Zarządzenie wyborów 15 stycznia wynika z przepisów konstytucji. Wybory nie mogą odbyć się w ciągu 90 dni od zakończenia stanu nadzwyczajnego. Stan klęski żywiołowej, wprowadzony we wrześniu 2024 roku z powodu powodzi, zakończył się 16 października. Termin 90 dni upływa 14 stycznia, co umożliwia formalne ogłoszenie wyborów dzień później.
Procedura zgłaszania kandydatów na prezydenta
Po opublikowaniu postanowienia Marszałka Sejmu w Dzienniku Ustaw, oficjalnie rozpocznie się kampania wyborcza. Aby zgłosić kandydata na prezydenta, konieczne będzie powołanie komitetu wyborczego. W odróżnieniu od innych wyborów, komitety mogą być tworzone wyłącznie przez obywateli, a nie partie polityczne.
Każdy kandydat musi przedstawić co najmniej 100 tysięcy podpisów poparcia, które zatwierdza Państwowa Komisja Wyborcza. W przypadku odmowy rejestracji, komitet ma dwa dni na złożenie skargi do Sądu Najwyższego, który rozpatruje ją w ciągu dwóch kolejnych dni.
Zasady wyboru prezydenta RP
Prezydent RP wybierany jest na pięcioletnią kadencję z możliwością jednokrotnej reelekcji. Kandydować może obywatel polski, który najpóźniej w dniu wyborów ukończy 35 lat.
Harmonogram wyborów prezydenckich ogłoszony przez Hołownię
Marszałek Sejmu Szymon Hołownia przedstawił wstępny terminarz wyborów prezydenckich w Polsce. Podczas środowej konferencji prasowej poinformował, że komitety wyborcze mają czas do 4 kwietnia, do godziny 16:00, na zgłoszenie kandydatów na urząd Prezydenta RP.
Konsultacje z Państwową Komisją Wyborczą
Hołownia zaznaczył, że obecnie przedstawiony terminarz podlega jeszcze konsultacjom z Państwową Komisją Wyborczą. Podkreślił, że dopiero po zatwierdzeniu harmonogramu przez PKW i weryfikacji poprawności formalnej, daty te zostaną oficjalnie ogłoszone jako część jego postanowienia.
Kluczowe terminy w kalendarzu wyborczym
Zgodnie z propozycją marszałka Sejmu, kalendarz wyborczy obejmuje kilka istotnych etapów:
- Do 24 marca – czas na zgłoszenie komitetów wyborczych do PKW.
- Do 31 marca – powołanie okręgowych komisji wyborczych.
- Do 4 kwietnia – ostateczny termin zgłaszania kandydatów na prezydenta RP.
Udogodnienia dla wyborców – szczegóły wkrótce
Hołownia zapowiedział, że szczegółowe informacje dotyczące procedur głosowania dla osób z niepełnosprawnościami, w tym możliwość uzyskania stosownych zaświadczeń i zapewnienie transportu do lokali wyborczych, zostaną ogłoszone po formalnej publikacji postanowienia o kalendarzu wyborczym.
