpowiedź na te pytania.

Trafiali tam najgroźniejsi przestępcy, którzy nie mogli liczyć ani na pobłażliwość sędziów, ani na lepsze traktowanie za kratami. Jednak nawet w najcięższych więzieniach II Rzeczpospolitej nie groziła im nuda. Służba więzienna potrafiła odpowiednio wykorzystać siłę roboczą, jaką stanowili osadzeni. Dobrze pokazują to archiwalne fotografie zachowane w zbiorach Narodowego Archiwum Cyfrowego...