Obywatelski Pakt na Rzecz Mediów Publicznych powstał w marcu tego roku z inicjatywy organizacji Obywatele Kultury, Obywatele Nauki i Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych.

Partie, które podpisały zobowiązanie wspierania paktu, chcą stworzenia rzetelnych, bezstronnych, obiektywnych, wolnych od partyjnych, politycznych i komercyjnych zależności mediów publicznych, realizujących swoją misję w duchu otwartości, odpowiedzialności oraz poszanowania różnorodności światopoglądowej i kulturowej. Zobowiązanie podpisali we wtorek przedstawiciele: Inicjatywy Polskiej (Barbara Nowacka), Nowoczesnej (Ryszard Petru), Partii Zielonych (Marek Kossakowski), Platformy Obywatelskiej (Grzegorz Schetyna) i PSL (Władysław Kosiniak-Kamysz). Dokument porozumienia została podpisany na Skwerze Wolnego Słowa przy ul. Mysiej w Warszawie.

Wyrażamy poparcie dla Obywatelskiego Paktu na Rzecz Mediów Publicznych sformułowanego przez przedstawicieli Społeczeństwa Obywatelskiego, organizacji pozarządowych i ruchów społecznych. Popierając pakt, zobowiązujemy się do solidarnych i ponadpartyjnych działań do stworzenia w Polsce gwarancji prawnych dla rzetelnych, bezstronnych i obiektywnych mediów publicznych. Uznając media publiczne za dobro wspólne wszystkich Polek i Polaków oraz niezbędny element demokratycznego ładu, zobowiązujemy się wypracować ich kształt i model finansowania w szerokich konsultacjach społecznych, umożliwiając aktywny udział wszystkim zainteresowanym obywatelom - tak twórcom, jak i odbiorcom - napisano w pakcie.

Partie, które podpisały pakt, zobowiązały się do uczestniczenia w debatach i konsultacjach zmierzających do wypracowania projektu ustawy o mediach publicznych, który miałby zostać złożony jako międzypartyjny projekt poselski w terminie czterech tygodni od jego zaakceptowania przez wszystkich sygnatariuszy paktu. Jak wskazano, gdyby większość sejmowa odrzuciła ten projekt, partie zobowiązują się do solidarnego uczestniczenia w zbieraniu podpisów, tak by mógł on być złożony do laski marszałkowskiej jako projekt obywatelski.

Pakt podpisało już ponad 70 stowarzyszeń i organizacji. Wskazują, że media publiczne wymagają naprawy. Naprawy przeprowadzanej z namysłem, w dialogu z odbiorcami, twórcami i menedżerami, naprawy mającej na względzie słuszny interes obywateli.

Twórcy Paktu definiują misję mediów publicznych jako interes obywatelski, sprecyzowany dla każdego medium w licencjach programowych zapisanych w ustawie. Licencja powinna określać minimalne nakłady na treści dla dzieci i młodzieży, edukację obywatelską i kulturową oraz rodzimą twórczość, w tym teatr telewizyjny i radiowy, muzykę, filmy i seriale.

Niezbędne jest powołanie portalu mediów publicznych jako trzeciego, równoważnego dla radia i telewizji medium, z własnym budżetem i polityką programową. Portal mediów publicznych powinien być najważniejszym narzędziem udostępniania zasobów kultury polskiej, służąc jako platforma promocji i dystrybucji zasobów - napisano w Pakcie.

Twórcy Paktu uważają, że niezbędne jest wprowadzenie powszechnej opłaty audiowizualnej, płaconej przez obywateli za możliwość dostępu do mediów publicznych, bez względu na rodzaj i liczbę posiadanych odbiorników. W ramach tej opłaty odbiorca powinien mieć zapewniony bezpłatny dostęp do archiwów mediów publicznych oraz programów i utworów powstałych z dotacji z Funduszu Misji Publicznej, którego utworzenie także postuluje Pakt. Celem Funduszu Misji Publicznej ma być współfinansowanie tworzenia i upowszechniania wysokiej jakości treści realizujących zadania określone w misji publicznej przez niepubliczne media audiowizualne i cyfrowe. Emisji treści i programów dofinansowanych przez fundusz nie będzie można przerywać reklamami, a treści te powinny być nieodpłatnie udostępniane w portalu mediów publicznych - napisano w Pakcie.

Zdaniem autorów paktu, poziom reklamy w mediach publicznych powinien zostać zredukowany do 25 proc. ich budżetu. Stopniowe wychodzenie mediów publicznych z rynku komercyjnego powinno być związane ze zwiększaniem się wpływów z abonamentu. Zdaniem twórców Paktu należy wprowadzić całkowity zakaz lokowania produktów w programach skierowanych dla dzieci, natomiast reklama społeczna i obywatelska powinna być w mediach publicznych emitowana bezpłatnie.