Flaga Gadsdena w pokoju sprawcy ataku w Krakowie. Co oznacza żółty symbol z wężem?

Informacja o znalezieniu flagi padła z ust rzecznika Prokuratury Krajowej, prok. Przemysława Nowaka, podczas oficjalnej konferencji prasowej podsumowującej dotychczasowe ustalenia w sprawie krakowskiego zamachu. Przedstawiciele prokuratury od razu zastrzegli, że zabezpieczenie tego przedmiotu nie pozwala na tym etapie na przypisanie sprawcy konkretnej, radykalnej ideologii.

Czym jest flaga Gadsdena znaleziona u sprawcy?

Flaga Gadsdena to historyczny symbol amerykański, którego powstanie datuje się na 1775 rok. Jej projektantem był pułkownik Christopher Gadsden. Płótno służyło jako jeden z pierwszych oficjalnych symboli amerykańskiej piechoty morskiej oraz floty podczas wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych. Przez stulecia flaga ta była utożsamiana z oporem przeciwko tyranii brytyjskiej i obroną wolności obywatelskich. Z czasem jej zastosowanie w przestrzeni publicznej mocno ewoluowało.

Co oznacza napis "Don't Tread On Me"?

Kluczem do zrozumienia symbolu jest umieszczone pod wizerunkiem węża hasło. Angielskie "Don't Tread On Me" tłumaczy się na język polski jako "Nie depcz po mnie" lub "Nie następuj na mnie". W swoim pierwotnym i klasycznym ujęciu jest to deklaracja obronna: "Zostaw mnie w spokoju, szanuj moją przestrzeń i wolność, bo jeśli na mnie nastąpisz - będę się bronił".

Dlaczego wąż? Symbolika grzechotnika

Wybór grzechotnika pospolitego jako głównego elementu flagi nawiązywał do pism rewolucjonistów (m.in. Benjamina Franklina), którzy porównywali cechy tego zwierzęcia do rodzącego się narodu amerykańskiego:

• Brak pierwszej agresji: Grzechotnik rzadko kiedy atakuje sam z siebie. Zazwyczaj najpierw ostrzega napastnika, wydając głośny dźwięk grzechotką na ogonie.
• Zabójcza defensywa: Jeśli agresor zignoruje to ostrzeżenie i na niego nastąpi - gad uderza natychmiastowo, broniąc swojego terytorium.

Kto współcześnie używa flagi Gadsdena?

Choć flaga wywodzi się z XVIII-wiecznej Ameryki, współcześnie jest rozpoznawalnym na całym świecie symbolem wolnościowym i antyrządowym. Najczęściej posługują się nią ruchy libertariańskie, dla których jest to manifest na rzecz wolnego rynku, obrony własności prywatnej i sprzeciwu wobec wkręcania się państwa w życie prywatne obywateli. Wizerunek ten pojawia się także na manifestacjach społecznych - na protestach rolników czy demonstracjach przeciwko restrykcjom administracyjnym na całym świecie. W USA z kolei jest ikoną ruchów walczących o powszechny dostęp do broni (śledczy potwierdzili, że Michał O. posiadał legalnie wydane pozwolenie na broń od marca tego roku). Co ciekawe, symbol ten przeniknął również do popkultury i trafił m.in. na okładkę jednego z albumów zespołu Metallica (tzw. The Black Album).

Co na temat flagi mówi Prokuratura Krajowa?

Prokuratura Krajowa bardzo wyraźnie zaznacza, że jest za wcześnie, aby kategorycznie mówić o motywach, inspiracjach czy jakiejś konkretnej ideologii sprawcy. Obecność flagi w pokoju jest badana, ale nie stanowi jednoznacznego dowodu o charakterze politycznym. Rzecznik PK, prok. Przemysław Nowak, podkreślił podczas konferencji: „Ta flaga nie łączy się z ekstremizmem w sposób powszechny, jest używana do różnych celów. W pokoju Michała O. nie znaleziono oczywistej symboliki, którą powszechny odbiór kojarzyłby z jakimś radykalnym nurtem skrajnie prawicowym czy skrajnie lewicowym”. Zabezpieczone na ścianie płótno świadczy o zainteresowaniach sprawcy tą symboliką, jednak kluczowe dla ustalenia motywów zbrodni będą analizy zabezpieczonego sprzętu komputerowego oraz telefonów komórkowych, nad którymi pracują obecnie biegli.