Z nieoficjalnych ustaleń wynika, że decyzja miała zostać podjęta pod silnym naciskiem Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej. To właśnie ta wpływowa formacja wojskowo-polityczna miała odegrać kluczową rolę w procesie wyłaniania nowego lidera.
Wcześniejsze doniesienia sugerowały, że po nalocie na budynek, w którym obradowali duchowni, głosowanie przeprowadzono w trybie zdalnym. Szczegóły dotyczące samego przebiegu wyboru nie zostały ujawnione.
Czym jest Zgromadzenie Ekspertów?
Zgromadzenie Ekspertów to 88-osobowy organ złożony z duchownych, który zgodnie z irańską konstytucją odpowiada za wybór Najwyższego Przywódcy oraz – przynajmniej teoretycznie – nadzorowanie jego działalności. W praktyce instytucja ta rzadko otwarcie sprzeciwiała się urzędującemu liderowi.
Jej decyzje od lat postrzegane są jako ściśle powiązane z układem sił w najwyższych kręgach władzy, w tym z wpływami aparatu bezpieczeństwa.
Śmierć Alego Chameneiego i operacja militarna
28 lutego siły Stanów Zjednoczonych i Izraela rozpoczęły szeroko zakrojoną operację militarną przeciwko Iranowi. W wyniku ataków zginęło kilku czołowych przedstawicieli władz, w tym dotychczasowy Najwyższy Przywódca – Ali Chamenei.
Jego śmierć stworzyła polityczną próżnię w jednym z najważniejszych ośrodków władzy na Bliskim Wschodzie. W irańskim systemie politycznym to właśnie Najwyższy Przywódca sprawuje ostateczną kontrolę nad wojskiem, sądownictwem, mediami państwowymi i strategicznymi kierunkami polityki zagranicznej.
Mojtaba Chamenei – kandydat z cienia
Po śmierci ojca jednym z najczęściej wymienianych kandydatów był jego drugi syn, Mojtaba Chamenei. Choć formalnie nie zajmował wysokich stanowisk państwowych i przez lata unikał medialnego rozgłosu, uchodził za jedną z najbardziej wpływowych postaci w kraju.
Mojtaba Chamenei od dawna pełnił rolę nieformalnego łącznika między swoim ojcem a aparatem bezpieczeństwa. Przypisuje mu się znaczące wpływy w Korpusie Strażników Rewolucji Islamskiej oraz w paramilitarnej organizacji Basidż.
Zdaniem wielu ekspertów miał odgrywać istotną rolę w zarządzaniu sprawami państwowymi zza kulis, szczególnie w obszarze działań wywiadowczych i tłumienia protestów – w tym podczas wydarzeń określanych jako Zielona Rewolucja w Iranie.
Sankcje USA i międzynarodowy kontekst
W 2019 roku Mojtaba Chamenei został objęty sankcjami przez Departament Stanu USA. Waszyngton uzasadniał tę decyzję jego bliską współpracą z ojcem w utrzymywaniu represyjnego systemu władzy oraz udziałem w destabilizowaniu sytuacji w regionie.
Na razie jednak Teheran milczy. Oficjalne potwierdzenie lub zaprzeczenie tych informacji może przesądzić o kierunku, w jakim podąży Iran w jednym z najbardziej napiętych momentów w swojej najnowszej historii.
