Kwalifikacja wojskowa 2027. MON przygotowało projekt rozporządzenia
Podstawę prawną kwalifikacji wojskowej stanowi ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r. poz. 655) oraz akty wykonawcze wydawane przez Ministra Obrony Narodowej. Resort przygotował już projekt rozporządzenia regulującego przebieg kwalifikacji wojskowej w 2027 roku. W dokumencie wskazano m.in. planowany termin rozpoczęcia i zakończenia kwalifikacji, a także roczniki oraz grupy osób, które mają zostać objęte obowiązkiem stawienia się przed komisją.
Te osoby dostaną wezwanie do wojska na początku 2027 roku
Zgodnie z § 3 projektu rozporządzenia MON dotyczącego kwalifikacji wojskowej w 2027 roku obowiązek stawienia się przed komisją ma objąć kilka grup osób. Wezwania mają otrzymać:
- mężczyźni urodzeni w 2008 roku, którzy po raz pierwszy będą przechodzić kwalifikację wojskową,
- mężczyźni z roczników 2003-2007, jeśli dotychczas nie ustalono ich kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej,
- osoby uznane w 2025 lub 2026 roku za czasowo niezdolne do służby z przyczyn zdrowotnych, jeżeli okres tej niezdolności zakończy się przed finałem kwalifikacji w 2027 roku,
- osoby, których czasowa niezdolność wygaśnie już po zakończeniu kwalifikacji, ale które wcześniej złożą wniosek o ponowne określenie kategorii zdolności na podstawie art. 64 ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny,
- kobiety urodzone w latach 2000-2008, posiadające kwalifikacje przydatne w Siłach Zbrojnych lub kończące w roku szkolnym albo akademickim 2026/2027 naukę na wskazanych kierunkach, jeśli wcześniej nie uczestniczyły w kwalifikacji,
- osoby pełnoletnie, które zgłoszą się dobrowolnie,
- osoby z nieuregulowanym stosunkiem do służby wojskowej, bez ustalonej kategorii zdolności, jeśli zgłoszą się najpóźniej do końca roku kalendarzowego, w którym ukończą 60 lat.
Oznacza to, że kwalifikacja wojskowa w 2027 roku nie będzie dotyczyć wyłącznie podstawowego rocznika młodych mężczyzn. Wezwania mogą trafić także do starszych roczników, części kobiet z określonym wykształceniem lub kwalifikacjami oraz osób, które wciąż nie mają uregulowanej sytuacji względem obowiązku obrony.
Te kobiety dostaną wezwanie do wojska na początku 2027 roku
Projekt rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie kwalifikacji wojskowej w 2027 roku zakłada, że wezwania przed komisję mogą otrzymać także kobiety. Chodzi przede wszystkim o osoby posiadające wykształcenie lub kwalifikacje przydatne z punktu widzenia potrzeb obronnych państwa. Podstawą prawną jest art. 60 ust. 2 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny.
Kwalifikacja może objąć w szczególności kobiety uczące się lub pracujące w zawodach związanych z:
- medycyną,
- weterynarią,
- kierunkami morskimi i lotniczymi,
- psychologią,
- rehabilitacją,
- radiologią,
- diagnostyką laboratoryjną,
- informatyką i teleinformatyką,
- nawigacją,
- tłumaczeniami.
Nie oznacza to jednak, że obowiązek stawienia się przed komisją obejmie wszystkie kobiety. Wezwania mogą dotyczyć przede wszystkim tych, których wykształcenie, zawód lub konkretne umiejętności odpowiadają potrzebom Sił Zbrojnych.
Terminy kwalifikacji wojskowej w 2027 roku
Kwalifikacja wojskowa w 2027 roku ma zostać ogłoszona 15 stycznia, a działalność komisji rozpocznie się 1 lutego i potrwa do 30 kwietnia. Osoby objęte obowiązkiem kwalifikacji otrzymają wezwania z informacją o dokładnym terminie i miejscu stawienia się przed komisją.
Za przygotowanie szczegółowych harmonogramów w poszczególnych województwach i powiatach będą odpowiadać wojewodowie. Lokalne terminy kwalifikacji zostaną podane na stronach internetowych urzędów wojewódzkich oraz w obwieszczeniach publikowanych na terenie danego regionu.
Jak wygląda kwalifikacja wojskowa?
Celem kwalifikacji wojskowej jest sprawdzenie stanu zdrowia fizycznego i psychicznego oraz określenie, czy dana osoba jest zdolna do pełnienia służby wojskowej. Osoby wezwane zgłaszają się przed powiatową komisję lekarską, która po przeprowadzeniu badań wydaje orzeczenie i przyznaje odpowiednią kategorię zdolności. Kategoria A oznacza zdolność do czynnej służby wojskowej, natomiast kategoria D – co do zasady – niezdolność do niej w czasie pokoju.
Procedura rozpoczyna się od rejestracji, podczas której potwierdzana jest tożsamość osoby wezwanej i weryfikowane są wymagane dokumenty. Osoba, która przyjechała na kwalifikację komunikacją publiczną, może również ubiegać się o zwrot kosztów przejazdu. Następnie w punkcie ewidencyjnym wypełnia ankietę i podaje informacje potrzebne do utworzenia lub uaktualnienia ewidencji wojskowej.
Kolejny etap to ocena stanu zdrowia. W zależności od sytuacji mogą zostać wykonane m.in.:
- rozmowa dotycząca kondycji psychicznej i samopoczucia,
- pomiar wzrostu, masy ciała oraz ciśnienia,
- badanie wzroku,
- ocena postawy i ogólnej sprawności,
- podstawowe badanie lekarskie,
- dodatkowe konsultacje i badania, jeśli komisja uzna je za potrzebne.
Zadaniem komisji jest obiektywne ustalenie aktualnego stanu zdrowia i zdolności do służby wojskowej. Po zakończeniu kwalifikacji uczestnik otrzymuje odpowiednie zaświadczenie. Przedstawiciel Wojskowego Centrum Rekrutacji może również przedstawić informacje o dostępnych formach służby wojskowej, a osoby zainteresowane mogą otrzymać dokumenty potrzebne do zgłoszenia się do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej.
Co trzeba mieć na komisji wojskowej?
Przed stawieniem się na kwalifikację wojskową warto wcześniej przygotować wszystkie wymagane dokumenty. Podstawą jest ważny dokument ze zdjęciem potwierdzający tożsamość, np. dowód osobisty. Osoby, które chorują, pozostają w trakcie leczenia lub mają inne problemy zdrowotne, powinny zabrać ze sobą również aktualną dokumentację medyczną. Ułatwi ona komisji prawidłową ocenę stanu zdrowia i zdolności do służby.
Na kwalifikację należy przygotować także:
- świadectwo ukończenia szkoły lub zaświadczenie potwierdzające dalszą naukę,
- dokumenty potwierdzające posiadane kwalifikacje i uprawnienia zawodowe,
- książeczkę wojskową, jeśli została wcześniej wydana,
- wyniki badań, zaświadczenia od lekarzy, wypisy ze szpitala oraz inną dokumentację dotyczącą stanu zdrowia.
Kobiety objęte obowiązkiem kwalifikacji powinny dodatkowo zabrać dokumenty potwierdzające ukończenie odpowiednich studiów lub posiadanie kwalifikacji uznawanych za przydatne dla Sił Zbrojnych.
Kategorie wojskowe przydzielane podczas kwalifikacji wojskowej
Podczas kwalifikacji wojskowej komisja lekarska przyznaje jednej z czterech kategorii zdrowotnych, które określają zdolność danej osoby do pełnienia służby wojskowej. Poszczególne oznaczenia wskazują, czy uczestnik może służyć, jest czasowo niezdolny do służby albo został z niej wyłączony na stałe.
- Kategoria A oznacza zdolność fizyczną i psychiczną do czynnej służby wojskowej. Osoba z takim orzeczeniem może zostać skierowana m.in. na szkolenie lub do określonej formy służby.
- Kategoria B oznacza czasową niezdolność do służby, zwykle z powodu przejściowych problemów zdrowotnych. Po upływie okresu wskazanego w orzeczeniu możliwe jest ponowne zbadanie stanu zdrowia.
- Kategoria D oznacza niezdolność do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem określonych stanowisk w terytorialnej służbie wojskowej.
- Kategoria E oznacza trwałą i całkowitą niezdolność do służby zarówno w czasie pokoju, jak i w razie mobilizacji lub wojny.
Ostateczna decyzja o przyznaniu kategorii należy do komisji, która bierze pod uwagę wyniki badań, dostarczoną dokumentację medyczną, a w razie potrzeby także ocenę psychologiczną.
Jaka kara za niestawienie się do kwalifikacji wojskowej?
Stawienie się na kwalifikację wojskową jest obowiązkowe dla osób, które zostały nią objęte na podstawie przepisów. Zgodnie z art. 59 ust. 8 ustawy o obronie Ojczyzny nieusprawiedliwiona nieobecność może skutkować nałożeniem grzywny mającej zmusić do wykonania tego obowiązku. Decyzję w tej sprawie może wydać wójt, burmistrz lub prezydent miasta, zarówno z własnej inicjatywy, jak i na wniosek przewodniczącego powiatowej komisji lekarskiej albo szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji.
W określonych przypadkach możliwe jest także zarządzenie przymusowego doprowadzenia przez Policję. Oznacza to, że osoba uchylająca się od udziału w kwalifikacji może ponieść nie tylko konsekwencje finansowe, ale również zostać objęta dodatkowymi środkami egzekucyjnymi.
Dodatkowo art. 681 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny przewiduje, że niestawienie się na kwalifikację wojskową lub odmowa okazania wymaganych dokumentów może skutkować karą grzywny albo ograniczenia wolności.
Co, jeśli nie można stawić się do kwalifikacji wojskowej z ważnego powodu?
Jeśli osoba wezwana na kwalifikację wojskową z ważnej przyczyny nie może pojawić się przed komisją w wyznaczonym terminie, powinna jak najszybciej poinformować o tym właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Zgodnie z informacjami Wojska Polskiego należy zrobić to najpóźniej w dniu, na który wyznaczono stawiennictwo, podając przyczynę nieobecności.
Po zgłoszeniu i usprawiedliwieniu nieobecności właściwy organ wyznaczy nowy termin stawienia się na kwalifikację wojskową.
Dominika Górtowska, dziennikarka, redaktorka Dziennik.pl i Forsal.pl. Absolwentka Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Pierwsze kroki w dziennikarstwie internetowym stawiała w serwisach Ringier Axel Springer, potem przez 10 lat związana była z największym e-commerce w Polsce. W Dziennik.pl i Forsal.pl zajmuje się przede wszystkim tematyką związaną z finansami osobistymi.
