Dziennik Gazeta Prawana logo

Jaś Kapela niewinny. "Marsz, marsz, uchodźcy" nie jest szkodliwy

14 października 2019, 13:50
Ten tekst przeczytasz w 3 minuty
Jaś Kapela
Jaś Kapela/PAP Archiwalny
Publicysta Jaś Kapela miał prawo wykonać hymn Polski ze zmienionymi słowami - orzekł w poniedziałek Sąd Najwyższy. W tej sprawie kasację do SN złożył RPO, który argumentował, że nie każde deformowanie słów hymnu narusza przepisy ustawy, a czyn Kapeli nie był społecznie szkodliwy.

W 2015 r. w filmie zatytułowanym "Mazurek Kapeli – Polacy witają uchodźców!" Kapela wspólnie z trzema innymi osobami wykonał hymn Polski ze zmienionymi przez siebie słowami w sposób, który zachęcał do przyjmowania uchodźców. Zmieniony został m.in. refren, który w wykonaniu Kapeli brzmiał: "Marsz, marsz, uchodźcy / Z ziemi włoskiej do Polski". Nagranie zostało opublikowane w serwisie Youtube.

Sąd Rejonowy w Wołominie w 2016 r. uznał Kapelę winnym tego, że naruszył przepisy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej i zasądził wobec niego 1000 zł grzywny. W ocenie sądu, modyfikacja oryginalnego tekstu hymnu, a następnie jego wykonanie ze zmienionym tekstem oraz upublicznienie tego wykonania nie może być uznane za otoczenie tego symbolu narodowego wymaganą prawem czcią i szacunkiem.

Od tego wyroku wniesiono apelację, jednak Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w lutym 2018 r. utrzymał go, uznając, że deformowanie słów hymnu wypełnia znamiona art. 49 par. 2 Kodeksu wykroczeń. Kasację do Sądu Najwyższego złożył Rzecznik Praw Obywatelskich, argumentując, że działanie Kapeli było pozbawione cech społecznej szkodliwości.

Do tej argumentacji przychylił się w poniedziałek sąd. Sędzia Tomasz Artymiuk podkreślał, że w swojej kasacji RPO trafnie odwołał się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, które wskazuje, że swoboda wypowiedzi pojmowana jest bardzo szeroko, w niektórych sytuacjach obejmując również wypowiedzi uznawane za bardzo obraźliwe.

Sąd podkreślił przy tym, że Kapela dodał do hymnu "pewne słowa, nie zmieniające w zasadzie charakteru tego utworu, jakim jest podkreślanie otwartości narodu polskiego na chociażby uchodźców w odniesieniu do tego, co naród polski w przeszłości przeżywał". ocenił sąd.

Sąd Najwyższy uznał jednocześnie, że cel, który przyświecał autorowi, "jak najbardziej zasługuje na aprobatę", a jego działanie pozbawione było cech społecznej szkodliwości.

W kasacji RPO powoływał się m.in. na art. 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, wskazując, że wszystkie ewentualne ograniczenia wolności wyrażania poglądów mogą być ustanawiane i wprowadzane tylko i wyłącznie wtedy, gdy są konieczne. Podkreślał też, że zakres dopuszczalnej ingerencji w wolność słowa zależy od rodzaju wypowiedzi.

- podkreślił RPO.

Jego zdaniem przyjęcie takiej wykładni z jednej strony "całkowicie pomija konieczność badania społecznej szkodliwości czynu i winy sprawcy, a z drugiej stanowiłoby nieproporcjonalną ingerencję w swobodę wypowiedzi i wolność artystyczną".

"Niewykluczone, że część społeczeństwa mogłaby być oburzona każdym wykonaniem hymnu sprzecznym z załącznikiem do ustawy. Niemniej, swoboda wypowiedzi nie ogranicza się do informacji i poglądów, które są odbierane przychylnie przez wszystkich, czy uważane za neutralne przez każdą jednostkę, lecz odnosi się także do takiej ekspresji, która może oburzać, razić czy niepokoić część społeczeństwa" - czytamy w kasacji.

Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Źródło PAP
Zapisz się na newsletter
Świadczenia, emerytury, podatki, zmiany przepisów, newsy gospodarcze... To wszystko i wiele więcej znajdziesz w newsletterze Dziennik Radzi. Chcesz się dowiedzieć, kto może przejść na wcześniejszą emeryturę? A może jakie ulgi można odliczyć od podatku? Kto może otrzymać środki w ramach renty wdowiej? Zapisz się do naszego newslettera i bądź na bieżąco!

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj